Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Miedź - niezbędny składnik diety

Miedź - niezbędny składnik diety
Kwestia znaczenia właściwego spożycia miedzi dla ogólnie pojętego zdrowia często bywa pomijana. Tymczasem pierwiastek ten pełni w organizmie bardzo ważną rolę i zarówno jego nadmiar jak i niedobór jest wysoce niekorzystny.

Biologiczna rola miedzi

Miedź jest pierwiastkiem zaliczanym do mikroelementów i stanowi niezbędny składnik naszej diety. Wchodzi w skład wielu enzymów, czyli unikalnych związków „napędzających” przebieg przemian biochemicznych zachodzących w ustroju. Bez niej enzymy takie jak dysmutaza ponadtlenkowa czy tyrozynaza nie mogłoby wykonywać swoich działań. W efekcie doprowadziłoby to do poważnych zaburzeń homeostazy ustrojowej i wielu poważnych problemów zdrowotnych. Miedź uczestniczy w procesach oddychania komórkowego i reguluje pracę układu odpornościowego jak również układu krążenia, biorąc udział w procesie syntezy czerwonych krwinek. Właściwe spożycie tego pierwiastka jest również ważne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Miedź uczestniczy również w produkcji barwnika skóry i włosów – melaniny.

Źródła miedzi w diecie i zapotrzebowanie na ten pierwiastek

Stosując racjonalną dietę i spożywając nisko przetworzone produkty żywnościowe łatwo można zapewnić odpowiednie spożycie miedzi. Pierwiastek ten obecny jest zarówno w pokarmach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, przy czym najlepszymi jego źródłami są: podroby takie jak wątroba, warzywa liściaste, orzechy i nasiona, pełnoziarniste produkty zbożowe, a także – kakao. Dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek wynosi około 0,9mg w przypadku osób dorosłych i zwiększa się u kobiet w okresie ciąży (1mg na dobę) oraz w czasie karmienia piersią (1,3mg na dobę).

Czym grozi niedobór, a czym nadmiar miedzi?

Niedobory miedzi doprowadzą do zaburzenia pracy ważnych enzymów, co skutkuje obniżeniem wydajności wielu reakcji biochemicznych zachodzących w ustroju. Skutkiem tego mogą być m.in. niedokrwistość, pękanie naczyń krwionośnych i krwotoki wewnętrzne, uszkodzenia aparatu ruchu (związane z pogorszeniem stanu kości). Dochodzi także do pogorszenia pracy układu nerwowego, co objawia się zaburzeniami koncentracji uwagi i zmęczeniem. Mogą pojawić się też parestezje i drętwienia kończyn. Niedobory miedzi skutkują również obniżeniem odporności immunologicznej i większą podatnością na zakażenia. Dodatkowo deficyt tego pierwiastka sprzyja depigmentacji włosów przez co stają się bezbarwne, czyli – siwe... Warto jednak wiedzieć, że również nadmiar jest niepożądany i prowadzi do negatywnych następstw, głównie ze strony układu nerwowego. W takim wypadku pojawić się mogą: obniżenie nastroju, rozdrażnienie, a w skrajnych przypadkach także stany psychotyczne.

Komu grozi niedobór a komu nadmiar miedzi?

Teoretycznie o niedobory miedzi jest stosunkowo trudno. W niektórych wypadkach mogą się one pojawić. Okolicznością sprzyjającą może być stosowanie mało zróżnicowanej diety odchudzającej. W grupie ryzyka są przede wszystkim osoby stosujące suplementację cynkiem. Badania naukowe wskazują, że już stosunkowo niewielkie dawki tego pierwiastka upośledzają wchłanianie i retencję miedzi w ustroju. W przypadku agresywnej suplementacji cynkiem (30mg na dobę lub więcej ), warto rozważyć dodanie suplementu zawierającego miedź. Dodatkowo wchłanianie tego pierwiastka upośledzają: witamina C i fluor. Nadmiar miedzi  grozi przede wszystkim osobom, które na co dzień używają miedzianych naczyń kuchennych i przetrzymują lub podgrzewają w niej żywność. Pewne ryzyko niesie za sobą także suplementacja preparatami zawierającymi miedź (np. modne wśród osób aktywnych fizycznie kilkukrotne przekraczanie dawek w przypadku kompleksów witaminowo-mineralnych).

Podsumowanie

Miedź jest bardzo ważnym składnikiem naszej diety, a zarówno jej nadmiar jak i niedobór nieść może za sobą negatywne konsekwencje. Zagrożenie niedoborem tego pierwiastka pojawia się w sytuacji stosowania przewlekłej suplementacji cynkiem i dużymi dawkami witaminy C oraz spożywaniu napojów zawierających fluor (jak niektóre herbaty). Nadmiar miedzi wystąpić może przy używaniu miedzianych naczyń mających kontakt z konsumowaną żywnością.