Czy cukier zwiększa ryzyko zachorowania na raka? Badania naukowe

Jako taki cukier nie jest sklasyfikowany jako rakotwórczy w zestawieniu stworzonym przez IARC. Jednak z licznych badań wiemy, iż wysokie spożycie cukru może pośrednio zwiększać ryzyko raka, rozregulowując gospodarkę cukrową, nasilając stres oksydacyjny, stany zapalne i zwiększając otyłość.

Dwa duże Badania

1. W przeglądzie przeprowadzonym przez Makarem N. i in. oceniono powiązania między podażą cukru w diecie, a ryzykiem raka. Wzięto pod uwagę  badania długoterminowe, w tym 37 prospektywnych badań kohortowych (1990–2017), w których zgłoszono skorygowane szacunki ryzyka dla wielu cukrów w diecie w odniesieniu do ryzyka raka.

Spośród 15 i 14 badań dotyczących odpowiednio całkowitej podaży cukrów i sacharozy, w 11 odnotowano brak związku w odniesieniu do raka. Z 14 badań nad fruktozą, w 8 wykazano zerowe powiązania, w dwóch działanie ochronne, a w 4 szkodliwość fruktozy. W dwóch z pięciu badań nad sztucznie dodanymi cukrami zaobserwowano zwiększenie ryzyka raka o 60–95% przy wyższym spożyciu tych cukrów. W 8 z 15 badań dotyczących słodkich pokarmów i napojów zaobserwowano o 23-200% wyższe ryzyko raka przy wyższym spożyciu słodkich napojów.

Podsumowując, jako taki cukier nie musi być rakotwórczy, przynajmniej w ograniczonych ilościach. Jednak słodzone napoje i pokarm wzbogacony duża dawką sacharozy może wpływać na ryzyko kancerogenezy.

2. Z kolei obserwacje Natašy Tasevskiej mówią o tym, że  sztucznie dodawane do różnych produktów cukry są związane z ryzykiem powstania raka gruczołowego (przełyku). Fruktoza występująca naturalnie w pokarmach, a szczególnie sztucznie dodana fruktoza, były związane z ryzykiem raka jelita cienkiego, a wszystkie badane cukry były związane ze zwiększonym ryzykiem raka opłucnej. Całkowite spożycie cukrów, fruktozy i dodanej fruktozy wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem wszystkich nowotworów, ale tylko u mężczyzn.

U kobiet:

  • spożycie wszystkich rodzajów badanych cukrów były odwrotnie związane z ryzykiem raka jajnika,
  • całkowite spożycie wszystkich rodzajów cukrów, dodanych cukrów i sztucznie dodanej fruktozy były związane z ryzykiem białaczki, a wysokie spożycie fruktozy wiązało się ze zwiększonym ryzykiem raka pęcherza.
  • odnotowano zmniejszenie ryzyka raka wątroby przy wysokim spożyciu fruktozy, co mogło być spowodowane przypadkiem lub niezidentyfikowanym czynnikiem zakłócającym, biorąc pod uwagę niespójne wyniki między mężczyznami i kobietami (ogólnie uważa się, iż fruktoza potrafi w dużej dawce i stosowana długotrwale doprowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby),

Odnotowano silny pozytywny związek między spożyciem dodanych cukrów a ryzykiem raka gruczołowego (przełyku). W USA wzrost ilości przypadków gruczolakoraka przełyku koreluje z wzrostem procentowego dostarczania energii z syropu kukurydzianego, a także z wzrostem liczby otyłych osób w okresie od 1973 do 1997 r. Zaobserwowano ponad 2-krotny wzrost ryzyka wystąpienia raka jelita cienkiego przy dużej podaży fruktozy, szczególnie tej sztucznie dodanej (np. syrop glukozowo-fruktozowy, miód, sacharoza itd.)

Podsumowując, Natašy Tasevska i in. w dużym badaniu prospektywnym nie znaleźli związku między podażą cukrów w diecie a ryzykiem wystąpienia raka jelita grubego lub innego rodzajem raka. Jednak wiele rodzajów cukrów, szczególnie spożywanych w dużych ilościach i sztucznie dodanych może zwiększać ryzyko raka. Naukowcy nie są do końca pewni powiązań, bo wiele do życzenia pozostawia pozyskiwanie danych z kwestionariuszy żywieniowych (ludzie mogą zawyżać ilość zdrowych produktów i znacząco zaniżać ilość tych niezdrowych).

 

Źródła: Makarem N i in. „Consumption of Sugars, Sugary Foods, and Sugary Beverages in Relation to Cancer Risk: A Systematic Review of Longitudinal Studies.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29801420 Nataša Tasevska „Sugars in diet and risk of cancer in the NIH-AARP Diet and Health Study” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3494407/