Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Kuchnia

Tajemnicze zakwaszenie organizmu

Tajemnicze zakwaszenie organizmu
Na temat zjawiska zwanego potocznie „zakwaszeniem organizmu” krążą rozmaite teorie. I choć przyznać trzeba, że rację mają ci, którzy uważają, że do klasycznej kwasicy metabolicznej, rozumianej jako stan kliniczny zagrażający życiu, w przypadku zdrowych osób samą dietą tylko doprowadzić w zasadzie nie można, to jednak podkreślić trzeba, że zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej związane z nieprawidłowym odżywianiem zdarzają się dość często. Konsekwencje stanu określanego w literaturze fachowej mianem „przewlekłej, łagodnej kwasicy metabolicznej” są niestety dość rozległe i obejmować mogą zarówno pogorszenie stanu zdrowia, samopoczucia jak i wyglądu i kondycji fizycznej.

Co warto wiedzieć o równowadze kwasowo zasadowej

Równowagę kwasowo-zasadową można zdefiniować jako stan pozwalający zachować odpowiednie stężenie jonów wodorowych (pH) w przestrzeniach wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych co jest niezbędne dla utrzymania homeostazy ustrojowej. O tym jak ważne jest to zagadnienie świadczyć może fakt, iż nasz organizm posiada dwa niezależne mechanizmy regulacyjne: oddechowy (płuca) i nerkowy, a także  cztery ważne systemy buforujące działające w środowisku zewnątrzkomórkowym (bufor  wodorowęglanowy) oraz w środowisku wewnątrzkomórkowym (bufory: hemoglobinianowy, białczanowy i fosforanowy). Ten cały, wieloukładowy system ma jedno zadanie: utrzymać równowagę kwasowo-zasadową przy zachowaniu maksymalnej precyzji i za wszelką cenę, nawet kosztem utraty niezbędnych dla funkcjonowania organizmu składników.

Zakwaszenie a dieta

O tym, że niektóre produkt „zakwaszają”, a inne „odkwaszają” sporo się mówi, jednak trudno znaleźć jasne i zwięzłe wytłumaczenie, które obrazowałoby na czym owa zależność polega . Żeby rozumieć to zagadnienie, na wstępie należy zdać sobie sprawę, że spożywany pokarm jest źródłem składników, których liczne przemiany metaboliczne jakim są poddawane w naszym organizmie doprowadzają do powstawania kwasów i zasad, przez co oddziałują na gospodarkę kwasowo-zasadową. Determinujące znaczenie ma tutaj obecność pierwiastków takich jak sód, potas, magnez, wapń, a także fosfor, chlor i siarka. Tak się składa, że nasza współczesna dieta zasobna jest w pokarmy o potencjale kwasotwórczym (mięso, jaja, ryby znaczna część nabiału oraz produkty zbożowe), a uboga jest w pożywienie działające alkalizująco (warzywa, owoce).

Mechanizmy regulacyjne

Sceptycy wątpiący w możliwość zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej dietą często powołują się na przykłady osób, które spożywają astronomiczne ilości pokarmów kwasotwórczych, a mimo to żyją i mają się całkiem nieźle i „nie są zakwaszeni”. Faktycznie, dzięki buforom ustrojowym, które przyrównać można do „chemicznych gąbek”, a także mechanizmom oddechowym i nerkowym stanowiącym „wentyle bezpieczeństwa” nawet w przypadku skrajnie źle zbilansowanej diety nie dochodzi do stanu klinicznego zwanego kwasicą metaboliczną. Nie oznacza to jednak, że problem zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej nie istnieje. W rzeczywistości jest wręcz przeciwnie.

Kwasica utajona

W przypadku źle zbilansowanej diety, nadmiernie zasobnej w pokarmy o potencjale kwasotwórczym i ubogiej w produkty alkalizujące rozwinąć się może stan zwany „przewlekłą, łagodną kwasicą metaboliczną”, któremu towarzyszy nadmierna utrata potasu, wapnia i magnezu z ustroju, nasilony katabolizm białek, zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego ze zmniejszeniem kurczliwości serca włącznie. Stan ten utrzymywać może się latami i w dłuższej perspektywie czasowej doprowadzać do rozwoju rozmaitych chorób. Jak łatwo się domyślić „kwasica utajona” nie sprzyja także rozwojowi formy sportowej, kondycji i estetyce sylwetki. Utrzymywanie równowagi kwasowo zasadowej w niesprzyjających warunkach, będących konsekwencją niewłaściwego komponowania posiłków jest dla organizmu poważnym obciążeniem, którego nie jest on w stanie znosić w nieskończoność.

Kto jest w grupie ryzyka?

„Przewlekłą, łagodną kwasicą metaboliczną” zagrożone są nie tylko osoby stroniące od aktywności fizycznej, pijące piwo i colę oraz zajadające się kebabem i pizzą, ale także sportowcy i entuzjaści zdrowego odżywiania, którzy zapominają o włączeniu odpowiedniej ilości warzyw i owoców do swojej diety. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby odchudzające się z zastosowaniem diet białkowych, a także wszyscy opierający swoje jadłospisy głównie na jajach i mięsie (pokarmy zasobne w siarkę i fosfor). Również nadmierna konsumpcja produktów zbożowych związana może być ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń gospodarki kwasowo zasadowej - nie tylko ze względu na wysoką zawartość fosforu, ale także obecność substancji antyżywieniowych, które utrudniają wchłanianie „odkwaszających” pierwiastków takich jak wapń czy magnez.

Co zrobić?

Profilaktyka zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej do skomplikowanych nie należy. Warto przede wszystkim dbać o to by dieta zasobna była w pokarmy o potencjale zasadotwórczym takie jak warzywa i owoce oraz wody mineralne. Nie należy także przesadzać ze spożywaniem produktów białkowych. Na zagranicznych stronach internetowych znaleźć można także specjalne wzory i gotowe kalkulatory pozwalające obliczyć współczynnik PRAL, określający nam jak silnie dany produkt jest kwaso- czy zasadotwórczy. Dla utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej szczególnie ważna jest odpowiednia podąż potasu, a także magnezu, sodu i wapnia,  osoby dostarczające zbyt mało tych pierwiastków z konwencjonalnej żywności powinny wprowadzić suplementy diety. Przydatne mogą także okazać się preparaty zawierające kreatynę i beta-alaninę.

Podsumowanie

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, chociaż często pomijane w obiegowych rozważaniach, stanowią dość popularny problem mający podłoże żywieniowe. Biorąc pod uwagę fakt, że skutki takiego stanu mogą obejmować zarówno rozmaite problemy zdrowotne, jak i pogorszenie kondycji fizycznej i psychicznej bardzo ważnym zagadnieniem okazuje się być profilaktyka obejmująca unikanie nierozsądnych programów żywieniowych, dbanie o odpowiednią podaż owoców i warzyw oraz zachowanie umiaru w spożyciu pokarmów pochodzenia zwierzęcego i produktów zbożowych.

W artykule mówimy o: Zdrowie Dietetyka i zdrowe odżywianie

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 90 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 6000 posiłków i 600 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę