Które składniki  utrudniają wchłanianie leków?

Temat interakcji leków z żywnością coraz częściej pojawia się w opracowaniach fachowych. Badania naukowe wskazują bowiem, iż w pokarmie który spożywamy występuje spora grupa związków chemicznych mogących wpływać na wchłanianie i działanie popularnych farmaceutyków modyfikując ich działanie, wzmacniając lub osłabiając efekt terapeutyczny jak i zwiększając ryzyko przedawkowania oraz nasilenie skutków ubocznych. Zagadnienie to jest niezwykle ciekawe, gdyż dotyczy często podstawowych produktów spożywczych takich jak mleko czy owoce, warto więc poświęcić mu trochę uwagi.

Przeczytaj koniecznie:

Czekolada lekiem na kaszel

Reaktywne składniki żywności

Problem interakcji leków z żywnością nie ogranicza się do obecności jednego, konkretnego składnika występującego w zjadanych przez nas pokarmach. Na wchłanianie i metabolizm farmaceutyków wpływać może szereg różnych związków chemicznych. Wymienić tutaj można m.in.:

  • tłuszcz,
  • białko,
  • błonnik,
  • witaminy (w szczególności witamina K)
  • flawonoidy,
  • składniki mineralne (a zwłaszcza wapń, żelazo),
  • taniny
  • alkaloidy (zwłaszcza kofeina)

Jak więc widać lista jest długa, niestety ani lekarze, ani dietetycy, ani farmaceuci nie przywiązują do kwestii interakcji leków z żywnością należytej uwagi.

Wapń i kazeina

Problem interakcji leków z żywnością zaczyna się już w przewodzie pokarmowym, gdzie wybrane substancje występujące w pokarmie wchodzą w reakcje ze składnikami farmaceutyków zaburzając ich wchłanianie. Za przykład ewidentny posłużyć mogą produkty dostarczające dużych ilości wapnia takie jak przetwory mleczne. Okazuje się, że popijanie nimi leków może znacząco zmniejszyć lub wręcz całkowicie zahamować wchłanianie związków zawartych w niektórych farmaceutykach. Efekt ten dotyczy głównie środków zalecanych w infekcjach górnych dróg oddechowych i układu moczowego, w tym również antybiotyków. W nabiale występują też białka takie jak kazeina, która także okazuje się być dość reaktywna, przez co może tworzyć trudnowchłanialne kompleksy ze składnikami farmaceutyków obniżając efektywność terapii. Stąd też wzięło się zalecenie by nigdy nie popijać leków mlekiem.

Błonnik

Składnikiem zaburzającym w sposób istotny wchłanianie leków jest także błonnik obecny w wielu produktach spożywczych, takich chociażby jak wyroby zbożowe z mąki z pełnego przemiału, (zwłaszcza w otrębach), warzywa i owoce. Zależność ta dotyczy sporej grupy leków, a jest szczególnie wyraźna w przypadku farmaceutyków przyjmowanych w przebiegu miażdżycy tętnic obwodowych, nadciśnienia oraz w przypadku chorób neurologicznych i w zaburzeniach nastroju (zwłaszcza przy stosowaniu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych). Generalnie jednak posiłki wysokobłonnikowe mogą zaburzać także wchłanianie wielu innych leków.