„Ważę tyle samo co Ania, mamy taki sam wzrost i stosujemy tą samą dietę. Ania schudła a ja nie. Dlaczego?” Czy jedna dieta może działać tak samo na każdego? Tyle samo kalorii, te same produkty, pory jedzenia itp.?

Niestety nie jest to takie proste. Po pierwsze odchudzanie to nie tylko dieta, ale również aktywność fizyczna, dynamika dnia codziennego, uwarunkowania zdrowotne i wiele innych. Już te informacje mówią nam, że sposób odżywiania powinien być indywidualnie dobrany do jednostki.

Jakie czynniki mają wpływ na reakcję organizmu na dietę?

Metabolizm to przemiany biochemiczne i energetyczne jakie zachodzą w organizmie człowieka. Składa się na to podstawowa przemiana materii (PPM), warunkująca dostarczanie energii do utrzymania podstawowych funkcji życiowych. Wartość ta uzależniona jest od masy ciała, wzrostu, wieku, płci i stanu fizjologicznego.  Kolejnym elementem jest całkowita przemiana materii (CPM) – składowa PPM oraz ponadpodstawowa przemiana materii (PPPM), na którą największy wpływ ma dodatkowa aktywność fizyczna. Na wartość CPM wpływ ma także temperatura otoczenia, stres czy nawet spożywanie używek np. papierosów czy alkoholu.

Już na tej podstawie stwierdzić można, że metabolizm jest mocno zindywidualizowany dla jednostki. Każdy z nas jest inny, a mnogość czynników wpływających na przemiany energetyczne jest tak duża, że trudno byłoby znaleźć dwa osobniki o identycznych parametrach.

Proporcje makroskładników

Sam wzrost i waga to nie wszystkie fizyczne parametry naszego ciała. Istotny jest też skład ciała (poziom tkanki tłuszczowej oraz mięśniowej) i tendencje do odkładania się tkanki tłuszczowej w danych partiach. Z tego też względu inne zalecenia, w tym przypadku rozkład proporcjonalny makroskładników (białka, węglowodany, tłuszcze), będą kierowane do osób z predyspozycjami do otyłości brzusznej, a inne dla tych co mają tą tkankę rozłożoną równomiernie.

Różny tryb życia

Na tryb życia składa się nie tylko hasło praca i trening trzy razy w tygodniu. Na zapotrzebowanie energetyczne wpływ ma rodzaj wykonywanej pracy – inny wydatek ma osoba siedząca przy biurku, a inny pracująca fizycznie, która jest ciągle w ruchu. Znaczenie ma także to, jak się zachowujemy po pracy, jak wygląda nasza tzw. spontaniczna aktywność – czy resztę dnia spędzamy na kanapie z książką czy zajmujemy się domem, chodzimy na zakupy, spacery, korzystamy z rozrywek. I na koniec oczywiście trening – jego częstotliwość, intensywność i nasze zaangażowanie (to chyba jeden z istotniejszych elementów wpływających na wydatek energetyczny podczas ćwiczeń).

Hormony

W ostatnich czasach wzrosła mocno świadomość tego, jak ważne w naszym życiu są hormony, jak mogą na nas wpływać. Nie każdy ma to szczęście, że zaczynając ćwiczyć i pilnować się z jedzeniem od razu ma efekty. Niektórzy mają dodatkowy problem, który skutecznie może zniechęcić do pracy nad sobą. Najważniejsze to się nie poddawać i szukać możliwości poprawy tego stanu.

Na tempo przemian metabolicznych wpływa ilość estrogenów, prolaktyny, greliny i leptyny. Odpowiadają one także za uczucie sytości i możliwości redukowania masy ciała. Dlatego też jeśli przez dwie podobne osoby stosowana jest jedna dieta – na jedną działa, na drugą nie, a wiele czynników, w tym aktywność fizyczna, jest podobnych, wówczas warto zbadać tarczycę. Wyniki badań dostarczą dodatkowych informacji na temat układu dokrewnego i na tej podstawie, np. z pomocą dietetyka, będzie można wprowadzić modyfikacje do sposobu odżywiania.

Podsumowanie

Jak widać, czynników wpływających na reakcję organizmu na dietę jest wiele. To co działa na jednych, niekoniecznie sprawdzi się u innych. Trzeba szukać własnej drogi, czasami nawet poeksperymentować lub skorzystać z pomocy specjalisty.