Nie garb się – jak ważne jest zachowanie postawy?

Kręgosłup narażony jest na duże obciążenia przez całą dobę. Zarówno wtedy kiedy śpimy, siedzimy, stoimy, chodzimy czy też pochylamy się. Pewne pozycje są bardziej obciążające niż inne. To co jednak szkodzi naszemu kręgosłupowi najbardziej, to brak prawidłowej postawy ciała.

Co to jest prawidłowa postawa ciała?

Siedzący tryb życia, coraz mniejsza aktywność fizyczna, epidemia otyłości, stres, złe nawyki – to wszystko szybka droga do bólu kręgosłupa.

Prawidłowa postawa ciała zapewnia optymalne zrównoważenie i stabilność ciała. Gdy wszystkie odcinki ciała znajdują się we właściwej pozycji, organizm człowieka chroniony jest przed negatywnymi czynnikami zewnętrznymi środowiska. Prawidłowa postawa ciała wiąże się z minimalnym wysiłkiem mięśniowym i zapewnia warunki dla właściwego ułożenia i działania narządów wewnętrznych.

Poprawna postawa ciała jest niezwykle ważna u dzieci (ale nie tylko), gdyż warunkuje prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny. Sprawność organizmu, jego możliwości, efektywność pracy – wynika w dużej mierze od prawidłowej budowy i postawy ciała.

O prawidłowej postawie mówimy wówczas, gdy poszczególne elementy szkieletu są do siebie idealnie dopasowane i dzięki mięśniom, ścięgnom, więzadłom i chrząstkom utrzymane są w prawidłowym położeniu.

Niezwykle istotne jest utrzymanie prawidłowych krzywizn kręgosłupa, gdyż pomagają one w zachowaniu równowagi i pełnią rolę amortyzatorów w czasie chodzenia, biegania, skakania czy podnoszenia ciężkich przedmiotów.

Prawidłowa postawa, czyli jaka?

Zastanawiasz się, jak rozpoznać prawidłową postawę ciała?

Poniżej znajdziesz kilka charakterystycznych dla niej cech.

  • głowa znajduje się nad klatką piersiową, biodrami i stopami
  • barki nie są wysunięte do przodu i oba znajdują się na takiej samej wysokości
  • klatka piersiowa jest wysklepiona w przód, brzuch płaski – nie jest wypchnięty do przodu
  • na plecach delikatnie rysują się naturalne krzywizny kręgosłupa
  • łopatki przylegające
  • stopy wysklepione (brak płaskostopia)
  • kolana zwrócone do przodu

Jak natomiast łatwo rozpoznać, że postawa ciała nie jest prawidłowa?

  • głowa wysunięta jest w przód
  • barki wysunięte do przodu
  • płaska lub zapadnięta klatka piersiowa
  • brzuch wysunięty do przodu
  • zaokrąglone plecy
  • nadmiernie pogłębione naturalne krzywizny kręgosłupa (najczęściej skolioza boczna i lordoza lędźwiowa)
  • płaskostopie

Przyczyny zaburzeń i wad postawy

Każde odchylenie kręgosłupa od normy wiąże się ze zmianą postawy ciała. Mówimy wówczas o zaburzeniach lub wadach postawy. Najczęściej ich przyczyną jest dystonia mięśniowa. Dystonia mięśniowa to zaburzenie napięć pomiędzy dużymi grupami mięśniowymi. Mówimy wówczas o sytuacji, gdzie jedne grupy mięśni ulegają osłabieniu, w innych występuje ich wzmożone napięcie i skrócenie. Mięśnie te odpowiedzialne są za stabilizację kręgosłupa. W związku z zachwianiem równowagi w napięciach tych mięśni, kręgosłup traci prawidłową stabilizację.

Jest to początek łańcucha zmian, który prowadzi do chorób zwyrodnieniowych i wad postawy.

Zachowania, które doprowadzają do wad postawy:

  • nieprawidłowa pozycja podczas snu
  • praca/nauka przy okrągłym stole/za małym lub za dużym stole/ nieodpowiednim krześle
  • przyjmowanie skulonej pozycji podczas codziennych aktywności – garbienie się
  • nieodpowiednie noszenie ciężkich przedmiotów
  • noszenie torebki/plecaka – na jednym ramieniu lub na niewyregulowanych paskach
  • zbyt wczesne zakładanie butów na obcasie
  • osłabienie mięśni brzucha
  • osłabienie mięśni grzbietu
  • siedzenie na podkurczonej nodze
  • nawykowe stanie na jednej nodze
  • otyłość

Konsekwencje wad postawy

To, co przychodzi nam do głowy najczęściej, to bóle kręgosłupa. Bardzo przykra dolegliwość. Nie jest to jednak jedyny skutek, jaki wiąże się z wadami postawy.

Inne konsekwencje wad postawy:

  • ograniczona wydolność fizyczna
  • częste infekcje górnych dróg oddechowych
  • zaburzenia czynności trawienia
  • chroniczne zaparcia
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet
  • silne bóle menstruacyjne
  • przedwczesne zmiany zwyrodnieniowe i przeciążeniowe
  • zniekształcenie kręgosłupa i żeber
  • zaburzenia symetrii budowy ciała

Jak zapobiegać wadom postawy?

Większość dzieci przychodzi na świat ze zdrowym kręgosłupem, nóżkami i rączkami. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim prowadzenie zdrowego stylu życia i aktywność fizyczna. Bardzo ważne jest korygowanie nieprawidłowej postawy ciała, czy to u siebie czy u dziecka. Zwracajmy uwagę na to, by się nie garbić, nie podnosić przedmiotów na okrągłych plecach, prawidłowo siedzieć przy stole czy biurku. W przypadku już istniejących wad postawy warto skonsultować się z fizjoterapeutą, a następnie regularnie wykonywać zalecone ćwiczenia korygujące postawę ciała.