Reumatoidalne zapalenie stawów – wprowadzenie do tematu

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba tkanki łącznej mająca podłoże autoimmunologiczne. Przypadłość ta dotyka około 1% naszej populacji, a jej konsekwencje bywają niekiedy niezwykle uciążliwe i groźne zdrowia oraz życia. Propagowanie wiedzy pozwalającej zrozumieć istotę tej przypadłości oraz umożliwiającej jak najwcześniejsze rozpoznanie objawów, jest kwestią wysokiej wagi, zwłaszcza że - jak pokazują badania, modyfikacja stylu życia obejmująca zmianę sposobu odżywiania może być czynnikiem poprawiającym komfort życia osób nią dotkniętych.

Przeczytaj koniecznie:

Trening siłowy i skoki – zabójcze dla stawów?

 

Niepokojące objawy

Opisane powyżej metody diagnostyczne mają kluczowe znaczenie z punktu widzenia diagnostyki medycznej, ale – stosowane mogą być jedynie przez wykwalifikowanych specjalistów. Owszem, można na własną rękę wykonać wymienione badania, ale dobrze jest mieć ku temu odpowiednie podstawy, w końcu przecież istnieje niezliczona ilość chorób, na okoliczność istnienia których możemy się badać, tyle że w praktyce jest to zabieg żmudny, męczący i kosztowny. W tym miejscu dochodzimy do ważnej kwestii związanej z symptomami, które świadczyć mogą o problemie RZS. Przypadłość ta manifestuje się bowiem w dość uciążliwy sposób, kluczowe znaczenie ma to by nie bagatelizować jej objawów.

Charakterystycznymi symptomami reumatoidalnego zapalenia stawów są następujące dolegliwości:

  • symetryczny ból, a często też i obrzęk stawów rąk, nadgarstków i stóp,
  • ból większych stawów (barkowych, łokciowych, biodrowych), pojawia się w zaawansowanych stadiach choroby,
  • poranna sztywność stawów, trwająca najczęściej do kilkudziesięciu minut po wstaniu.

Często też na samym początku choroby dolegliwości dotyczą stawów śródręczno-paliczkowych i

i śródstopno-paliczkowych.

Ocena stopnia zaawansowania choroby

Samo rozpoznanie RZS nie kończy postępowania diagnostycznego, ważne jest też ustalenie stopnia zaawansowania choroby i stopnia nasilenia objawów. Od tego bowiem zależy w dużej mierze postępowanie lecznicze. W praktyce diagnostycznej stosuje się wiele różnych testów i metod oceny parametrów związanych z przebiegiem choroby. Od pewnego czasu w opracowaniach naukowych, dotyczących zarówno badań klinicznych, jak i praktyki lekarskiej poleca się zastosowanie „minimalnego zestawu zmiennych”, co umożliwia wyznaczenie wskaźnika zaawansowania choroby oraz stopnia odpowiedzi organizmu na postępowanie lecznicze. Istnieje kilka zestawów zmiennych, które zostały wyznaczone odrębnie przez panele eksperckie różnych instytucji, przy czym najczęściej używa się tych zaproponowanych przez

Amerykańskie Kolegium Reumatologicznego - American College of Rheumatology (ACR)

Europejskią Ligę do Walki z Chorobami Reumatycznymi – European League Against Rheumatism (EULAR) .

Minimalny zestaw zmiennych zaproponowanych przez ACR składa się z:

  • liczby stawów obrzękniętych (LOS),
  • liczby stawów bolesnych (LBS),
  • ogólnej oceny aktywności choroby według obserwatora,
  • oznaczenia wskaźników ostrej fazy z krwi ( OB i/ lub CRP),
  • oceny radiologicznej, w uzasadnionych wypadkach
  • stanu czynnościowego,
  • oceny nasilenia dolegliwości bólowych wg pacjenta,
  • ogólnej oceny aktywności choroby według pacjenta.

Jak widać trzy ostatnie wymienione parametry dotyczą subiektywnej oceny wyrażonej przez pacjenta.

Minimalny zestaw zmiennych zaproponowanych przez specjalistów z EULAR jest bardziej okrojony i obejmuje jedynie:

  • liczbę obrzękniętych stawów (LOS),
  • liczbę bolesnych stawów (LBS,)
  • ogólną ocenę stanu zdrowia (lub aktywności choroby) według pacjenta,
  • oznaczenie wskaźników ostrej fazy we krwi (OB i/lub CRP).

Opisane powyżej testy nie stanowią metody diagnostycznej, a jedynie pozwalają na ocenę zmienności przebiegu choroby, a także umożliwiają monitorowanie efektywności leczenia. Osoby dotknięte RZS powinny też na własną rękę zwracać uwagę na nasilenie objawów po każdych interwencjach farmakologicznych, a szczególnie – oceniać czas trwania sztywności porannej i jej nasilenie, liczbę bolesnych i obrzękniętych stawów oraz wpływ RZS na możliwość poruszania się i na ogólny komfort życia. Obserwacjami należy dzielić się z lekarzem prowadzącym.