Coraz więcej osób uważa, że e-papierosy mogą być równie szkodliwe, a czasem nawet bardziej niż tradycyjne papierosy. Naukowcy z USA przyglądali się, jak w ostatnich latach zmieniły się opinie palaczy na temat bezpieczeństwa tych urządzeń. Okazało się, że nagłośnione przypadki uszkodzeń płuc związanych z wapowaniem (tzw. EVALI) wpłynęły na postrzeganie ryzyka, mimo że rzeczywiste zagrożenie związanego z e-papierosami nikotynowymi pozostało mniejsze niż przy paleniu klasycznych papierosów.
E-papierosy a ryzyko — jak postrzegają je palacze
E-papierosy pojawiły się na rynku amerykańskim w 2007 roku i początkowo były postrzegane jako mniej szkodliwa alternatywa dla palaczy. Według badań FDA, użytkownicy e-papierosów narażeni są na mniejsze ilości substancji rakotwórczych niż palacze papierosów klasycznych. Jednak w 2019 roku media szeroko relacjonowały przypadki EVALI, które były głównie związane z dodatkiem octanu witaminy E w produktach zawierających THC.
Nagłaśnianie tych przypadków sprawiło, że wielu palaczy zaczęło uważać e-papierosy za bardziej ryzykowne, choć problem dotyczył innych typów produktów, a nie standardowych e-papierosów nikotynowych.
Badanie zmiany postrzegania ryzyka
Naukowcy przeanalizowali dane z randomizowanego badania klinicznego obejmującego 637 palaczy, którzy używali co najmniej pięciu papierosów dziennie przez ponad rok, ale nie byli regularnymi użytkownikami e-papierosów. Uczestnicy oceniali ryzyko e-papierosów w porównaniu do papierosów tradycyjnych w trzech okresach: przed, w trakcie i po szczycie kryzysu EVALI (wrzesień 2019 – luty 2020).
Wyniki pokazały, że średni wskaźnik postrzeganego ryzyka był wyższy w okresie i po EVALI, co oznacza, że palacze uznawali e-papierosy za bardziej ryzykowne. Zmiana była jednak umiarkowana i stosunkowo szybko się ustabilizowała.
Co ciekawe, większy wzrost postrzeganego ryzyka zaobserwowano wśród osób niebiałych, choć różnice te nie były statystycznie znaczące.
Wnioski dla palaczy i służby zdrowia
Choć rosnąca świadomość ryzyka może odstraszać od używania e-papierosów, eksperci ostrzegają, że przesadne obawy mogą zniechęcać palaczy do przejścia na mniej szkodliwe alternatywy nikotynowe. W dalszej perspektywie ważne jest monitorowanie postrzegania ryzyka w różnych grupach społecznych i etnicznych, aby wspierać skuteczne strategie zmniejszania szkód.
Naukowcy podkreślają, że najlepszą rekomendacją dla zdrowia pozostaje całkowite zaprzestanie używania tytoniu, zarówno w formie papierosów, jak i e-papierosów. Ewentualne stosowanie e-papierosów w kontekście rzucania palenia powinno odbywać się wyłącznie w połączeniu z metodami zatwierdzonymi przez FDA.
Treści prezentowane na naszej stronie mają charakter edukacyjny i informacyjny. Dokładamy wszelkich starań, aby były one merytorycznie poprawne. Pamiętaj jednak, że nie zastąpią one indywidualnej konsultacji ze specjalistą, która jest dostosowana do Twojej konkretnej sytuacji.
