Od lat wiadomo, że sen wpływa na zdrowie serca, metabolizm i regenerację organizmu. Coraz częściej bada się jednak nie tylko długość snu, ale też chronotyp, czyli naturalną tendencję do późniejszego lub wcześniejszego funkcjonowania w ciągu dnia. Nowe badanie opublikowane przez American Heart Association sugeruje, że osoby preferujące późne godziny aktywności mogą mieć gorsze parametry zdrowia sercowo-naczyniowego niż osoby funkcjonujące wcześniej.
Wieczorny tryb życia a zdrowie serca
Naukowcy przeanalizowali dane ponad 300 tysięcy uczestników UK Biobank. Średni wiek badanych wynosił około 57 lat. Uczestników podzielono według chronotypu — od osób wyraźnie rannych po typowe nocne marki.
Okazało się, że osoby najbardziej aktywne wieczorem częściej miały gorszy ogólny wynik zdrowia sercowo-naczyniowego. Były też bardziej narażone na zawał serca lub udar w trakcie wieloletniej obserwacji.
Badacze podkreślają jednak, że nie chodzi wyłącznie o samą godzinę zasypiania. Dużą rolę odgrywały codzienne nawyki częściej występujące u nocnych marków.
Największy problem to styl życia
Osoby funkcjonujące głównie wieczorem częściej:
spały zbyt krótko,
paliły papierosy,
miały gorszą jakość diety,
funkcjonowały mniej regularnie,
Naukowcy zwracają uwagę na zjawisko rozregulowania rytmu dobowego. Organizm działa najlepiej, gdy wewnętrzny zegar biologiczny jest względnie zgodny z cyklem światła i ciemności. Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś naturalnie funkcjonuje późno, ale jednocześnie musi rano wstawać do pracy czy szkoły.
Taki przewlekły konflikt między biologicznym rytmem a codziennym harmonogramem może pogarszać jakość snu, regenerację i kontrolę metaboliczną.
To nie znaczy, że każdy nocny marek zachoruje
Badacze podkreślają ważną rzecz — późniejszy chronotyp nie oznacza automatycznie problemów z sercem. Wiele ryzyk wynikało z modyfikowalnych zachowań, a nie z samego faktu późniejszego zasypiania.
To dobra wiadomość, bo oznacza, że nawet osoby preferujące późniejsze godziny mogą ograniczać ryzyko poprzez:
regularny sen,
lepszą dietę,
aktywność fizyczną,
ograniczenie nikotyny,
większą higienę snu.
Kobiety były bardziej narażone
W badaniu zależność między wieczornym chronotypem a gorszym zdrowiem serca była silniejsza u kobiet. Naukowcy nie są jeszcze pewni, z czego dokładnie to wynika. Możliwe, że rolę odgrywają hormony, różnice metaboliczne lub większa podatność na skutki niedoboru snu.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy późne chodzenie spać szkodzi sercu?
Badanie sugeruje, że osoby funkcjonujące głównie wieczorem częściej mają gorsze parametry zdrowia sercowo-naczyniowego.
Czy nocne marki są skazane na problemy zdrowotne?
Nie. Dużą rolę odgrywa styl życia, jakość snu i codzienne nawyki.
Co najbardziej pogarszało wyniki zdrowotne?
Między innymi palenie papierosów, nieregularny sen i gorsza jakość diety.
Czy poranne osoby były zdrowsze?
W badaniu osoby o bardziej porannym chronotypie miały nieco lepsze wyniki zdrowia serca.
Czy da się zmniejszyć ryzyko mimo późnego chronotypu?
Tak. Regularny sen, ruch i dobra higiena życia mogą znacząco pomagać.
Podsumowanie
Nowe badanie pokazuje, że późny tryb życia może wiązać się z większym obciążeniem dla układu sercowo-naczyniowego. Najważniejszy wydaje się jednak nie sam chronotyp, ale towarzyszące mu nawyki. Dobra jakość snu, regularność i zdrowy styl życia nadal pozostają jednymi z najważniejszych elementów profilaktyki serca.
Treści prezentowane na naszej stronie mają charakter edukacyjny i informacyjny. Dokładamy wszelkich starań, aby były one merytorycznie poprawne. Pamiętaj jednak, że nie zastąpią one indywidualnej konsultacji ze specjalistą, która jest dostosowana do Twojej konkretnej sytuacji.
