Napoje cola a ich wpływ na kości, układ hormonalny i nowotwory

Niezależne badania wskazują, iż napoje typu cola sprzyjają wzrostowi masy ciała, zaburzeniom metabolicznym, cukrzycy oraz pojawieniu się złośliwych guzów sutka oraz egzokrynnych nowotworów trzustki. Inne podkreślają negatywny wpływ napojów typu cola na nerki, kości oraz stężenie potasu we krwi.

Cola a osteoporoza

Całkiem prawdopodobne, iż tego typu napoje mają negatywny wpływ na nerki i wywołują osteoporozę. Kwas fosforowy (zawarty w popularnych napojach) najprawdopodobniej doprowadza do osteoporozy. W jednym z badań Kristensen i wsp. zamieniono mleko na colę, czyli napój bez wapnia i protein, za to bogaty w kwas fosforowy. Zastosowano tą samą dietę dostarczającą 3500 mg wapnia oraz 3640 mg fosforu dziennie, w czasie gdy mężczyznom podawano mleko (2.5 l, półtłuste) lub zamiast tego 470 mg wapnia i 1,690 mg fosforu (2.5 l coca coli dziennie). Stwierdzono znaczny wzrost PTH, kalcytriolu, fosforanów w serum, markerów obrotu kostnego, osteokalcyny oraz innych markerów, takich jak c-telopeptydy oraz n-telopeptydy. Czy było to spowodowane niedostateczną podażą wapnia czy wpływem coli? Tego nie wiadomo. Z pewnością napoje typu cola nie sprzyjają zdrowiu kości.

Endokrynny wpływ napojów typu cola

W kolejnym z badań szczurom podawano 3 różne napoje typu cola zamiast wody. Stwierdzono nasiloną aktywność ruchową (pobudzenie) oraz niepokój. Zapewne można to wyjaśnić oddziaływaniem dużej dawki kofeiny, która blokuje receptory adenozyny, co przejawia się zwiększeniem wydzielania katecholamin: adrenaliny, dopaminy i serotoniny. Skutkiem tego jest pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przyspieszenie pracy serca, rozszerzenie naczyń krwionośnych.

W teście wymuszonego pływania stwierdzono niewielkie działanie antydepresyjne napojów. Regularne podawanie napojów typu cola zwiększyło stężenie estradiolu i testosteronu. Naukowcy na razie nie wiedzą, na jakiej zasadzie. Zapewne istnieją tu dodatkowe mechanizmy poza oddziaływaniem kofeiny na receptory adenozyny.

Cola a hipokaliemia

Z różnorakich badań wiemy także, iż duża ilość napojów typu cola sprzyja hipokaliemii (obniżonemu stężeniu potasu we krwi). Hipokaliemia to zbyt niska ilość potasu we krwi. 80-92% potasu jest wydalane przez nerki, a 8% przez przewód pokarmowy. Równowaga potasu w ustroju jest bardzo krucha. Stężenie wewnątrzkomórkowe wynosi 150 mEq/L, z kolei prawidłowe stężenie w osoczu ok. 4 mEq/L. Ponieważ stężenie potasu w osoczu jest tak niskie, nawet najmniejsza zmiana może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.

Objawy hipokaliemii:

  • osłabienie,
  • porażenie mięśni,
  • zaburzenia odruchów,
  • niedrożność,
  • zwiększenie wrażliwości serca na digoksynę,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • spłaszczenie załamków T, wystąpienie załamków U.

Hipokaliemia może wystąpić przy niedoborach potasu w diecie, oparzeniach, biegunkach, wymiotach, przy stosowaniu diuretyków (poza tymi oszczędzającymi potas), po przedawkowaniu lukrecji, przy nadużywaniu glukozy i insuliny (dożylnie), po urazach, zabiegach chirurgicznych, przy kwasicy kanalikowej itd. Okazało się, iż duża podaż napojów typu cola również może wywierać osłabienie siły mięśniowej.

Do tej pory z wystąpieniem miopatii (z neuropatią) wiązano raczej:

  • Amiodaron
  • Chlorochinę
  • Klofibrat
  • Kolchicynę
  • Doksorubicynę
  • Etanol (nadużywanie alkoholu)
  • Hydroksychlorochinę
  • związki fosfoorganiczne
  • Winkrystynę

Podsumowanie

Nie ma znaczenia, czy wybierzemy wersję z cukrem czy bez. Napoje typu cola (oraz wszelkie inne słodzone napoje) należy ograniczać, a najbezpieczniej wyrzucić je z diety.

Źródła: 1. Celec P1, Behuliak M. “Behavioural and endocrine effects of chronic cola intake” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19423611 2. Belpoggi F1, Soffritti M, Tibaldi E, Falcioni L, Bua L, Trabucco F. „Results of long-term carcinogenicity bioassays on Coca-Cola administered to Sprague-Dawley rats” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17119251 3.    https://keepfitnesslegal.crossfit.com/2017/04/18/pubmed-begins-flagging-conflicted-research-coke-science-now-searchable/ 4. Peter T. Katzmarzyk „Relationship between Soft Drink Consumption and Obesity in 9–11 Years Old Children in a Multi-National Study” 5. Schapira DV1, Clark RA, Wolff PA, Jarrett AR, Kumar NB, Aziz NM. „Visceral obesity and breast cancer risk.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8033042 6. Kristensen, M., M. Jensen, J. Kudsk, et al. 2005. Short-term effects on bone turnover of replacing milk with colas beverages: a 10-day interventional study in young men. Osteoporos. Int. 16: 1803–1808 ) 7.    http://yadda.icm.edu.pl/.../Kofeina__powszechny_skladnik_diety_i_jej_wplyw_na_zdrowie_63__Nr_2__141_-_147.pdf 8. Andrzej Chamienia „Gospodarka potasowa— podstawy teoretyczne i codzienna praktyka lekarska” Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Gdańsk https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/viewFile/12229/10107 9. Kathleen Deska PAGANA, Timothy J. PAGANA „Testy laboratoryjne i badania diagnostyczne w medycynie” 10. Tsimihodimos V1, Kakaidi V, Elisaf M. “Cola-induced hypokalaemia: pathophysiological mechanisms and clinical implications” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19490200 11.  https://edraurban.pl/layout_test/book_file/55/NeurologiaThelittle.pdf