Tatar wołowy - co warto o nim wiedzieć?

Tatar to dość popularna w Polsce przystawka, przyrządzana z siekanego, świeżego mięsa wołowego, podawana najczęściej z surowym żółtkiem, cebulką i ogórkiem. Wbrew obiegowym przekonaniom, potrawa ta nie narodziła się jednak w naszym kraju. Dokładna historia tatara nie jest jednak znana. Co warto wiedzieć na jego temat? I czy warto włączyć go do menu?

Skąd wziął się tatar?

Tatar nazywany jest również befsztykiem tatarskim. To wręcz sztandarowe danie z czasów PRL. Dziś ponownie wraca do łask, a jego spożywanie staje się coraz bardziej popularne.

Jedna z historii mówi o tym, że tatar zawdzięcza swoją nazwę Hunom. Najeżdżając nowe ziemie mieli oni chować paski mięsa po siodłami. Pomiędzy bitwami siekali to mięso i zjadali z kradzionymi jajami. Potrawa ta miała dodawać im siły, by mogli dźwigać zbroję i podejmować walkę.

Historia mięsa ubijanego pod siodłem jest prawdziwa. Nie ma jednak nic wspólnego z tatarem. Nie wiadomo do końca, z jakiego powodu Tatarzy wkładali mięso po siodło. Często mówi się jednak o tym, że czyniono to, by chronić konie przed otarciami.

Za ojczyznę współczesnego tatara uznaje się Francję. Zarówno we wschodniej, jak i zachodniej kulturze potrawa ta jest znana i lubiana.

Sposób serwowania tatara jest jednak różny.

Przykładowo we Francji podaje się go z mięsa mielonego, a nie siekanego, z dodatkiem ostrych sosów. Często serwuje się go również z ziemniakami.

W Polsce tradycyjnego tatara przygotowuje się z siekanej polędwicy wołowej. Doprawiony jest delikatnie solą i pieprzem. Podawany najczęściej z surowym żółtkiem, bardzo często w towarzystwie siekanej cebulki oraz kiszonych lub konserwowych ogórków i pieczywa.

Wartość odżywcza tatara

Wartość odżywcza tatara może się nieco różnić, w zależności od sposobu podania oraz wykorzystanego do jego przygotowania mięsa.

Energia z tatara

100 gramów tatara przygotowanego z chudej wołowiny bez dodatku żółtka dostarcza około 120kcal. Około 18 g białka i 5 g tłuszczów.

Tatar to dobre źródło pełnowartościowego białka.

Jeśli spożyjemy 100g chudego mięsa wołowego z dodatkiem jednego żółtka, dostarczymy 24 gramy pełnowartościowego białka.

Surowe mięso charakteryzuje się lepszą dostępnością niektórych aminokwasów, a także witamin z grupy B – w tym B6 i B12.

Czerwone mięso jest również dobrym źródłem kreatyny oraz żelaza.

Dzięki zapasom kreatyny w mięśniach – zwiększa się zdolność do wykonywania intensywnych treningów. Mamy więcej siły, wolniej się męczymy i szybciej regenerujemy.

Wołowina to świetne, naturalne źródło kreatyny.

Sto gramów chudej polędwicy wołowej dostarcza około 3mg żelaza.

Żelazo jest niezbędnym składnikiem naszej diety. Pierwiastek ten pełni w ludzkim organizmie bardzo ważne funkcje, przede wszystkim wchodzi w skład hemoglobiny i mioglobiny, przez co warunkuje odpowiednie dotlenienie wszystkich tkanek i narządów.

Dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek wynosi około 12 mg u mężczyzn i około 18mg u kobiet.

Wołowina zawiera także substancje takie jak l-karnityna, sprzężone dieny kwasu linolowego (CLA) oraz cholina i inozytol. Związki te uczestniczą w gospodarce lipidowej.

Jak przygotować tatar?

Przygotowanie dobrego tatara należy rozpocząć od zakupienia dobrej jakości mięsa wołowego. Bardzo ważne jest, aby mięso pochodziło z pewnego źródła i było świeże.

Najlepiej zakupić świeżą porcję wołowiny w kawałku u zaufanego rzeźnika lub ewentualnie w markecie – mięso pakowane próżniowo.

Następnie mięso należy posiekać. Dopuszcza się jego zmielenie. Jednakże tradycyjnie tatara podaje się z mięsa siekanego.

W gotowych siekanych/mielonych mięsach mogą znaleźć się gorsze kawałki wołowiny. Kupując mięso w jednym kawału, wiemy dokładnie, co znajdzie się w naszym tatarze.

Tatara najlepiej przygotowywać tuż przed podaniem. Osiągniemy wówczas najlepszy smak, mięso będzie również wyglądało lepiej.

Cała reszta to dodatki, które w głównej mierze zależą od naszych preferencji.

Najczęściej tatara serwujemy z posiekaną cebulką, surowym żółtkiem jaja oraz solą i pieprzem.

Na talerzu układamy posiekaną wołowinę, formując ją w mały kopczyk. Na szczycie tworzymy zagłębienie, które wypełniany surowym żółtkiem. Wokół mięsa umieszczamy dodatki. Całość należy oprószyć solą i pieprzem. Przed konsumpcją wszystkie składniki mieszamy.

W wersji francuskiej tatara podajemy z siekanymi kaparami i szalotką, świeżo tartym parmezanem, odrobiną musztardy dijon oraz oliwą z oliwek.

Czy jedzenie surowego mięsa jest bezpieczne?

Spożywanie surowego mięsa oraz żółtek jaj budzi wiele kontrowersji.

Istnieje dużo mniejsze ryzyko zatrucia się surowym  mięsem wołowym niż mięsem z kurczaka czy wieprzowiną. Tej ostatniej nie należy jadać na surowo. W przypadku wołowiny należy zadbać o dobre źródło mięsa, pewność, że było ono przebadane, a także o jego świeżość.

W przypadku surowych jaj należy zachować ostrożność związaną z możliwością zatrucia się Salmonellą. Bakteria ta występuje jednak najczęściej na skorupce jaj a nie w ich wnętrzu. Zawsze więc przed użyciem surowego jaja, skorupkę należy sparzyć wrzątkiem.

Podsumowując, tatar to ciekawa forma przekąski lub posiłku. Stanowi wartościowe źródło białka, żelaza, kreatyny oraz witamin z grupy B. Sięgając po tatara należy zadbać o jak najwyższą jakość i świeżość mięsa wołowego.