Czy da się budować mięśnie bez użycia suplementów?

Chociaż o suplementacji sportowej mówi się, że to tylko „dodatek” do diety i treningu, to z drugiej strony istnieje takie przekonanie, zgodnie z którym bez odpowiedniego „wspomagania” mięśnie zazwyczaj nie chcą rosnąć. Jest więc w tym ogólnie pojętym podejściu do suplementów pewna niekonsekwencja, która wynika z połączenia zdroworozsądkowego sceptycyzmu z cichym przeświadczeniem mówiącym, iż w środkach wspierających rozwój muskulatury tkwić musi jakiś unikalny czynnik pozwalający przełamać fizjologiczne ograniczenia organizmu. Zagadnienie jest na tyle ciekawe, że warto poświęcić mu trochę uwagi.

Przeczytaj koniecznie:

Czy suplementy mogą zastąpić dietę?

“Magia” suplementów?

Wiele osób żyje w przekonaniu, że suplementy i odżywki dla sportowców to produkty powstałe w wyniku skomplikowanych reakcji chemicznych, zawierające unikalne substancje o magicznym wpływie na organizm. Oczywiście takie postrzeganie wspomnianych środków jest niewłaściwe. Wbrew obiegowym przeświadczeniom zawierają one bowiem substancje normalnie występujące w pożywieniu, które na co dzień jadamy tylko, że stanowią bardziej skoncentrowane ich źródło.

Czym tak naprawdę są „suplementy”?

I tak oto suplementy diety to zgodnie z przyjętą definicją: środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie diety w potrzebne składniki pokarmowe i inne związki wpływające w sposób pożądany na nasz organizm. Są to preparaty będące skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych lub innych substancji, wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny*. Suplementem diety jest więc przykładowo:

  • preparat witaminowo-mineralny dostarczający substancji niezbędnych dla funkcjonowania naszego organizmu (które skądinąd występują naturalnie w pożywieniu),
  • środek zawierający kreatynę (która co prawda nie stanowi niezbędnego składnika diety, ale wywiera pozytywny wpływ na nasz organizm i którą także można dostarczyć za udziałem konwencjonalnych produktów spożywczych takich jak wołowina),
  • kompleks aminokwasów rozgałęzionych BCAA (które należą do aminokwasów niezbędnych i muszą być dostarczane z zewnątrz, ale na co dzień ich głównym źródłem są konwencjonalne produkty białkowe, takie jak mięso czy jaja).

Czym są popularne “odżywki dla sportowców”?

Oprócz terminu „suplementy” w obiegu używany jest też termin „odżywki”. Warto wiedzieć, że nie jest to określenie fachowe lecz potoczne z tym, że dotyczy nie tyle suplementów diety co „środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego dla sportowców” takich jak:

  • koncentraty, izolaty i hydrolizaty białkowe,
  • koncentraty węglowodanowe,
  • preparaty węglowodanowo-białkowe,
  • wiele innych.

Zgodnie z obowiązującą definicją „środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego”, są to preparaty, których skład lub sposób przygotowania różni się istotnie od środków spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu są wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych. Aktywność fizyczna zwiększa zapotrzebowanie na niektóre składniki odżywcze, zwłaszcza węglowodany, ale także na białko i tłuszcz oraz elektrolity i wybrane witaminy. Dlatego stosowanie wspomnianych środków, może być szczególnie pomocne w przypadku prowadzenia intensywnych treningów. Czy jednak wymienione tutaj preparaty są niezbędne do tego, by rozwijać masę mięśniową?