Badanie ogólne moczu - interpretacja wyników

W jednym z poprzednich artykułów pokrótce objaśniłem dlaczego warto regularnie wykonywać badanie ogólne moczu, a także wspomniałem o warunkach, które należy spełnić przed pobraniem próbki, jak również opisałem sposób jej pobrania. Szczegółowe instrukcje tego typu czynności mogą wydawać się wręcz zabawne, ale w praktyce bardzo wiele osób popełnia w tej materii błędy rzutujące na wynik analiz. Dodatkowo, sama interpretacja wyników także przysparza wielu problemów, dlatego w tym opracowaniu własnie jej poświęcę uwagę.

Przeczytaj koniecznie:

Kwas moczowy – co warto o nim wiedzieć

Wałeczki

Wałeczkami nazywa się różnokształtne twory powstające w obrębie cewek nerkowych w efekcie wytrącania białek. Ich kształt uzależniony jest od dokładnego miejsca,  w którym powstały i obecnych w nich elementów. Istnieją różne typy wałeczków, niektóre z nich mogą wskazywać na chorobę:

  • wałeczki leukocytowe prawdopodobnie wskazują na śródmiąższowe zapalenie nerek,
  • wałeczki erytrocytowe sugerować mogą kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • nabłonkowe wskazują na uszkodzenie cewek,
  • woskowe – ich obecność to sygnał alarmowy sugerujący poważne uszkodzenie nerek,
  • tłuszczowe – występują często w zespole nerczycowym.

Obecność wałeczków w moczu nie koniecznie oznacza chorobę. Warto wiedzieć, że czynnikiem zwiększającym ich ilość jest m.in. ciężki wysiłek fizyczny (wtedy w próbce pojawiają się wałeczki szkliste).

Erytrocyty

Zależnie od metody analizy nie występują w ogóle lub ich ilość jest minimalna (nie więcej niż 3 w polu widzenia) w moczu osoby zdrowej. Jeśli występują w moczu to wskazują na istotne prawdopodobieństwo choroby nerek i dróg moczowych. Może to być po prostu kamica nerkowa lub zapalenie pęcherza moczowego, która występują dość często i raczej niestanowi poważnego zagrożenia, a może to być poważniejsza choroba, np. nowotwór nerki lub nowotwór dróg rodnych (u kobiet). Jakkolwiek by nie było - warto skonsultować się z lekarzem.

Osoby aktywne, a zwłaszcza sportowcy powinni wiedzieć, że czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia krwiomoczu może być ciężki trening lub start w zawodach. Niekiedy za obecność erytrocytów w moczu odpowiada także wysoka gorączka będąca wynikiem infekcji.

Kryształy

Kryształy występują nierzadko nawet u osób całkowicie zdrowych. Zbudowane są najczęściej z fosforanów lub moczanów. U osób z rozpoznaną kamicą moczową za ich pomocą ocenia się na rodzaj substratów z jakich zbudowane są nerkowe złogi.

Barwniki żółciowe (bilirubina)

W moczu osoby zdrowej bilirubina nie występuje. Jej obecność może wskazywać na chorobę wątroby i dróg żółciowych.