Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Kuchnia

Jak rozpoznać koksiarza?

Jak rozpoznać koksiarza?
PoTreningu
Wiele osób zastanawia się, jak rozpoznać czy ktoś stosuje środki dopingujące np. hormony anaboliczno-androgenne. Zagadnienie może wydawać się dla niektórych zabawne, ale stosowanie dopingu jest poważnym problemem w sporcie zawodowym, amatorskim czy rywalizacji olimpijskiej. Doping dotyczy zarówno sportów siłowych, jak i wytrzymałościowych. Nie należy się łudzić, że osoba mająca posturę Adama Małysza – nigdy nie stosowała środków dopingujących.

Szczególnie w dyscyplinach wytrzymałościowych spotyka się nielegalne wspomaganie np. erytropoetynę (słynne EPO). „W 1985 roku pierwszy raz została podana pacjentowi z zaawansowaną niedokrwistością” (Z. Szyguła). Stosowanie EPO było zabronione już od 1988 roku (przez FIS) i od 1990 roku (przez MKOL) – ale testy wykrywające stosowanie erytropoetyny pojawiły się dopiero od 2000 roku (Z. Szyguła)! Z EPO (różnych generacji; np. 3 generacja to CERA ) wiąże się wzrost (spadek) osiągów sportowców wyczynowych. „Przykładowo prędkość osiągania przez zwycięzców Tour de France w latach 1949-1990 wzrosła o 2,4 km/h, podczas gdy w okresie 1991-2005 aż o 5 km/h” (Z. Szyguła). Jak widać, w okresie stosowania EPO był zauważalny drastyczny wzrost wydolności tlenowej kolarzy. Historia lubi się powtarzać. Przez dobrych 30 lat kwitł przemysł dopingowy w krajach takich jak NRD, Bułgaria czy ZSRR (1959-1989). Początkowo arsenał środków dopingujących był skromny, stosowano głównie testosteron. W kolejnych latach opracowywano coraz nowsze specyfiki. Co ciekawe, do dzisiaj nikt nie pobił rekordu w podrzucie (266 kg) ustawionego w „złotych dla dopingu” latach, a wyniki dające zwycięstwo w wielu konkurencjach, ustanowione w późniejszych latach – w czasach „przemysłu dopingowego” nie dawałby nawet 6 miejsca! Nie muszę chyba dodawać, że w „celu wyrównania szans” doping pojawił się również u amerykańskich sportowców m.in. podawano im metanabol (znany także jako: methandienone,methandrostenolone, dianabol).

Najsłynniejszy program dopingowy pod nazwą „14,25” w NRD dotyczył sportowców obu płci. O ile u mężczyzn testosteron występuje naturalnie w sporej dawce (jądra produkują ~ 50 mg tygodniowo; co odpowiada ~ 125 mg testosteronu podawanego np. poprzez iniekcję), o tyle dla kobiet skutki były opłakane.

Skutki stosowania męskich hormonów u kobiet?

  • obniżony, „męski” głos (już w latach 60 i 70 XX wieku w NRD pływaczkom odnoszącym sukcesy zabraniano występowania przed kamerą i udzielania wywiadów, właśnie z powodu obniżenia głosu. Wywiadów udzielały głównie te, które nie startowały!; „Podczas igrzysk w Montrealu jakiś dziennikarz zapytał mojego trenera, dlaczego pływaczki NRD mają takie niskie głosy. Opowiedział: one nie mają śpiewać, tylko pływać. Niektóre dziewczyny nie mogły udzielać wywiadów. Przed mikrofonami stawały te, u których zmiany barwy głosu były najmniejsze. Nawet jeśli to nie one wygrywały.” Źródło: GW „Zabijali we mnie Heidi”)
  • owłosienie – całego ciała (tych i innych efektów ubocznych doświadczyły zawodniczki z NRD),
  • przerost łechtaczki,
  • maskulinizacja sylwetki (nabieranie męskich kształtów ciała),
  • utrata menstruacji i wszelkie inne zaburzenia hormonalne,
  • wzrost mięśni, siły, wytrzymałości i agresji,
  • duża ilość pryszczy,
  • wzrost popędu seksualnego

Wiele bohaterek radziecko-niemieckiego programu „sukcesów sportowych” miało nowotwory, niektóre panie wskutek wieloletniego podawania hormonów zmieniło płeć. Królował tam oral turinabol, podchodna dianabolu. Był to tzw. designer drug – czyli środek zaprojektowany specjalnie na potrzeby sportowców, dopiero później był wykorzystywany w innych celach. Podobna historia dotyczy wielkiej afery BALCO i tetrahydrogestrinonem – gdzie stwierdzono stosowanie tego preparatu m.in. przez czołowych sprinterów USA np. Marion Jones (odebrano jej trzy złote i 2 srebrne medale z Sydney).

W czasie programu dopingowego w NRD zawodniczkom podawano także testosteron priopionat (krótkie estry) i enanthate (długie estry testosteronu). Aby zobrazować, co daje stosowanie farmakologii przytoczę przykład zawodniczki pchnięcia kulą która miała za sobą 14 lat treningu i jej najlepsze rzuty oscylowały  w granicach 18 m. Po kilku tygodniach kuracji anabolikami poprawiła wynik o 2 m (11%!), zbliżając się do kolejnych granic światowych rekordów. Co ciekawe, nawet w okresie „odstawienia” anabolików jej wyniki były lepsze przeciętnie o 1 m (Źródło: Berendonk B. Doping. Von der Forschung zum Betrug. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt Taschenbuchverlag. 1992:448pp).

Jak widać trwa nieustanny „wyścig zbrojeń” pomiędzy laboratoriami produkującymi specjalne środki, a wykrywającymi je.

Na poziomie amatorskim łatwo „wykryć” doping, bez przeprowadzania żadnych testów.

Charakterystyczne oznaki stosowania dopingu:

  • nagły wzrost siły, masy, wytrzymałości mięśniowej (w ciągu kilku tygodni np. dołożenie 20-30 kg w bojach podstawowych),
  • wzrost wagi ciała (również, związany z retencją wody i glikogenu, nie należy wiązać tylko ze wzrostem tkanki mięśniowej),
  • retencja wody (widoczna np. na twarzy – buzia jak ”słoneczko”); dotyczy środków aromatyzujących, konwertujących do estrogenów (np. testosterony krótkie - propionat i długie estry – enanthate/prolongatum, mieszanki np. sustanon/omnadren 250; methandienone/dianabol),
  • poprawa definicji mięśniowej (wpływ np. testosteronu – stwierdzono, że podwyższony wielokrotnie ponad fizjologiczny poziom testosteron wpływa na zmniejszenie się ilości tkanki tłuszczowej, nawet bez prowadzenia treningu; beta mimetyków),
  • zwiększona „pompa” i waskularyzacja,
  • zmiany w piersiach (tzw. smocze suty czyli ginekomastia),
  • trądzik,
  • wzrost owłosienia np. plecy, klatka piersiowa,
  • łysienie (dla osób podatnych na wpływ DHT – czyli dihydrotestosteron w pewnych rejonach; testosteron -> 5alfa reduktaza -> DHT),
  • obrzęk kończyn,
  • wzrost ciśnienia tętniczego,
  • zmiany nastroju,

Stosowanie dopingu wiąże się z szeregiem skutków ubocznych, należy się dobrze zastanowić – czy warto. Wielu wyczynowców zapłaciło najwyższą cenę za stosowanie dopingu (np. strongmani: Jesse Marunde oraz John Perry czy niedawno najsłynniejszy zawodnik boksu tajskiego -  Ramon Dekkers – w tym ostatnim przypadku można tylko podejrzewać wpływ chemii na nagły zgon sercowy, gdyż nigdy nie udowodniono Dekkersowi – bycia na dopingu). 

Źródła: 1. Berendonk B. Doping. Von der Forschung zum Betrug. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt Taschenbuchverlag. 1992:448pp 2. Z. Szyguła „Erytropoetyna – środek dopingowy wyczynowców”- Medycyna Sportowa część II pod redakcją K. Klukowskiego

W artykule mówimy o: Zdrowie Poprawa kondycji

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 90 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 6000 posiłków i 600 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę