Czy chcąc się zdrowo odżywiać muszę liczyć kalorie?

Liczenie kalorii uznawane bywa za zabieg konieczny dla utrzymania należytego zdrowia i pożądanej masy ciała. Z drugiej strony jednak przecież, wiele osób nie zawraca sobie szczególnie tą praktyką głowy, a mimo to cieszy się znakomitą kondycją zdrowotną i nienaganną sylwetką. W końcu też liczenie kalorii było czymś zupełnie nieznanym w czasach i w miejscach gdzie ludzie nie byli trapieni masowo przez otyłość i wiele współczesnych chorób cywilizacyjnych. Czy więc faktycznie wspomniany zabieg jest koniecznością?

Przeczytaj koniecznie:

Kalorie to nie wszystko

Skąd pomysł by liczyć kalorie?

Ludzki organizm dla prawidłowego funkcjonowania potrzebuje zaopatrzenia w składniki, które mogą zostać wykorzystane jako źródło energii. Należą do nich przede wszystkim węglowodany i tłuszcz, ale wykorzystane zostać mogą także; białko i etanol. Energetyczne potrzeby organizmu uzależnione są od wielu czynników takich jak:

  • masa ciała
  • wiek,
  • płeć,
  • wzrost,
  • aktywność fizyczna,
  • stan fizjologiczny,
  • stan zdrowia.

Istnieją dowody na to, że zarówno niedostateczne jak i nadmierne spożycie energii prowadzi do niekorzystnych następstw zdrowotnych. W pierwszym wypadku pojawia się niedożywienie prowadzące do zaburzenia funkcjonowania wielu układów i narządów (na skutek i niedoborów energetycznych i towarzyszących braków witamin, składników mineralnych, aminokwasów i NNKT), a w drugim nadwaga i otyłość – choroba przewlekła, która doprowadza do pogorszenia kondycji całego organizmu i wywołuje inne, poważne przypadłości.

Równowaga energetyczna oraz nadmiar i niedobór energii

Na podstawie powyższych informacji łatwo dojść do wniosku, iż dla zachowania optymalnego zdrowia ważne jest utrzymanie względnej równowagi energetycznej. Niekiedy jednak zarówno nadwyżka kaloryczna jak i deficyt kaloryczny mogą być pożądane. W przypadku niedożywienie konieczne jest zastosowanie diety z dodatnim, a w przypadku nadwagi i otyłości – z ujemnym bilansem energetycznym.

W celu w miarę rzetelnego ustalenia należytej podaży energii wprowadza się proste kalkulacje. Najpierw ustala się potrzeby ustrojowe przy zastosowaniu specjalnych wzorów lub kalkulatorów, a następnie przelicza się ilość dostarczanej energii bazując na wartości kalorycznej dostępnych pokarmów (która także można sprawdzić przy pomocy specjalnych aplikacji – wszystkie kalkulatory dostępne są na naszym portalu). Powyższe rozwiązania wydają się rozsądne i uzasadnione. Czy jednak są konieczne?

Naturalne mechanizmy kontroli łaknienia

Ludzki organizm w toku ewolucji został wyposażony w mechanizmy pozwalające mu kontrolować pobór energii z pożywieniem. Oznacza to, iż jesteśmy w stanie bez liczenia kalorii odżywiać się w taki sposób by nie tyć i nie chudnąć utrzymując optymalną masę ciała. Niestety mechanizmy te często działają nieprawidłowo, co związane jest z istniejącymi już zaburzeniami gospodarki energetycznej spowodowanymi nadwagą, otyłością klub też – niewłaściwym doborem jakościowym pokarmu. Na szczęście są sposoby na to by sprawność działania tych mechanizmów przywrócić. Kluczowe znaczenie w tej materii ma zwrócenie uwagi na to co pojawia się na naszych talerzach.

Od tego co jesz zależy ile jesz

Produkty, które spożywamy różnią się drastycznie tym jak wpływają na nasze łaknienie. Niektóre – fenomenalnie sycą, inne zaspokajają uczucie głodu na chwilę, a za moment rozbudzają łaknienie. Eliminacja z diety wysoko przetworzonych pokarmów, a zwłaszcza – produktów zasobnych w cukry rafinowane jest pierwszym i zarazem milowym krokiem w stronę przywrócenia regulacji poboru pokarmu. Bardzo często zdarza się, że u osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej samo zmodyfikowanie doboru jakościowego pożywienia przyczynia się do zmniejszenia łaknienia do tego stopnia, ze doprowadza ono do utraty zbędnej tkanki tłuszczowej, a następnie do utrzymania należytej masy i prawidłowego składu ciała.

Nie zawsze się sprawdza

Powyższe rozwiązanie nie sprawdza się jednak w każdym wypadku. Niektóre osoby potrzebują psychicznie precyzyjnych wyliczeń by mieć poczucie kontroli nad tym co dzieje się z ich organizmem od strony stanu odżywienia. Zwłaszcza jednostki o wyższych ambicjach niż tylko „zmniejszenie masy ciała” wymagają niekiedy podjęcia arytmetycznych działań ukierunkowanych na poprawę kompozycji sylwetki i zejście do niskiego poziomu tkanki tłuszczowej czy tez – zbudowanie potężnej masy mięśniowej. Liczenie kalorii i – uwaga – dodatkowo poszczególnych makroskładników (takich jak białko, węglowodany i tłuszcz), ma wtedy bardzo duże znacznie.

Przydatne informacje

Osoby, które chciałyby zmodyfikować swój jadłospis bez liczenia kalorii, powinny zapoznać się z treścią artykułu dotyczącego podstaw układania diety bez liczenia kalorii. Więcej na ten temat można poczytać w poniższym poradniku:

http://potreningu.pl/articles/290/jak-zabrac-sie-za-ukladanie-diety

Jednostkom zainteresowanym ustaleniem zapotrzebowania kalorycznego i liczeniem kalorii przydadzą się natomiast poniższe narzędzia:

http://potreningu.pl/calculators/bmr

http://potreningu.pl/calculators/calories

Podsumowanie

Liczenie kalorii nie jest zabiegiem niezbędnym w przypadku osób chcących poprawić zdrowie metaboliczne i kompozycję sylwetki. Niemniej jednak praktyka ta ma w tym kontekście duże uzasadnienie. Dzięki specjalnym narzędziom nie musi być też ona ani uciążliwa ani specjalnie czasochłonna.