Inozyna: lek przeciwwirusowy i na poprawę odporności

Inozyna pranobeks (Isoprinosine®) jest lekiem immunomodulującym zatwierdzonym w wielu krajach np. do leczenia infekcji wirusowych. Wykazano, że pranobeks inozynowy ma pozytywny wpływ na układ odpornościowy gospodarz.

Jednocześnie wykazano, że może wpływać na poziomy wirusowego RNA, a tym samym hamować wzrost kilku wirusów. Ze względu na swoje właściwości immunomodulujące i przeciwwirusowe oraz profil bezpieczeństwa jest szeroko stosowana od 1971 r. przeciwko infekcjom wirusowym i chorobom, w tym podostremu stwardniającemu zapaleniu mózgu, wirusowi opryszczki zwykłej, wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), ludzkiemu wirusowi niedoboru odporności (HIV), grypie i ostrym zakażeniom układu oddechowego, zakażeniu wirusem cytomegalii i wirusem Epsteina – Barra.

System odpornościowy jest skomplikowany, dlatego nie omówię tu wszystkich związanych z nim aspektów.

W wielkim skrócie:

  • odporność wrodzona opiera się o: granulocyty (PMN), monocyty (makrofagi), komórki naturalnych zabójców (NK),
  • odporność nabyta opiera się o komórki T, B i makrofagi.

Wygląda na to, iż inozyna ma wpływ zarówno na odporność wrodzoną, jak i nabytą. Co ciekawe, można ją kupić w postaci suplementu diety. Kiedyś środki farmakologiczne znajdowały się w suplementach diety, a wiele produktów było reklamowanych głównie pocztą pantoflową. Jednak ze „spalaczy” szybko wyeliminowano efedrynę (pozostaje obecna w lekach), z przedtreningówek DMAA (nigdy nie zdążyła stać się składnikiem leków), a z wielu „środków budujących mięśnie” prohormony czy sterydy anaboliczno-androgenne (w większości SAA utraciły swoje znaczenie w medycynie).

Inozyna nadal pozostaje związkiem obecnym w suplementach, np. można kupić 100 kapsułek po 500 mg za nieco ponad 50 zł (Nutrend). Występuje też np. w Creasteron od Hi-Tec Nutrition (preparat potreningowy) czy w kiedyś wręcz legendarnym środku NitroBolon II (Trec).

W jakich lekach występuje?

  • Delimmun (Niemcy),
  • Eloprine (Łotwa, Polska),
  • Groprinosin (Gruzja, Polska, Rosja),
  • Imin (Tajwan),
  • Immunosin (Filipiny),
  • Imunovir (Kanada; Wielka Brytania; Irlandia)
  • Inoseda (Gruzja),
  • Inosine Health Chemical (Tajwan),
  • Ishutin, Isolin (Tajwan),
  • Isoprinosine (Meksyk; Indonezja; Republika Czeska; Litwa; Łotwa; Polska; Słowacja; Chile; Peru; Serbia; Japonia; Egipt; Filipiny; Tajwan; Belgia; Indonezja; Federacja Rosyjska),
  • Neosine, Neosine Duo (Polska).

Nie ująłem tu pełnej listy leków, jest ona znacznie dłuższa. Można się z nią zapoznać tutaj: https://www.drugs.com/international/inosine-pranobex.html

Czy inozyna jest skuteczna?

Wg opracowania Jiří Berana i wsp., posiada pewną skuteczność antywirusową. W badaniu porównano skuteczność i bezpieczeństwo pranobeksu inozyny, w porównaniu z placebo u pacjentów z klinicznie zdiagnozowaną chorobą podobną do grypy, w tym u osób z potwierdzonymi laboratoryjnie ostrymi infekcjami wirusowymi układu oddechowego. Losowo przydzielono ludzi do grup pranobeksu inozyny (n = 231) lub placebo (n = 232). Skuteczność oceniano na podstawie czasu do ustąpienia wszystkich objawów grypopodobnych. Bezpieczeństwo oceniono na podstawie analizy zdarzeń niepożądanych, parametrów życiowych i badań fizycznych.

Wyniki: w grupie otrzymującej pranobeks inozyny wykazano szybszą poprawę stanu zdrowia, w porównaniu do osób w grupie placebo. W analizie podgrup inozyna była najbardziej skuteczna u osób mających mniej, niż 50 lat, u tych które nie cierpiały jednocześnie z powodu innej choroby oraz nie były otyłe. Pranobeks inozyny był ogólnie dobrze tolerowany i nie odnotowano zgonów.

Wnioski: wyniki badania wskazują na bezpieczeństwo pranobeksu inozyny w leczeniu chorób wirusowych układu oddechowego i potwierdzają skuteczność środka, w porównaniu z placebo u zdrowych, nie otyłych osób, w wieku poniżej 50 lat, z klinicznie zdiagnozowanymi chorobami podobnymi do grypy.

Dlaczego naukowcy opisali skuteczność u osób w wieku poniżej 50 lat? Z czasem układ odpornościowy nie funkcjonuje, tak jak powinien, dlatego często manifestują się wtedy choroby nowotworowe, a wiele infekcji wirusowych i bakteryjnych może zabić osobę starszą, nie wyrządzając aż takich szkód młodej.

Anna Majewska i wsp. oceniali wpływ pranobeksu inozyny i interferonu α (IFN-α) na replikację wirusów HAdV-2 i HAdV-5. Wyższe stężenia pranobeksu inozyny silnie hamowały namnażanie się wirusów. Połączenie pranobeksu inozyny i IFN-α wykazywało wyższą skuteczność, niż podawanie tych środków osobno. Można w ten sposób zwiększyć skuteczność terapeutyczną bez nasilania toksyczności.

Podsumowanie

Uwaga - w wielu badaniach cytowanych przez Jiri Sliva i wsp. stosowano dawki liczone w gramach. Dlatego może się okazać, iż typowa dla suplementów diety dawka 1 g okaże się za mała. Z drugiej strony nadmierne podawanie  inozyny wcale nie musi być korzystne dla zdrowia.

Oficjalnie, żadne suplementy diety nie służą do leczenia chorób, a w USA jest to wręcz zakazane. Dlatego trzeba znaleźć złoty środek pamiętając, iż nie jest to oficjalny, zatwierdzony sposób terapii.

Często inozyna może służyć wspomagająco, jako dodatek do innego rodzaju terapii. W poważniejszych przypadkach należy udać się do lekarza, a nie próbować na własną rękę np. podawania inozyny. W umiarkowanych dawkach nie przynosi ona skutków ubocznych.

Źródła: https://www.drugs.com/international/inosine-pranobex.html Jiří Beran „Inosine pranobex is safe and effective for the treatment of subjects with confirmed acute respiratory viral infections: analysis and subgroup analysis from a Phase 4, randomised, placebo-controlled, double-blind study” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5100179/  Majewska i wsp. „Inhibition of adenovirus multiplication by inosine pranobex and interferon α in vitro” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4737737/ Jiri Sliva i wsp. „Inosine Pranobex: A Key Player in the Game Against a Wide Range of Viral Infections and Non-Infectious Diseases” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6822865/