Nadwaga, nadciśnienie, cukrzyca  a trening

Nadwaga i otyłość są odpowiedzialne za występowanie około 80% przypadków cukrzycy typu drugiego, 35% choroby niedokrwiennej serca i 55% przypadków nadciśnienia tętniczego krwi Jakie znaczenie ma odkładanie się tłuszczu w organizmie? Niestety, powyższe zjawiska są wzajemnie powiązane i nasilają się! Wykazano, że liczba zgonów z powodu udaru mózgu i choroby wieńcowej jest proporcjonalnie zależna od wartości ciśnienia skurczowego (powyżej 115 mm Hg) oraz rozkurczowego (powyżej 75 mm Hg).

Co więcej w badaniach MacMahona  z 1990 roku (opartych na analizie danych 420 000 osób!) stwierdzono, że długoterminowe ciśnienie tętnicze rozkurczowe podwyższone o ledwie 5 mm słupa rtęci oznacza wzrost ryzyka udaru mózgu o 34%, a choroby wieńcowej o 21%! Lewington przeprowadził badanie obejmujące milion osób (meta analiza 61 innych badań naukowych), stwierdził że każdy wzrost ciśnienia o 20 mm Hg (skurczowego) i 10 mm Hg (rozkurczowego) zwiększa ponad dwukrotnie ryzyko zgonu z powodu udaru mózgu, choroby wieńcowej lub innych chorób naczyniowych.

Stwierdzono, że jedną z przyczyn choroby niedokrwiennej serca jest nadciśnienie tętnicze.  Dodatnio skorelowany z ww. syndromem jest niski poziom HDL, wysoki LDL, otyłość brzuszna, nadciśnienie, wysoki poziom cukru we krwi (na czczo). Otyłość trzykrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia insulinooporności. Sama redukcja masy ciała prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi, poprawy profilu lipidowego, obniżenia poziomu cukru we krwi, lepszej tolerancji węglowodanów (zwiększona wrażliwość insulinowa). I tu bardzo ważna uwaga dla stosujących model „agresywnej masy” – budowania sylwetki – nabierając mięśni, a przy tym równie dużo tłuszczu. Takie postępowanie to prosta droga do problemów zdrowotnych. 

Im więcej tkanki tłuszczowej tym:

  • gorsza wydolność organizmu (serce jest bardziej obciążone),
  • większe obciążenie stawów,
  • większa insulinooporność,
  • większa szansa na powikłania sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca – kardiomiopatia, zawał; udary mózgu) i cukrzycę,
  • gorsza redukcja tłuszczu, gdyż insulina nasila syntezę kwasów tłuszczowych. Nasila wytwarzanie trójglicerydów, czyli estryfikację kwasów tłuszczowych do trójglicerydów. Hamuje też lipolizę, czyli rozpad tłuszczów. Efektem jej działania jest magazynowanie tłuszczów w tkankach! Insulina hamuje działanie hormonu wzrostu,

Zalecania dotyczące treningu dla osób z nadwagą, nadciśnieniem i cukrzycą:

  1. Dokonać oceny stanu zdrowia przez wykonanie badań zleconych przez lekarza. W szczególności poziom cukru we krwi na czczo, morfologia, kreatynina, poziom frakcji HDL/LDL, cholesterol, pomiar ciśnienia krwi, badanie serca (EKG, USG, 24 h EKG - holter) + próba wysiłkowa, badanie nerek, względnie USG jamy brzusznej.
  2. Stosować rozgrzewkę, dostosowaną do wieku, stanu zdrowia i sprawności fizycznej,
  3. Podejmować wysiłki o umiarkowanej intensywności, tlenowe, w zakresie 60-80% HR (tętna maksymalnego), 4-7 x w tygodniu, po przynajmniej 30 minut,
  4. Kontrolować ciśnienie krwi w trakcie wysiłku,
  5. Nie stosować wysiłków o dużej intensywności – mogą one nasilać chorobę,
  6. Trening oporowy tylko po konsultacji ze specjalistą,
  7. Stopniowo wdrażać wysiłek fizyczny (zacząć należy od minimalnego obciążenia np. krótkich marszy), zwiększyć codzienną aktywność (chodzenie po schodach, spacery),
  8. Zmienić dietę wg zaleceń lekarza,
  9. W czasie ćwiczeń posiadać przy sobie identyfikator mówiąc o chorobie,

UWAGA: Informacje zawarte w niniejszej witrynie nie mają charakteru medycznych porad i nie powinny być traktowane jako porady. Osobom odwiedzającym nasze strony internetowe zaleca się, aby w razie potrzeby uzyskały stosowne porady od lekarza. Wszystkie informacje zawarte na tej stronie stosujesz na własne ryzyko. Nie podejmuj żadnej aktywności bez przeprowadzenia kompleksowych badań lekarskich i konsultacji z lekarzem rodzinnym, kardiologiem.

Źródła: Cezary Kucio, Zbigniew Nowak „Trening fizyczny w wybranych chorobach narządów wewnętrznych. Dlaczego? Jak?” AWF KATOWICE, 2011. 2. Michał Plewa, „Otyłość” (art. z publikacji w pkt.1) 3. MacMahon S, Peto R, Cutler J, Collins R, Sorlie P, Neaton J, Abbott R, Godwin J, Dyer A, Stamler J. “Blood pressure, stroke, and coronary heart disease. Part 1, Prolonged differences in blood pressure: prospective observational studies corrected for the regression dilution bias”. Nuffield Department of Clinical Medicine, Radcliffe Infirmary, Oxford, UK. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1969518 4. Lewington S, Clarke R, Qizilbash N, Peto R, Collins R; Prospective Studies Collaboration. “Age-specific relevance of usual blood pressure to vascular mortality: a meta-analysis of individual data for one million adults in 61 prospective studies.” Lancet. 2002 Dec 14;360(9349):1903-13. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12493255