Po co nam mięśnie brzucha - trochę anatomii

Przede wszystkim mięśnie brzucha (wbrew obiegowym opiniom) służą do stabilizacji sylwetki – zapewniają bezpieczeństwo kręgosłupowi. Silny gorset mięśniowy brzucha i pleców musi być w równowadze. Niestety, większość osób wzmacniających brzuch, często przy użyciu patologicznych ćwiczeń w rodzaju „brzuszków” – w ogóle nie dba o rozwój m. grzbietu m.in. prostowników (a są to mięśnie przeciwstawne).

Silne rozwinięcie mięśni brzucha (przy braku wzmacnianiu grzbietu) pogłębia dysproporcję i prowadzi do kontuzji kręgosłupa  – w najlepszym razie do wad postawy. Pamiętajmy, że w każdym ćwiczeniu angażującym plecy pracuje brzuch (np. wiosłowanie sztangą, przysiady, martwy ciąg) i praktycznie w każdym ćwiczeniu ukierunkowanym na ćw. brzucha angażujemy plecy (np. skłony, russian twist).  Im więcej czasu poświęcasz na trening mięśni brzucha, tym więcej powinieneś przeznaczyć na ćwiczenia pleców.

Uwaga: wykonywane ćwiczeń brzucha ma niewielki wpływ na poziom tkanki tłuszczowej w tym rejonie! Zagadnienie będzie rozwinięte w dalszej części artykułu!

Mięsień prosty brzucha: „działając obustronnie zgina tułów do przodu lub - gdy tułów jest ustalony - unosi miednicę. Ponadto opuszcza dolne żebra, działając jako mięsień wydechowy. Mięsień prosty brzucha jest najsilniejszym antagonistą m. prostownika grzbietu (m. erector spinae) oraz bierze udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej (prelum abdominale)”.

Mięsień skośny wewnętrzny brzucha: „Równoczesny skurcz obu mięśni skośnych wewnętrznych brzucha zgina kręgosłup do przodu oraz pociąga klatkę piersiową w dół powodując wydech. Skurcz jednostronny skręca tułów w tę samą stronę, a współpracując z m. skośnym zewnętrznym brzucha tej samej strony powoduje boczne zgięcie tułowia. 

Mięsień skośny zewnętrzny brzucha „Obustronny skurcz mięśnia powoduje zgięcie kręgosłupa lędźwiowego wraz z klatką piersiową do przodu, a przy ustalonym kręgosłupie unosi miednicę. Pociągając dolne żebra ku dołowi działa jako mięsień wydechowy.”

Funkcje mięśnie brzucha na podstawie: „Anatomii człowieka”, AWF Wrocław – patrz piśmiennictwo.

Kolejny istotny fakt, najczęściej trenuje się górne mięśnie brzucha – funkcję ochronną kręgosłupa pełnią głównie mięśnie dolne. Pamiętaj, by w równym stopniu rozwijać górne jak i dolne części m. brzucha.

Mięśnie brzucha i grzbietu stanowią ochronę kręgosłupa i narządów wewnętrznych. Właśnie dlatego, w wielu  sztukach i sportach walki kładzie się tak ogromny nacisk na rozwinięcie mięśni brzucha i grzbietu (boks, boks tajski, karate; sambo, BJJ, zapasy, judo). Nawet w sportach „chwytanych” gdzie nie zadaje się uderzeń, brzuch jest angażowany przy każdym ćwiczeniu, przez cały trening (np. wszelkiego rodzaju wyniesienia, obalenia, rzuty – bazują na mięśniach stabilizujących sylwetkę). W dyscyplinach opartych o uderzenia: wszelkie kopnięcia – angażują nogi, brzuch i plecy, podobnie ciosy zadawane rękoma.

Mięśnie skośne brzucha –odgrywają pierwszoplanową rolę przy skrętach miednicy.

 Funkcja stabilizująca oznacza, że najlepszymi ćwiczeniami dla mięśni brzucha są ... ćwiczenia wielostawowe, złożone np. przysiady ze sztangą, martwy ciąg, podrzut, wiosłowanie, wyciskopodrzut. Praca mięśni brzucha podczas np. martwego ciągu (ze stosownym obciążeniem) wielokrotnie przewyższa obciążenie uzyskane podczas np. wykonywania skłonów.  Na pierwszym miejscu jako idealne ćwiczenie wzmacniające postawmy któreś z opisanych ćw. ogólnorozwojowych. Praca izolacyjna stanowi tylko drobne uzupełnienie zasadniczego treningu mięśni brzucha. Przez środek ciała przebiega mięsień prosty brzucha, po bokach są mięśnie skośne (zewnętrzny i wewnętrzny) oraz mięsień poprzeczny brzucha.