Ghee, czyli masło klarowane. Warto czy nie warto?

Ghee, albo może bardziej znana nazwa - masło klarowane, zostało uznane za dobre źródło tłuszczu w wielu kręgach żywieniowych. Jest popularne szczególnie wśród zwolenników diety Paleo oraz osób, które nie spożywają laktozy. Można powiedzieć, że Ghee to moda, ale ta pochodna masła ma całkiem długą historię w kulinariach i lecznictwie Azji.

Co to jest Ghee?

Ghee to masło klarowane, czyli masło, które zostało oczyszczone z białka, wody i osadu. Jest to czysty, stuprocentowy tłuszcz, z którego zostały usunięte wszystkie niezdrowe substancje.

Ghee można kupić, ale jest ono też proste do wykonania w domu. Wystarczy umieścić masło w rondelku i postawić na małym ogniu. Po niedługim czasie na dnie naczynia zacznie się zbierać i gotować woda. Potrzeba około 40 minut, żeby odparowała. Następnie na dno rondelka zaczną opadać i przywierać wszystkie cząsteczki stałe (głównie białko). Nie powinno być później problemu z czyszczeniem. Pozostały tłuszcz warto co jakiś czas przemieszać, a kiedy masło będzie już całkowicie czyste, to jest bez osadu, należy je zdjąć z ognia. Warto pilnować, żeby białko się nie zaczęło przypalać, gdyż może to zmienić smak produktu końcowego. 

Należy poczekać aż całość ostygnie, aż wszystko, co powinno opaść, opadnie na dno, a na samej górze zostanie czysty tłuszcz, który będzie można przelać do suchego i szczelnego słoika.  Prawda, że proste?

Ghee to także sporo korzyści zdrowotnych. Według tradycyjnej medycyny ajurwedyjskiej ghee pomaga w problemach trawiennych, przy wrzodach, ma również naturalne właściwości witalizujące. Ważne jest jednak to, z jakiego źródła pochodzi ghee. Jeśli zwierzęta nie są hodowane naturalnie lub zdrowo, to i jakość ghee może pozostawiać sporo do życzenia. Najlepiej, jeśli zwierzęta, od których pochodzi mleko, były karmione trawą, wówczas masło klarowane ma więcej wartości odżywczych.

Jakie są zalety ghee?

1. Nie zawiera laktozy

Ghee nie zawiera zarówno laktozy, jak i kazeiny. Oba te składniki są usuwane podczas procesu klarowania. Z tego względu ghee ma wielu zwolenników wśród osób, które nie tolerują laktozy, nie mogą spożywać innych produktów mlecznych. Oczywiście każda z osób cierpiąca na alergie pokarmowe powinna skonsultować spożywanie masła klarowanego z lekarzem. Na wszelki wypadek.

2. Zawiera krótkołańcuchowe tłuszcze

W przeciwieństwie do masła, ghee jest alkalizującym pokarmem, dzięki krótkołańcuchowym tłuszczom, zwanymi maślanami. Odpowiadają one m.in. za rozwój zdrowych bakterii w jelitach. Jest to jeden z powodów, dla których ghee stosuje się w medycynie indyjskiej do wykonania lewatyw. Krótkołańcuchowe tłuszcze poprawiają nie tylko trawienie, ale też zwalczają stany zapalne, leczą zaparcia i niektóre choroby jelit.

3. Ghee jest bogate w tłuszcze średniołańcuchowe wspomagające metabolizm

Oprócz wyżej wspomnianych krótkołańcuchowych tłuszczy, ghee zawiera także średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które podobnie, jak węglowodany, są wchłaniane bezpośrednio do wątroby i metabolizowane, jako źródło energii. Co ciekawe, spożywając ghee zamiast zwykłego masła, możemy wpłynąć pozytywnie na tempo metabolizmu. 

4. Wysoka zawartość CLA

Dodatkowym tłuszczem, który zawiera masło klarowane, jest kwas linolowy, znany także pod skrótem CLA. Kwas linolowy zyskał popularność dzięki swoim właściwościom przeciwnowotworowym. Wspomaga także utratę tkanki tłuszczowej i zmniejsza stany zapalne, ryzyko cukrzycy czy chorób serca. 

5. Ghee jest dobrym źródłem witamin K, A i E 

Jeśli ghee jest wykonane z wysokiej jakości masła, to jest także doskonałym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy K, A i E. Można powiedzieć, że wspierają one wszystko - od mocnych kości, po zdrową skórę i zwiększoną odporność.

Ciekawostką jest także to, że witamina K jest ważnym składnikiem odżywczym dla kobiet, które planują zajść w ciążę, a w zasadzie dla rozwoju dziecka. Witamina K odgrywa kluczową rolę w rozwoju twarzy i zębów. Dzieci urodzone przez kobiety z wysokim poziomem witaminy K, mają symetryczne buzie z odpowiednią ilością miejsca na zdrowe i proste zęby.

Jak można wykorzystać ghee?

Ghee to dość wszechstronny tłuszcz, który może być wykorzystywany na wiele sposobów np.:

  • do głębokiego smażenia, ponieważ ma wysoką temperaturę dymienia (aż 250 stopni). Jest to temperatura wyższa, niż przypadku oliwy z oliwek czy oleju kokosowego. Ghee nadaje się także doskonale do gotowania potraw na dużym ogniu,
  • jako przyprawa - masło klarowane bowiem samo w sobie dosmacza produkty, które nim obtoczymy. Dodatkowo, w procesie smażenia, zwiększa ono także aromat pozostałych przypraw,
  • kuloodporna kawa - nadal  stosowana mikstura, szczególnie wśród sportowców, którzy chcą sobie dać "kopa" energetycznego z rana. Ghee nadaje lekko orzechowego posmaku,
  • pielęgnacja skóry - ghee w celach pielęgnacyjnych wykorzystywane jest głównie w medycynie ajurwedyjskiej. Jest to fantastyczny środek nawilżający i regenerujący blizny (szczególnie zmieszany z miodem). Jest także lekarstwem na suche i spierzchnięte usta,
  • masaż ajurwedyjski - ghee tradycyjnie kojarzy się z odmładzaniem ciała w medycynie ajurwedyjskiej, co czyni go doskonałym narzędziem do masażu ajurwedyjskiego.

Podsumowanie

Ghee, czyli masło klarowane, to bardzo ciekawe i wszechstronne źródło tłuszczu. Nie dość, że ma zastosowanie w kuchni, to jeszcze w kosmetyce i do tego wszystkiego ma masę właściwości zdrowotnych.

Czy ghee jest warte polecenia? Z pewnością tak!