Jaboticaba, nazywana brazylijskim winogronem, to egzotyczny owoc pochodzący z Ameryki Południowej. Przypomina ciemne winogrono, ale ma grubszą, fioletową skórkę i jasny, soczysty miąższ. Wyróżnia się nietypowym sposobem wzrostu – owoce pojawiają się bezpośrednio na pniu i gałęziach drzewa. W Brazylii jaboticaba jest popularnym składnikiem soków, dżemów i deserów. Coraz większe zainteresowanie budzi jednak jej skład, szczególnie obecność błonnika i polifenoli, które mogą wpływać na pracę jelit oraz niektóre procesy metaboliczne.
Co zawiera jaboticaba i jakie ma właściwości?
Jaboticaba zawiera naturalne cukry, błonnik pokarmowy i związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających. Szczególnie cenne są antocyjany, czyli barwniki odpowiadające za ciemnofioletowy kolor skórki, oraz elagotaniny należące do grupy polifenoli. Substancje te występują również w innych owocach, między innymi jagodach, jeżynach, aronii i ciemnych winogronach.
Najwięcej polifenoli znajduje się w skórce jaboticaby, podczas gdy jasny miąższ zawiera przede wszystkim wodę i naturalnie występujące cukry. Z tego powodu skład całego owocu różni się od składu soku przygotowanego wyłącznie z miąższu. Znaczenie ma również sposób przetwarzania, ponieważ obróbka cieplna i oddzielanie skórek mogą zmieniać zawartość niektórych substancji.
Obecne w jaboticabie polifenole wykazują aktywność przeciwutleniającą w warunkach laboratoryjnych. Nie oznacza to jednak, że po zjedzeniu owocu działają w organizmie dokładnie tak samo. Część tych związków jest przekształcana podczas trawienia, a ich wykorzystanie zależy między innymi od mikrobioty jelitowej.
Czy jaboticaba wspiera jelita i trawienie?
Jedną z potencjalnych zalet jaboticaby jest zawartość błonnika, który stanowi ważny element diety wspierającej prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Dodatkowo część polifenoli obecnych w skórce dociera do jelita grubego, gdzie może być rozkładana przez bakterie jelitowe.
Badania na zwierzętach sugerują, że ekstrakty z jaboticaby mogą wpływać na skład mikrobioty, między innymi na liczebność bakterii z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium. Obserwowano również zmiany w produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które powstają podczas fermentacji składników pokarmowych w jelicie grubym.
Są to interesujące wyniki, ale nie potwierdzają jeszcze, że jaboticaba poprawia trawienie lub pomaga w leczeniu chorób jelit u ludzi. Można traktować ją jako owoc dostarczający błonnika i polifenoli, natomiast nie jako sprawdzony środek na problemy żołądkowo-jelitowe.
Jaboticaba a poziom cukru, cholesterol i stany zapalne
Naukowcy sprawdzają również, czy składniki jaboticaby mogą wpływać na poziom glukozy we krwi, metabolizm tłuszczów i procesy zapalne. W niewielkim badaniu z udziałem dorosłych osób z otyłością i zespołem metabolicznym stosowanie proszku ze skórki owocu wiązało się z poprawą wybranych wskaźników glukozy po posiłku oraz obniżeniem jednego z markerów stanu zapalnego.
W badaniach na zwierzętach obserwowano ponadto zmiany związane z przemianami tłuszczów i ich gromadzeniem w wątrobie. Nie oznacza to jednak, że spożywanie jaboticaby obniża cholesterol u ludzi, zapobiega cukrzycy lub chroni przed chorobami serca. Dotychczasowe badania są zbyt ograniczone, aby potwierdzić takie korzyści.
Podobnie należy interpretować informacje o działaniu przeciwzapalnym. Polifenole z jaboticaby mogą wpływać na wybrane procesy związane ze stanem zapalnym, ale większość dowodów pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach. Nie wykazano, aby sam owoc mógł leczyć przewlekłe choroby zapalne.
Jak jeść jaboticabę i czy warto kupować suplementy?
Jaboticabę można spożywać na świeżo, a także w postaci soków, przecierów i dżemów. Świeże owoce są jednak trudno dostępne poza Ameryką Południową, ponieważ szybko się psują. W sprzedaży można spotkać również suszone proszki oraz ekstrakty ze skórek, które zawierają skoncentrowane ilości wybranych związków roślinnych.
Warto pamiętać, że świeży owoc, sok i suplement nie są produktami o takim samym składzie. Sok może zawierać mniej błonnika, dżem często dostarcza dodatkowego cukru, a ilość polifenoli w proszkach i ekstraktach zależy od sposobu produkcji. Nie ustalono jeszcze skutecznej i bezpiecznej dawki suplementów z jaboticaby, którą można byłoby powszechnie zalecać.
Czy jaboticaba jest zdrowsza od borówek i innych owoców?
Jaboticaba ma interesujący skład, ale obecnie nie ma dowodów, że jest zdrowsza od popularnych owoców jagodowych. Borówki, jeżyny, aronia i ciemne winogrona również dostarczają antocyjanów oraz innych polifenoli, a przy tym są znacznie łatwiej dostępne.
Jeżeli mamy okazję spróbować świeżej jaboticaby, może być ciekawym urozmaiceniem diety. Nie ma jednak potrzeby kupowania drogich ekstraktów ani sprowadzania tego owocu wyłącznie ze względu na przypisywane mu właściwości zdrowotne. Najważniejsze pozostaje regularne spożywanie różnorodnych owoców i warzyw, a nie poszukiwanie jednego produktu o wyjątkowym działaniu.
Jaboticaba jest więc wartościowym owocem zawierającym błonnik i polifenole, ale jej wpływ na zdrowie człowieka wymaga dalszych badań. Dotychczasowe wyniki nie uzasadniają traktowania jej jako środka obniżającego poziom cukru, cholesterolu czy leczącego stany zapalne.
Treści prezentowane na naszej stronie mają charakter edukacyjny i informacyjny. Dokładamy wszelkich starań, aby były one merytorycznie poprawne. Pamiętaj jednak, że nie zastąpią one indywidualnej konsultacji ze specjalistą, która jest dostosowana do Twojej konkretnej sytuacji.
