Chondromalacja rzepki, a trening

Artykuł ma wydźwięk czysto teoretyczny, ponieważ urazów, etiologii i chorób kolan istnieją dziesiątki rodzajów. Jakby tego było mało, wiele schorzeń stawów nie musi manifestować swojej obecności bólem (przynajmniej do pewnego etapu degeneracji). Jakby tego było mało zdarzają się urazy dotyczące stawów które na dostępnym obecnie sprzęcie (USG, rezonans) są niezauważalne lub trudne do interpretacji. To wszystko sprawia, że diagnostyka schorzeń kolana jest bardzo skomplikowana.

Przeczytaj koniecznie:

Glukozamina nie ratuje stawów



Wg kolejnego autora schorzenie to można klasyfikować następująco:

Najczęściej stosowaną klasyfikacją chondromalacji jest skala Outerbridge`a:

  • I zmiękczenie chrząstki, powierzchnia chrząstki ugina się przy ucisku haczyka,
  • II płytki   ubytek   z   odwarstwieniem   powierzchownej   blaszki   (lamina  splendens) zbudowanej z włókien biegnących równolegle do powierzchni,
  • III głęboki ubytek z pęknięciami i fragmentacją otaczającej chrząstki,
  • IV ubytek chrząstki do warstwy podchrzęstnej kości [3]

Czyli chondromalacja jest w istocie zniszczeniem warstwy izolacyjnej – co powoduje dolegliwości bólowe.

Przyczyny tego schorzenia mogą być wszelakie [1]:

  • od biomechanicznych ostrych i przewlekłych (urazy, zwichnięcia, złamania, nawrotowe podwichnięcia, zaburzenia związane ze złamaniami kości udowej),
  • zaburzenia związane z mięśniem obszernym przyśrodkowym (np. niepełnozakresowe przysiady ze sztangą),
  • zaburzenia funkcji łąkotki,
  • choroby (RZS, zapalenie błony maziowej),
  • iniekcje dostawowe sterydów,
  • unieruchomienie stawu,
  • ·pierwotne zmiany zwyrodnieniowe,

Jak diagnozować chondromalację?

  • wywiad,
  • badania kliniczne,
  • rezonans magnetyczny (MRI),
  • USG,
  • prześwietlenie (RTG),
  • artroskopia,

Leczenie chondromalacji:

  • zachowawcze (NLPZ, taping, ortezy, ćwiczenia wzmacniające mięsień przyśrodkowy itd.) ,
  • operacyjne (zabiegi na powierzchniach stawowych),

Interwencja chirurgiczna może zmniejszać odporność mechaniczną chrząstki [1].

Mogą być zaproponowane: magnetoterapia, laseroterapia, elektrostymulacja, schładzanie, krioterapia (azot), ćwiczenia izometryczne [1]

Dalej (też jako forma rehabilitacji po interwencji chirurgicznej):

  • chód po niestabilnym podłożu,
  • chód z pełnym obciążeniem,
  • ćwiczenia mięśnia czworogłowego uda, z naciskiem na VMO,
  • przysiady bez obciążenia (obunóż, jednonóż) w różnych zakresach ruchu,
  • podskoki,
  • trucht,
  • bieg z podskokami,
  • ćwiczenia z wykorzystaniem dodatkowego sprzętu wspomagającego np. piłki szwajcarskie, linki TRX, taśmy itd.
  • praca w klęku,
  • rozciąganie PNF,
  • pływanie,
  • jazda na rowerze,

Z reguły boje w rodzaju przysiadów ze sztangą mogą być długi czas niedostępne ze względu na przeciążenie w stawie kolanowym. W miarę rozwoju chondromalacji w trakcie ćwiczeń w rodzaju przysiadów jednonóż i obunóż, wykroków, prostowań nóg na maszynie, wchodzenia na podwyższenie – będą pojawiać się dolegliwości bólowe, postępować będą zmiany degeneracyjne. Z badań naukowych wiemy, iż większość środków stosowanych do „leczenia” lub wspomagania stawów cechuje mała lub żadna skuteczność (np. glukozamina). Z kolei środki podawane do stawu mogą powodować jego degenerację (np. diprophos/betametazon)

Co więc można zrobić w przypadku chondromalacji? Jedynie odwiedzić lekarza ortopedę, wykonać badania w rodzaju rezonansu magnetycznego, USG, ograniczyć ćwiczenia silnie obciążające kończyny dolne (skoki, lądowania, przysiady, wykroki). Po konsultacji z ortopedą i fizjoterapeutą należy podjąć decyzję o wyborze sposobu leczenia.

 

Źródła: „Postępowanie fizjoterapeutyczne po chondroplastyce stawu kolanowego” http://www.markmed.pl/library/2014/08/01/140689674656.pdf 2. Uszkodzenie chrząstki stawu kolanowego Marcin Ferenc Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii PAM http://stud.pam.szczecin.pl/~lemonka/ortopedia/Uszkodzenia%20chrz%B9stki.ppt 3. Wyniki artroskopowego bocznego uwolnienia rzepki w leczeniu zespołu rzepkowo-udowego, nawykowego i nawrotowego zwichnięcia rzepki. Uniwersytet Jagielloński Collegium Medium Wydział Lekarski Bogdan Wziętek http://dr.wzietek.pl/_download/doktorat_wzietek.pdf 4. „Rola uwolnienia bocznego w patologii stawu rzepkowo-udowego” Tomasz Dolata, Agnieszka Rogalska, Waldemar Weiss Artroskopia i Chirurgia Stawów, 2006; 2(4): 5-12 5. http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/229000100.pdf