Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część II: witamina E

Witamina E należy do związków rozpuszczalnych w tłuszczach i podobnie jak wspomniana w pierwszej części artykułu witamina C posiada właściwości antyoksydacyjne. Związek ten, a w zasadzie grupa związków (w przyrodzie witamina E to mieszanina tokoferoli i tokotrienoli), wykazuje zdolność do wymiatania rodników nadtlenkowych oraz przerywania kaskady reakcji rodnikowej, która doprowadza do niepożądanej oksydacji lipidów.

Witamina E, poprzez eliminację rodników peroksylowych i zdolność do wygaszania tlenu singletowego, chroni błony komórkowe przed oksydacją. Jak więc widać jej rola biologiczna jest niezwykle doniosła.

Odpowiednia podaż witaminy E jest szczególnie ważna w przypadku wysokiego udziału w diecie NNKT – które podatne są na utlenianie. W jednym z badań już zwiększenie ich podaży o 15% przy obniżonym spożyciu witaminy E (poniżej 7mg na dobę) zaowocowało nasileniem uszkodzeń DNA wywołanych nadtlenkiem wodoru. Podaż tokoferolu w ilości 80mg na dobę procesy degeneracyjne skutecznie hamowała. Istnieje wiele innych badań naukowych, w których wykazano, że wyższe niż zalecane spożycie witaminy E (200 i 280mg na dobę przy RDA ustalonym na 10 – 15mg na dobę) zmniejszało wyraźnie ilość oksydacyjnych modyfikacji DNA.

Rozważając dodatkową suplementację warto pamiętać, iż zdecydowana większość preparatów dostępnych na rynku zawiera witaminę E w postaci alfa-tokoferolu. Tymczasem w przyrodzie – jak wspomniałem już wcześniej – witamina ta występuje w postaci 4 tokoferoli i 4 tokotrienoli, które również wykazują ciekawy potencjał biologiczny, często inny niż alfa-tokoferol. Mało tego, wysokie spożycie alfa-tokoferolu może doprowadzić do zubożenia tkanek w gamma-tokoferol, któremu w ostatnich latach poświęca się coraz więcej uwagi i który najprawdopodobniej posiada pewną przewagę nad formą tej witaminy obficie występującą w suplementach.

Na koniec chciałbym przypomnieć, że witamina E działając jako antyoksydant sama przechodzi w formę rodnikową, która może zostać „zregenerowana” do tokoferolu przy udziale witaminy C lub glutationu. Dlatego generalnie ważne jest by nie koncentrować się jedynie na spożyciu jednego przeciwutleniacza. Co istotne również, badania wykazują, że witamina E – podobnie jak witamina C, może w niektórych warunkach działać prooksydacyjnie . Przy udziale jonów metali przejściowych obecność witaminy E doprowadza do powstania rodnika wodorotlenowego. Dodatkowo sam rodnik tokoferolowy może wpływać destrukcyjnie na wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

Witamina E podobnie jak witamina C jest niezbędnym składnikiem naszej diety i sprzymierzeńcem w walce z wolnymi rodnikami oraz innymi reaktywnymi formami tlenu, jednak nie powinna być postrzegana w sposób bezkrytyczny, w niektórych sytuacjach może bowiem potencjalnie zadziałać na naszą niekorzyść. Dlatego podejście zgodnie z którym więcej – oznacza lepiej może być po prostu zgubne.

Przeczytaj także 

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część I: witamina C

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część III: beta karoten i witamina A

Antioxidant supplementation decreases oxidative DNA damage in human lymphocytes.Duthie SJ, Ma A, Ross MA, Collins AR. Inhibition of oxidative DNA damage, 8-OHdG, and carbonyl contents in smokers treated with antioxidants (vitamin E, vitamin C, beta-carotene and red ginseng).Lee BM, Lee SK, Kim HS.Synergy between ascorbate and alpha-tocopherol on fibroblasts in culture.Chepda T, Cadau M, Lassabliere F, Reynaud E, Perier C, Frey J, Chamson A.gamma-tocopherol, the major form of vitamin E in the US diet, deserves more attention.Jiang Q, Christen S, Shigenaga MK, Ames BN.http://www.pharmacopeia.cn/