Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Kuchnia
Czy ćwiczenia fizyczne mogą zwiększyć albo zahamować wzrost?

Czy ćwiczenia fizyczne mogą zwiększyć albo zahamować wzrost?

PoTreningu

To jedna z najczęściej nurtujących młodych ludzi kwestii: czy trening siłowy prowadzony w okresie przed i w trakcie dojrzewania może zwiększyć lub zahamować wzrost danej osoby? Niestety, z danych naukowych wynika, że wzrost jest uwarunkowany genetycznie i zarówno jego zahamowanie jak i zwiększenie nie jest możliwe wskutek prowadzenia treningu. Jak można zwiększyć wzrost?

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 50 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 4000 posiłków i 500 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę

Naukowcy wskazują na jedyną możliwość: kolosalnie droga terapia hormonem wzrostu, stosowana wyłącznie w przypadkach poważnych chorób (np. wad wrodzonych lub nabytych – defekty genetyczne oraz somatotropinowa niedoczynność przysadki).Co ciekawe, badania naukowe wskazują, że długotrwała terapia wieloma lekami  (np. glikokortykosteroidami) może zahamować wzrost:

Długotrwała terapia glikokortykosteroidami często prowadzi do znacznego niedoboru wzrostu. Pojawiły się doniesienia o możliwości poprawy do pewnego stopnia prognozy wzrostowej po dołączeniu do leczenia preparatów GH. Autorzy francuscy zaprezentowali wyniki rocznej terapii GH 14 dzieci z młodzieńczym zapaleniem stawów, leczonych przynajmniej przez okres 2 lat preparatami glikokortykosteroidów. Wszystkie dzieci były w okresie przeddojrzewaniowym, otrzymywały prednizon w średniej dawce 0,38 mg/kg/dobę. Tempo wzrastania dzieci wynosiło poniżej 4 cm/rok [...]. Pacjenci otrzymywali preparat GH w dawce 1,4 j./kg/tydzień (0,41mg/kg/tydzień) przez okres jednego roku. Średnie tempo wzrastania uległo zwiększeniu z wartości 1,9 cm do 5,4 cm/rok[  „Treatment of rheumatoid arthritis with growth hormone. W: Growth Hormone Therapy in KIGS – 10 year‘s Experience”, 1999 ]

Na pewnym forum napotkałem na poradnik z ćwiczeniami mającymi zwiększać wzrost danej osoby. Co za fantazję miał autor, czego tam nie było: „swobodne wiszenie na drążku”, „swobodnego wiszenie z ruchami nóg tak jak przy pływaniu kraulem” czy nawet „swobodnego wiszenie z ciężarem przy nogach”. Uważam, że podobne ćwiczenia to za mało, proponuję wprowadzić ćwiczenia rozciągające kręgosłup rodem ze średniowiecza takie jak: „rozrywanie końmi”  czy „łamanie kołem”. W zamyśle podobne i pewnie bardziej skuteczne. Wracając do meritum, bardziej poważnie – w wielu dyscyplinach trening zaczynają już nawet 4-5 latkowie. Przez lata panował pogląd, zgodnie z którym dzieci i młodzież nie mogą trenować siłowo, gdyż spowoduje to wady rozwojowe (np. zahamowanie wzrostu). Niestety, mimo usilnych starań naukowców większość badań mówi o braku związku ćwiczeń siłowych ze wzrostem danej osoby. W tych pracach gdzie zaobserwowano, że np. gimnastyczki są nieco niższe od grupy kontrolnej, zawarta jest obserwacja o szybszym wzroście ciała w okresie odpoczynku od treningów i braku restrykcyjnej diety.

Co ciekawe, rozsądnie prowadzony trening oporowy nie tylko pomaga rozwinąć siłę (wzrost mięśni, poprawa koordynacji nerwowo-mięśniowej), szybkość i dynamikę dziecka czy nastolatka, ale przyczynia się do zmniejszenia ryzyka odnoszonych urazów. W wielu badaniach naukowych siła dzieci w ciągu 20 tygodni wzrastała o 30-40%, naukowcy odnotowali także przypadki wzrostu nawet o 74% (Faigenbaum, 2000).

Dodatkowo stwierdzono, że trening siłowy przyczynia się do wzrostu odpowiedzi hormonalnej i nerwowej na trening, m.in. zwiększenie się poziomu testosteronu i kwasu mlekowego indukowanego treningiem. „Zbadano dwudziestu ośmiu, wysokiej klasy zawodników podnoszenia ciężarów, w wieku (17.3 +/- 1.4 roku). Trening obejmował średnie i wysokie obciążenia, przy niskiej objętości (co jest typowe dla podnoszenia ciężarów). W badaniach sportowcy wykonywali rwanie ze sztangą . Krew pobrano o 7 rano, przed, 5 minut po oraz 15 minut po zakończonym treningu – aby ustalić poziom testosteronu, kortyzolu, hormonu wzrostu, beta-endorfin oraz kwasu mlekowego. Zaobserwowano znaczący wzrost w ilości wydzielanego testosteronu przed i po treningu (16.2 +/- 6.2 do  21.4 +/- 7.9 nmol.l-1) u zawodników z więcej niż 2 letnim stażem treningowym. W grupie o stażu 2 lata (lub mniej) nie stwierdzono zwiększonego poziomu testosteronu (mimo braku różnic w wieku tych osób). Co ciekawe, nie stwierdzono też znaczących wahań pozostałych hormonów (niezależnie od grupy)”. [„Acute hormonal responses in elite junior weightlifters”, 1992 ]

„Zanalizowano 22 badania obejmujące trening oporowy (siłowy), obejmujący osoby przed i we wczesnym etapie dojrzewania płciowego. Rezultaty: stwierdzono wyraźny przyrost siły mięśniowej w czasie dzieciństwa i wczesnego dojrzewania. Trening siłowy nie miał żadnego wpływu na hamowanie wzrostu dziecka (termin preadolescent odnosi się często do grupy wiekowej 9-14 lat, przyp. autora) ani nastolatka. W 10 badaniach prowadzono monitoring odniesionych urazów, zanotowano jedynie trzy przypadki kontuzji w trakcie prowadzenia obserwacji. Wskaźnik urazowości treningu siłowego był minimalny.

[“Weight training in youth-growth, maturation, and safety: an evidence-based review”2006 ]

Stwierdzono, zmniejszenie liczby urazów (np. złamań) u młodych sportowców, szczególnie jeśli stosowana jest właściwa dieta:

 „Wcześniejsza literatura sugerowała, że trening siłowy mógł zaszkodzić chrząstkom wzrostowym w kościach. Jednakże, nowe badania sugerują, że właściwe prowadzony trening oporowy, jest nie tylko bezpieczny, ale też pomaga zmniejszyć ryzyko urazu u młodych sportowców [ Strength training and the immature athlete: an overview, 1993 ]

„Regularny trening siły mięśniowej, ze zwiększoną ilością spożywanego wapnia-  wpływa na wzmocnienie kości trenujących dzieci, ograniczając przez to ryzyko doznania poważnych urazów, a zwłaszcza złamań”  [Loucks 1988 ]

Wbrew wcześniejszym danym, obecnie naukowcy skłaniają się ku treningowi obejmującemu wcześniej „zakazane” ćwiczenia:

„Nie występują żadne bariery wiekowe, które mogłyby ograniczyć trening siły mięśniowej. [...] Ćwiczenia takie jak przysiady ze sztangą, martwy ciąg, rwanie czy podrzut oraz wszelkiego rodzaju wyciskania na wolnych ciężarach powinny być integralną częścią treningu młodych zawodników [...]. Pod warunkiem, że zostanie opanowana prawidłowa technika” [Faigenbaum i Polakowski 1999 ]

W treningu siły mięśniowej [...] wykorzystującym sztangi, hantle [..] mogą uczestniczyć już nawet 6 letnie dzieci!” [ Falk i Mor 1996; Faigenbaum i wsp. 1999 ]

Amerykańscy naukowcy w 2001 roku dokonali analizy dziesiątek badań poświęconych związkowi pomiędzy treningiem gimnastyczek, a wzrostem. Nie stwierdzono, by wzrost i prowadzenie intensywnego treningu były powiązane. Szwajcarscy badacze wskazują jednak że niewystarczające dostarczanie składników odżywczych i reżim treningowy gimnastyczek w okresie przed, w trakcie i po dojrzewaniu, może uniemożliwić osiągnięcie maksymalnego wzrostu danej osoby (J Pediatr. 1993 Feb;122(2):306-13.). Jak naukowcy stwierdzili, że taka zmiana nie zachodzi u pływaków, a u gimnastyczek - tak - pozostaje tajemnicą - bowiem szacowanie jest obarczone błędem. Badacze spekulują, że wpływ na szybkość wzrostu zawodniczek mają zmiany hormonalne powstałe skutek intensywnego treningu i dieta.

Jak widać, zarówno zwiększenie jak i zmniejszenie wzrostu wywołane treningiem jest co najmniej mało prawdopodobne. Nie oznacza to, że w każdym wieku można wykonywać wszystkie ćwiczenia (np. przysiady czy martwy ciąg). Wręcz przeciwnie, należy zachować umiar i rozsądek, stosować ciężar oraz objętość dostosowaną do wieku (indywidualnego tempa rozwoju dziecka czy nastolatka), techniki oraz doświadczenia. O uraz kręgosłupa łatwo w każdym wieku, szczególnie przy stosowaniu zbyt dużych obciążeń i złej technice ich podnoszenia.


Źródła: 1. „Współczesny trening siły mięśniowej” wyd II, Adam Zając, Michał Wilk, Stanisław Poprzęcki, Bogdan Bacik, Remigiusz Rzepka, Kazimierz Mikołajec, Karina Nowak Katowice 2010 2. „Does gymnastics training inhibit growth of females?” Clin J Sport Med. 2001 Oct;11(4):260-70 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11753064 3. „Evidence for a reduction of growth potential in adolescent female gymnasts” J Pediatr. 1993 Feb;122(2):306-13. Theintz GE, Howald H, Weiss U, Sizonenko PC. Department of Pediatrics, Canton University Hospital, Geneva, Switzerland. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8117341\ 4. “Weight training in youth-growth, maturation, and safety: an evidence-based review” Clin J Sport Med. 2006 Nov;16(6):478-87. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17119361 5. “Strength training and the immature athlete: an overview”. Pediatr Nurs. 1993 Jul-Aug;19(4):325-32. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8414719 6. Faigenbaum i Polakowski, 1999 7. „Acute hormonal responses in elite junior weightlifters” Kraemer WJ, Fry AC, Warren BJ, Stone MH, Fleck SJ, Kearney JT, Conroy BP, Maresh CM, Weseman CA, Triplett NT Int J Sports Med. 1992 Feb;13(2):103-9. Center for Sports Medicine, Pennsylvania State University, University Park 16802. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1555898 8. „Treatment of rheumatoid arthritis with growth hormone. W: Growth Hormone Therapy in KIGS – 10 year‘s Experience” Simon D., Touati G., Prieur A. M. red. M. B. Ranke, P. Wilton. Johann Ambrosius Barth Verlag, Heidelberg, Leipzig 1999, 341-347. 9. „Wskazania do leczenia hormonem wzrostu u dzieci i dorosłych” Maciej Hilczer, Andrzej Lewiński Klinika Endokrynologii i Terapii Izotopowej UM w Łodzi, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi. Przegląd pediatryczny, VOL 34, rok 2004.


W artykule mówimy o: Zdrowie Trening