Dwie najlepsze diety dla serca wyróżnione w 2026 roku

Diety pod lupą naukowców

Badanie przeprowadzono na podstawie danych uczestników holenderskiego projektu Maastricht Study. Do analizy zakwalifikowano 7256 osób w wieku od 40 do 75 lat, których średni wiek wynosił około 59 lat. Naukowcy oceniali sposób żywienia na podstawie szczegółowych kwestionariuszy obejmujących 253 produkty spożywcze. Następnie sprawdzili, w jakim stopniu uczestnicy przestrzegali zasad czterech modeli żywieniowych: diety śródziemnomorskiej, DASH, holenderskiej DHD oraz MIND.

Drugim elementem badania była ocena zmienności rytmu serca, określanej skrótem HRV. W tym celu wykorzystano całodobowe zapisy EKG metodą Holtera. HRV opisuje naturalne różnice czasu między kolejnymi uderzeniami serca i dostarcza informacji o regulacji jego pracy przez autonomiczny układ nerwowy. Parametr ten może zmieniać się pod wpływem wieku, aktywności fizycznej, stresu, chorób i stosowanych leków.

DASH i DHD wyróżniły się w wynikach. Co je łączy?

Po uwzględnieniu czynników takich jak wiek, styl życia, stan zdrowia i stosowane leki badacze wykryli istotne statystycznie związki między przestrzeganiem zasad DASH oraz DHD a wyższą wartością VLF. Jest to jeden ze wskaźników zmienności rytmu serca, opisujący bardzo wolne wahania odstępów między jego uderzeniami.

Dieta DASH została opracowana przede wszystkim z myślą o kontroli ciśnienia tętniczego. Opiera się na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, nasionach roślin strączkowych i odpowiednio dobranych produktach mlecznych. Ważnym elementem jest również ograniczanie sodu.

Dieta DHD, czyli Dutch Healthy Diet, odzwierciedla holenderskie zalecenia zdrowego żywienia. Zakłada spożywanie warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i innych wartościowych źródeł składników odżywczych, z jednoczesnym ograniczaniem soli oraz wybranych produktów o mniej korzystnym składzie.

Uczestnicy lepiej przestrzegający zasad DASH i DHD spożywali na ogół więcej błonnika, magnezu, wapnia, owoców i warzyw, a mniej sodu. Takie cechy jadłospisu są zgodne z dobrze znanymi zasadami żywienia wspierającego zdrowie układu krążenia.

Czy diety DASH i DHD rzeczywiście poprawiają pracę serca?

Tutaj potrzebne jest ważne rozróżnienie. Naukowcy wykryli zależność dotyczącą VLF, ale nie zaobserwowali istotnych związków między żadną z czterech diet a podstawowymi parametrami HRV ocenianymi w dziedzinie czasu, takimi jak SDNN i RMSSD. Nie można więc powiedzieć, że DASH i DHD poprawiały wszystkie wskaźniki autonomicznej regulacji pracy serca.

Co więcej, fizjologiczne znaczenie VLF w całodobowych zapisach EKG nadal jest przedmiotem dyskusji. Wyższa wartość tego parametru nie musi automatycznie oznaczać zdrowszego serca. W badaniu nie oceniano również, czy stosowanie określonej diety zmniejszało liczbę zawałów, udarów lub innych zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Zależności były szczególnie widoczne wśród osób nieprzyjmujących beta-blokerów, czyli leków wpływających między innymi na czynność serca. To istotne, ponieważ farmakoterapia może zmieniać wyniki pomiarów HRV. Nie jest to jednak powód, aby modyfikować leczenie w celu uzyskania określonego wyniku badania.

A co z dietą śródziemnomorską i MIND?

Brak istotnych zależności dla diety śródziemnomorskiej oraz MIND w głównej analizie nie oznacza, że są one mniej zdrowe. Badanie dotyczyło konkretnych wskaźników HRV, a nie całokształtu korzyści zdrowotnych wynikających z odżywiania.

Dieta śródziemnomorska ma dobrze udokumentowane znaczenie w profilaktyce sercowo-naczyniowej, natomiast MIND łączy elementy diety śródziemnomorskiej i DASH, kładąc szczególny nacisk na produkty badane pod kątem zdrowia mózgu. Obie mogą być wartościowymi modelami codziennego żywienia, mimo że w opisywanej analizie nie wykazano dla nich takich samych zależności z VLF.

Co wyniki oznaczają dla codziennej diety?

Najbardziej praktyczny wniosek dotyczy jakości całego jadłospisu. Warto regularnie spożywać warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i rośliny strączkowe, a także zwracać uwagę na ilość soli. Takie postępowanie jest zgodne z zaleceniami profilaktyki chorób układu krążenia, niezależnie od wyników pojedynczego badania HRV.

Trzeba jednak pamiętać, że analiza miała charakter przekrojowy. Sposób żywienia i parametry pracy serca oceniano w określonym momencie, dlatego nie można ustalić, czy to dieta wpłynęła na HRV, czy obserwowana zależność wynikała również z innych różnic między uczestnikami.

Badanie nie wskazuje jednej najlepszej diety dla serca. Pokazuje natomiast, że przestrzeganie zasad DASH i DHD może wiązać się z określonymi cechami regulacji rytmu serca. Aby ustalić, czy zmiana sposobu żywienia rzeczywiście poprawia te parametry, potrzebne są badania interwencyjne.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jaka dieta jest najlepsza dla serca?

Do najlepiej przebadanych modeli żywienia wspierających zdrowie układu krążenia należą dieta śródziemnomorska i DASH. Duże znaczenie mają regularne spożywanie produktów roślinnych, odpowiednia jakość tłuszczów oraz ograniczanie nadmiaru soli.

Na czym polega dieta DASH?

DASH opiera się na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych i odpowiednio dobranych produktach mlecznych. Ważnym elementem jest ograniczanie spożycia sodu. Model ten jest szczególnie dobrze przebadany pod kątem wpływu na ciśnienie tętnicze.

Co to jest dieta DHD?

DHD, czyli Dutch Healthy Diet, to model żywienia oparty na holenderskich zaleceniach zdrowotnych. Promuje różnorodne produkty roślinne, błonnik i odpowiednio dobrane źródła składników odżywczych, przy ograniczaniu soli i mniej korzystnych produktów.

Co oznacza zmienność rytmu serca HRV?

HRV opisuje naturalne różnice czasu między kolejnymi uderzeniami serca. Jest jednym ze wskaźników wykorzystywanych do oceny regulacji pracy serca przez autonomiczny układ nerwowy. Jego interpretacja zależy od metody pomiaru i stanu zdrowia.

Czy dieta może zwiększać HRV?

Niektóre badania wykazują związki między sposobem żywienia a wybranymi parametrami HRV. W nowej analizie DASH i DHD wiązały się z wyższą wartością VLF, ale nie stwierdzono poprawy wszystkich ocenianych wskaźników.

Czy dieta DASH jest lepsza od śródziemnomorskiej?

Opisywane badanie tego nie dowodzi. DASH wyróżniła się pod względem jednego parametru HRV, ale nie oznacza to przewagi nad dietą śródziemnomorską w zapobieganiu chorobom serca.

Jakie produkty warto jeść, żeby wspierać serce?

Podstawą mogą być warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona roślin strączkowych, orzechy i źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ważne są również ograniczanie nadmiaru soli, regularna aktywność fizyczna i kontrola ciśnienia tętniczego.