Jak wybrać dobrą oliwę z oliwek?

Oliwa z oliwek powszechnie promowana jest jako pożądany składnik zdrowej diety. Dokonując zakupu często kierujemy się wyglądem butelki, ceną czy opiniami znajomych. W jaki sposób można rozpoznać prawdziwą oliwę extra virgin i czym należy się kierować dokonując zakupu? Nie jest to sprawa prosta, zwłaszcza, że aromat, kolor i właściwości oliwy z oliwek w dużej mierze zależą od gatunku oliwek, sposobu ich uprawy czy nawożenia, daty zbioru, przechowywania, etc. Istnieje jednak kilka prostych wskazówek, którymi należy się kierować, dokonując wyboru.

Czym jest oliwa z oliwek extra virgin?

Zgodnie z przyjętą nomenklaturą, nazwa extra virgin zarezerwowana jest dla oliwy najwyższej jakości, czyli pozbawionej jakichkolwiek wad. Charakteryzuje się minimalną kwasowością i do jej wyrobu używa się oliwek świeżych, w żaden sposób nie uszkodzonych, czyli po prostu o najlepszej jakości. Proces pozyskiwania oliwy tego typu jest typowo mechaniczny, bez jakichkolwiek chemicznych ingerencji. Niedozwolone jest także stosowanie dodatków –  można powiedzieć, że oliwa extra virgin jest to po prostu „sok ze świeżych oliwek”. Polskim odpowiednikiem extra virgin jest „extra z pierwszego tłoczenia”. Inne dostępne na rynku rodzaje oliwy z oliwek to: virgin (również z pierwszego tłoczenia, ale o nieco wyższej kwasowości), oliwa z wytłoczyn (określana także jako pomace lub sansa, najniższej jakości, chemicznie pozyskiwana z pozostałości po tłoczeniu oliwek, czyli tzw. wytłoczyn; często zawiera domieszki innych rodzajów oliwy, np. virgin, w celu wzbogacenia smaku).

Jak kupić dobrej jakości oliwę extra virgin?

W sklepie, bez przeprowadzenia degustacji, trudno jest wybrać najbardziej wartościowy produkt. Nie mniej jednak należy przede wszystkim zwrócić uwagę na etykietę i wybrać produkt oznaczony jako extra virgin. Warto także zdecydować się na produkt w opakowaniu z barwionego szkła, gdyż substancje zawarte w oliwie z oliwek łatwo ulegają utlenianiu pod wpływem światła. Koniecznie trzeba zwrócić uwagę na datę ważności, która zazwyczaj wynosi od 12 do 24 miesięcy. Choć odpowiednio przechowywana oliwa długo zachowuje swoje właściwości, to jednak dokonując zakupu lepiej jest wybrać tę o dłuższym czasie przydatności spożycia. Na niektórych oliwach znajduje się data zbioru oliwek – warto także wykorzystać taką informację i wybrać produkt z tegorocznych zbiorów. Inne informacje, które mogą się znajdować na etykiecie to:  „ tłoczona na zimno” –oliwa pozyskiwana w temp. poniżej 27 stopni przy użyciu tradycyjnych metod (określenie to jest bardzo często wykorzystane nieprawnie, gdyż większość oliw wytwarzana jest w przetwórniach); a także PDO (Denominazione di Origine Protetta) i IGP (Indicazione Geografica Protetta), które nie zawsze są gwarancją jakości, odnoszą się do geograficznego pochodzenia produktu.

Jak poznać po smaku oliwę extra virgin?

O jakości oliwy extra virgin świadczą nie tylko parametry, które można zbadać przy użyciu metod chemicznych (np. kwasowość), ale także cechy organoleptyczne, badane przy użyciu zmysłów np. węchu, smaku. Doświadczeni degustatorzy bez problemu rozpoznają dobrej jakości produkt. Smak oliwy extra virgin charakteryzuje się przy użyciu następujących określeń: owocowy, wywołujący ostry i pieprzny posmak  na języku, lekko goryczkowaty, z wyczuwalnym posmakiem oliwek, trawiasty. Niedopuszczalne są wszelkie „nuty” wyczuwalne jako spleśniałe, metaliczne, mięsne. Należy również zwrócić uwagę, na fakt iż gorszej jakości oliwa, czyli np. z wytłoczyn, może posiadać cechy bardziej odpowiadające konsumentom, typu łagodność, mniej ostry i goryczkowaty posmak. Istotną kwestią jest także zapach – oliwa extra virgin charakteryzuje się mocnym i delikatnie leśnym aromatem, gorszej jakości produkty posiadają mniej zdecydowany aromat.

Podsumowanie

Zakup oliwy z oliwek dobrej jakości nie jest sprawą prostą. Dokonując zakupu należy przede wszystkim uważnie zapoznać się z informacjami znajdującymi się na etykiecie. Warto także przeprowadzać domowe „testy organoleptyczne” – w tym celu kup dwa (lub więcej) małe opakowania różnych marek oliwy extra virgin, a następnie porównaj ich smak i aromat. Produkt lepszej jakości będzie posiadał bardziej zdecydowany zapach i aromat.