Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Kuchnia
Fitnessowa sylwetka a zaburzenia miesiączkowania - część I

Fitnessowa sylwetka a zaburzenia miesiączkowania - część I

Łukasz Kowalski

U kobiet uprawiających sport wyczynowo występuje zwiększone ryzyko wystąpienia braku miesiączki typu funkcjonalnego (FHA). Zaburzenia miesiączkowania staje się również coraz bardziej powszechny u kobiet ćwiczących rekreacyjnie. W tym artykule chciałbym bardziej szczegółowo omówić prawdopodobne przyczyny oraz konsekwencje występowania FHA. W kolejnej części zasugeruję pewne rozwiązania, sprzyjające uregulowaniu cykli miesięcznych przy wysokiej aktywności fizycznej i niskim poziomie tkanki tłuszczowej.

Podpowiedź trenera:

Jeśli nie masz wystarczającej wiedzy - chętnie ułożymy profesjonalny plan za Ciebie. Dołącz do grona 50 000 zadowolonych klientów :)

  • Darmowe konsultacje z doświadczonym dietetykiem i trenerem
  • Ponad 4000 posiłków i 500 ćwiczeń, które możesz dowolnie wymieniać
Sprawdź ofertę



Autor artykułu:

Łukasz Kowalski jest doktorantem w Katedrze Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW. Prowadzi indywidualne konsultacje i seminaria dietetyczne. Jest także autorem kilkudziesięciu artykułów dotyczących żywienia i aktywności fizycznej opublikowanych w czasopismach, takich jak: Kulturystyka i Fitness Sport dla Wszystkich, Fitness Authority oraz Muscular Development.

kontakt: http://180rekompozycja.pl

Fitnessowa sylwetka a zaburzenia miesiączkowania: część 2

Zaburzenia endokrynne i metaboliczne u kobiet z FHA

W przypadku braku miesiączki typu funkcjonalnego (FHA, functional hypothalamic amenorrhoea) dochodzi do zmniejszenia pulsacyjnego wydzielania gonadoliberyny (GnRH) przez podwzgórze a w efekcie do obniżenia wydzielania hormonu luteinizującego (LH) i fulikulotropowego (FSH) przez przysadkę, co z kolei przekłada się na obniżenie stymulacji jajników i zmniejszenie wydzielania estrogenów. Według oszacowań FHA odpowiada za 20-30% przypadków wtórnego braku miesiączki (secondary amenorrhea – brak miesiączki przez okres dłuższy niż 3 miesiące). Częstość występowania tego stanu jest zwiększona u kobiet ćwiczących regularnie. W tej grupie FHA może być jednym z objawów, tak zwanej triady sportsmenek (female athlete triad), czyli zespołu obejmującego zaburzenia odżywiania, zmniejszenie gęstości mineralnej kości i zaburzenia miesiączkowania [1].

Obok zasugerowanych zaburzeń w obrębie osi podwzgórze-przysadka-jajniki u kobiet z FHA najczęściej występuje szereg innych zaburzeń endokrynnych i metabolicznych mających wpływ na funkcjonowanie i homeostazę całego organizmu. Wśród nich są zaburzenia w funkcjonowaniu osi podwzgórze-przysadka-tarczyca i podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadzące do obniżenia poziomu trójodotyroniny (T3) i zwiększonego poziomu odwrotnej trójodotyroniny (rT3) i kortyzolu. W kontekście fitnessowym u kobiet z FHA w porównaniu do kobiet miesiączkujących regularnie odnotowano również wyższy poziom kortyzolu przed i w odpowiedzi na wysiłek fizyczny [2, 3]. Zaburzenia te zdają się mieć bezpośredni wpływ na zmniejszanie pulsacyjnego wydzielania GnRH przez podwzgórze a tym samym funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-jajniki [1].

Przyczyny występowania FHA

W regulację cykli miesięcznych zaangażowanych jest wiele substancji. Najważniejszą rolę prawdopodobnie spełniają kisspeptyna, neuropeptyd Y, beta-endorfina, leptyna i grelina [4, 5]. Niektóre z tych substancji informują mózg o ilości energii dostarczanej, objętości i intensywności treningów, ilości czasu poświęcanego na sen a także ilości energii magazynowanej w postaci tkanki tłuszczowej.

Z ewolucyjnego punktu widzenia funkcje reprodukcyjne mogą zostać tymczasowo „wyłączone”, co stanowi przystosowanie do niesprzyjających warunków, gdzie zajście w ciąże mogłoby utrudniać przeżycie. Szereg czynników może stanowić przesłankę dla organizmu, że zajście w ciąże w danych warunkach mogłoby stanowić zagrożenie zarówno dla matki, jak i dziecka.

Początkowo jako jeden z takich czynników postrzegano niski poziom tkanki tłuszczowej. W hipotezach związanych ze składem ciała sugerowano, że obniżenie poziomu tkanki tłuszczowej poniżej 22% prowadzi do zmniejszenia pulsacyjnego wydzielania GnRH, a w efekcie do dysregulacji cykli miesięcznych. Mimo powszechnej akceptacji w środowisku medycznym, hipoteza ta nie ma silnego wsparcia w badaniach eksperymentalnych. Dowody w postaci badań obserwacyjnych również nie są zbyt przekonujące.

Według drugiej często wymienianej hipotezy wysiłek fizyczny o wysokiej objętości i/lub intensywności jest czynnikiem stresogennym, który może zmniejszać wydzielanie GnRH poprzez oddziaływanie na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza i podwzgórze-przysadka-tarczyca. Hipoteza ta również jest kwestionowana i część badań nie wspiera jej prawidłowości.

Większe wsparcie w literaturze naukowej zyskała w ostatnim czasie hipoteza wskazująca, że zaburzenia miesiączkowania u ćwiczących kobiet w głównej mierze są związane z nieadekwatną do potrzeb podażą energii. Wracając na chwilę do ewolucyjnych rozważań – całkowity koszt energetyczny ciąży to 70 000–80 000 kcal. Przesłanki wskazujące na brak możliwości zapewnienia odpowiedniej ilości kalorii i składników odżywczych dla rozwoju płodu według omawianej hipotezy mogą sprzyjać „wyłączeniu” funkcji reprodukcyjnych [6].



W artykule mówimy o: Zdrowie

1 / 2 Następna strona