Bóle stawów, przyczyny i leczenie

Często pytany jestem, co robić, gdy stawy zaczynają boleć. Osoby, które pytają, chcą również wiedzieć co dzieje się ze stawami, iż dochodzi do ich dysfunkcji w formie odczuć bólowych. Chcą również wiedzieć, co można zrobić, aby w miarę szybko pozbyć się dolegliwości i móc trenować na 100%.

Patrząc na mnie i oczekując odpowiedzi, często osoby te są zawiedzione, gdyż nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, nie znając dokładnie przypadku. Czasem problem jest skomplikowany i wymaga szerokiej diagnostyki, aby można było wskazać przyczynę i miejsce bólu.

Niekiedy, aby określić przyczynę dolegliwości, potrzebne są wiadomości na temat:

  • czy w rodzinie są przypadki zwyrodnień, osteoporozy czy osteopenii?
  • czy któryś z członków rodziny ma chorobę reumatoidalną?
  • czy miał miejsce uraz i jaki miał charakter?
  • czy osoba trenująca ma wyleczone zęby?
  • kiedy ostatnio była dłuższa przerwa od wysiłku i czy są wykorzystywane zmiany systemów treningowych, jak i okresy tzw. deload-u?
  • czy trenuje głównie pod kątem budowania siły czy również hipertroficznie?
  • czy osobnik został przeszkolony z prawidłowych wzorców w poszczególnych ćwiczeniach, czy też uczył się wszystkiego sam?
  • jak przebiega rozgrzewka, czy jest prawidłowa?
  • czy wykonuje schładzania w formie tzw. cool down po wysiłku?
  • czy dieta uwzględnia białka kolagenowe, jak i składniki, które przyczynią się do utrzymania nienagannej kondycji stawów?
  • czy wykorzystuje suplementację ukierunkowaną na wzmocnienie aparatu ruchu?

Jak widzimy, lista poszczególnych zapytań jest dość długa, a więc przyczyna bólu może leżeć zupełnie poza stawem i dawać dolegliwości właśnie w miejscu, które w danej chwili jest osłabione. Jednak, wykorzystując już zdobyte doświadczenie, z dużą dozą prawdopodobieństwa można wskazać, że przyczyną dyskomfortu stawu jest technika treningowa, która wymaga sporej korekty, jak i błędnie przeprowadzona rozgrzewka lub nawet jej brak. Problem dotyczy zazwyczaj 60% osobników, którzy zgłaszają kłopoty ze stawami.

W przypadku problemów tego typu rozwiązanie jest proste. Technika treningowa wymaga poprawy, wyuczenia prawidłowych wzorców ruchu, a rozgrzewka przed wysiłkiem powinna być odpowiednio długa i intensywna.

Kolejny element, do którego przyczynia się również błędna technika wykonywanych ćwiczeń, to skrócenie mięśni, co jest przyczyną ograniczenia ruchu w stawach, jak i przyczynia się do dociskania powierzchni stawowych. Stawy, które mają ograniczoną ruchomość i są dociskane, będą szybciej ulegały zwyrodnieniom. Konieczne jest, aby po wysiłku wykonywać regularnie mobilizacje, które mają na celu przywrócenie odpowiedniej długości mięśni, co będzie zapobiegało ograniczeniu ruchomości w stawach, jak i dociskaniu ich powierzchni.

Kolejne dwie przyczyny, które idą ze sobą w parze, to niedoborowa dieta, jak i brak odpowiedniej ilości czasu na odpoczynek. Oba czynniki się łączą, gdyż dieta, która nie będzie uwzględniała preferencji żywieniowych danej osoby, będzie miała wpływ na to, jak czasowo wyglądać będzie okres regeneracji powysiłkowej, co będzie wpływało wydłużenie czasu odpoczynku powysiłkowego. Co więcej, dieta uboga w proteiny, których celem jest działanie nasilające syntezę białek wewnątrz ustroju, nie będzie optymalna pod kątem odbudowy stawów i możliwości ich regeneracji.

Przerwa treningowa będzie również kluczowa pod kątem regeneracji aparatu ruchu. Powinna ona być wykonywana regularnie, zazwyczaj po okresie 10-12 tygodni, w którym trenujemy intensywnie i bez dłuższej przerwy czasowej. Najlepszą opcją jest wykonywanie około 8-10 dni przerwy od wszelkiej aktywności fizycznej, co pozwoli organizmowi na przywrócenie równowagi regeneracyjnej, pozwoli odciążyć obolałe tkanki. Jeżeli jesteś z tych nadgorliwych i nie wyobrażasz sobie tak długiego odpoczynku od treningu, powinieneś wykonać około 2-3 tygodnie tzw. deload-u, czyli okresu o obniżonej wartości obciążenia, co pozwoli odpocząć tkankom od treningów typowo przeciążeniowych.

Jeżeli wyżej opisane sytuacje są Tobie obce, a trening i jego wykonanie jest odpowiednio dograne, jak i przerwy w treningach są regularne, być może przyczyny problemów ze stawami trzeba szukać w zupełnie innym kierunku. Idąc do laboratorium na pobranie krwi powinniśmy sprawdzić markery pro zapalne, jak i zbadać krew pod kątem czynnika reumatoidalnego, który może wskazać nam na rozwijającą się chorobę zapalną stawów. Pamiętać należy, że badania powinny być wykonywane po okresie 3-5 dni przerwy od treningu siłowego, jak i znacznej aktywności fizycznej. Wykonanie solidnego treningu beztlenowego będzie dawało podobny obraz w znaczniku CRP, badania krwi, jak podczas stanu zapalnego, który będzie stricte wynikał z choroby lub kontuzji. Podobnie sprawa dotyczy zepsutego zęba, który wywołując stan zapalny w naszym ciele, może znacznie obciążać tkankę stawów.

Podsumowanie

Chcąc opisać wszystkie możliwe przyczyny bólu stawów, wystawieni byśmy byli na próbę napisania obszernej broszury na temat wszelkich konfiguracji urazów, jak i przyczyn chorobowych. Czasem wystarczy jednak zdrowy rozsądek, nieco odpoczynku i zluzowanie z ciężarami, aby wszystko wróciło do normy i problemy zniknęły. Jednak czasem ból nie mija, a autodiagnoza nie przynosi rezultatów, w związku z czym zmuszeni jesteśmy zasięgnąć opinii osób, które posiadają specjalistyczne wykształcenie w kierunku diagnozy dysfunkcji ruchowych.