Betaina - ekstrakt z buraka cukrowego

Betaina, inaczej określana nazwą trimetyloglicyna, jest związkiem pozyskiwanym w wyniku izolacji z buraka cukrowego, za pomocą krystalizacji chlorowodorku. Jest to dość ciekawy i ciągle nie do końca przebadany związek, o wielu niedocenianych właściwościach. Są one jednak coraz bardziej zauważane nie tylko w środowisku sportów siłowych, ale również w medycynie i poprawie funkcjonowania organizmu człowieka. W artykule tym postaram się przybliżyć te najważniejsze właściwości ekstraktu z buraka.

Charakterystyka

Trimetyloglicyna jest organicznym związkiem chemicznym z grupy betain, w skład których wchodzi wiele różnych związków. Jak sama nazwa wskazuje, jest ona metylową pochodną glicyny. Dlatego też bierze udział w procesach metylacji, przekształcając związki chemiczne w organizmie człowieka.

Metylacja jest zasadniczym procesem niezbędnym w tym celu, aby w organizmie zachodziły prawidłowe podziały komórkowe i naprawa DNA. Przyczynia się ona do procesu detoksykacji organizmu.

Betaina może być syntetyzowana przez organizm człowieka. Niezbędne są jednak w tym celu wysokie dawki choliny, która w wyniku działania dehydrogenazy cholinowej i aldehydu betainowego przyczynia się do produkcji betainy.

Praca serca

To właśnie betaina, wraz z kwasem foliowym, jest jedną z substancji biorących czynny udział w odzyskiwaniu grup metylowych z homocysteiny. Ta z kolei, osiągając podwyższony poziom, powoduje liczne problemy zdrowotne związane z układem sercowo-naczyniowym i chorobami cywilizacyjnymi. Łatwo więc wywnioskować, że dostarczanie betainy jest w stanie obniżyć poziom homocysteiny i zapobiegać problemom zdrowotnym. Warto więc nie tylko pamiętać o spożywaniu buraków do posiłków mięsnych, ale również w pewnych przypadkach przemyśleć suplementację betainą.

Tworzenie kreatyny

Betaina bierze udział w procesie tworzenia kreatyny, podnosząc jej poziom w komórkach. Dostarcza ona metyloaminokwas – sarkozynę, który jest niezbędny w syntezie kreatyny. Kreatyna z kolei, jako najlepiej przebadany, legalny związek stymulujący hipertrofię mięśni, odgrywa istotną rolę w kształtowaniu sylwetki, wytrzymałości i siły.

Przełożenie stosowania betainy na osiągi sportowe zostało udowodnione w licznych badaniach. W jednym z nich, opublikowanym w Journal of the International Society of Sport Nutrition, naukowcy pod kierownictwem Carla Maresha i Elaine Lee udowodnili, iż podawanie ochotnikom 2,5g betainy przez 2 tygodnie, przyczynia się do pozytywnych efektów sportowych. Po tym czasie zaobserwowano pozytywne wyniki w wyciskaniu na ławce płaskiej, przysiadzie i wyskoku dosiężnym.

Przeciwutleniacz

Jak się okazuje, trimetyloglicyna jest doskonałym antyoksydantem, czyli związkiem mającym właściwości wyłapujące wolne rodniki. Antyoksydanty same występujące w niewielkich ilościach są w stanie wstrzymywać lub opóźniać procesy utleniania różnych substancji. Nadmiar wolnych rodników w organizmie człowieka przyczynia się do licznych chorób i problemów zdrowotnych, takich jak nowotwory, choroby serca, udary mózgu itp.

Badania nad owocami kaktusa (wysokie stężenia betainy) dowiodły znaczne ograniczenie procesów utleniania, prowadzących do uszkodzeń lipidów.

Podsumowanie

Betaina jest jednym ze związków niedocenianych przez wiele lat, który wraz z rozwojem badań zyskuje coraz większą popularność, nie tylko w świecie sportowym, ale również w medycynie. Wraz ze znacznym wzrostem występowania chorób układu krążenia, jej suplementacja zyskuje coraz większe znaczenie.