Fotoprotekcja – ważne zagadnienie w… dietetyce!

Być może niektórym osobom temat wyda się kuriozalny, zapewniam jednak, że to wyjątkowo mylne wrażenie. Chociaż przywykliśmy do tego, że ochronę przed promieniowaniem słonecznym zapewniają nam specjalne kosmetyki z tzw. „filtrami UV”, to w praktyce bardzo istotne znaczenie ma odpowiednia dieta. Żywność jest bowiem źródłem zarówno składników, które potęgować mogą niekorzystny wpływ promieniowania ultrafioletowego na nasze zdrowie jak i substancji o działaniu ochronnym.

Probiotyki!

Do bardzo ciekawych wniosków skłaniają wyniki badań dotyczących wpływu flory bakteryjnej na odporność skóry na działanie promieni słonecznych. Zaskakujące jest to, że bakterie zasiedlające nasze jelita wywoływać mogą efekt ogólnoustrojowy, sięgający naszej „wierzchniej powłoki”. Już wcześniejsze eksperymenty wykazały, że przyjmowanie probiotyków może zmniejszyć nasilenie objawów atopowego zapalenia skóry. W randomizowanych, wykonanych z użyciem podwójnej ślepej próby badaniach okazało się także, że niektóre szczepy bakterii jelitowych chronią nas także przed niekorzystnym wpływem promieni UV i zmniejszają ryzyko poparzeń.

Karotenoidy!

Jak powszechnie wiadomo, picie marchewkowych soczków czy też stosowanie suplementów zawierających prowitaminę A sprzyja nabywaniu złoto-brązowego kolorytu skóry. Nie tylko beta-karoten, ale także inne karotenoidy (likopen, luteina, astaksantyna) z jednej strony przyspieszają brązowienie skóry, z drugiej chronią przed niekorzystnym wpływem ekspozycji na działanie promieni słonecznych. Dlatego warto zadbać o odpowiedni udział w diecie warzyw owoców oraz ryb takich jak łosoś i owoce morza. Ochronny wpływ wykazują także inne antyoksydanty takie jak polifenole zawarte w naparze herbacianym czy flawonoidy obecne w owocach.

Omega3!

Jak się okazało w badaniach kwasy tłuszczowe omega3 mogą stanowić cenny element ogólnie pojętej fotoprotekcji. I żeby było jasne: nie chodzi tutaj o smarowanie się olejem z dorsza przed wyjściem na plażę, wystarczy uwzględnić w diecie odpowiednie źródła pokarmowe tych kwasów tłuszczowych (ryby, jaja wzbogacone, orzechy włoskie, olej lniany) by doświadczyć korzyści. Kwasy tłuszczowe omega3 z jednej strony działają przeciwzapalnie, z drugiej chronią przed fotokancerogenezą – procesem, którego finalnym produktem jest rak skóry.

Wnioski.

Ogólnie pojęta fotoprotekcja nie powinna ograniczać się jedynie do stosowania filtrów ochronnych w postaci kremów i olejków, których nadużywanie samo w sobie może okazać się niebezpieczne, choćby poprzez fakt, że zmniejsza syntezę witaminy D w ustroju. Przed niekorzystnymi skutkami promieniowania słonecznego chronić może również dieta. Oczywiście nie namawiam tutaj nikogo do definitywnego zastąpienia kosmetyków probiotykiem, marchewką czy porcją łososia, zwracam jednak uwagę na często niedoceniany potencjał bioaktywnych składników zawartych w produktach żywnościowych. 

Źródła: *Dermatoendocrinol. 2009 Sep-Oct; 1(5): 275–279.PMCID: PMC2836434Copyright © 2009 Landes BioscienceProbiotics for photoprotectionAudrey Guéniche,1 David Philippe,2 Philippe Bastien,1 Stephanie Blum,2 Elif Buyukpamukcu,2 and Isabelle Castiel-Higounenc1 *Mol Nutr Food Res. 2012 Feb;56(2):287-95. doi: 10.1002/mnfr.201100232. Epub 2011 Sep 23.Photoprotection by dietary carotenoids: concept, mechanisms, evidence and future development.Stahl W, Sies H. *Exp Dermatol. 2011 Jul;20(7):537-43. doi: 10.1111/j.1600-0625.2011.01294.x. Epub 2011 May 16.Omega-3 polyunsaturated fatty acids: photoprotective macronutrients.Pilkington SM, Watson RE, Nicolaou A, Rhodes LE.