Promocja z okazji pierwszego dnia lata! Ceny wszystkich planów -25% z kodem "FITLATO" Skorzystaj z promocji

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część III: beta karoten i witamina A

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część III: beta karoten i witamina A
Witamina A (retinol), podobnie jak witamina E, należy do związków rozpuszczalnych w tłuszczach. Jej źródłem jest pożywienie pochodzenia zwierzęcego oraz beta karoten z owoców i warzyw, który przy udziale enzymu dioksygenazy b-karotenowej daje retinal. Retinal z kolei redukowany następnie jest do retinolu.

Działanie antyoksydacyjne witaminy A i beta karotenu uzależnione jest od ciśnienia cząsteczkowego tlenu: przy fizjologicznych jego stężeniach związki te wchodzą  w reakcje z rodnikami nadtlenkowymi (i innymi reaktywnymi formami tlenu) i mogą tym samym hamować oksydację lipidów, chroniąc błony komórkowe przed destrukcją. Wykazują one także działanie ochronne względem organelli komórkowych, takich jak mikrosomy i mitochondria.

Wg dostępnej literatury wysokie spożycie żywności bogatej w beta karoten i inne karotenoidy wpływa korzystnie na nasze zdrowie i może chronić przed wybranymi formami raka. Z drugiej strony badania,  w których stosowano preparaty zawierające duże dawki beta karotenu przeprowadzone na palaczach i osobach  narażonych na szkodliwe działanie azbestu wykazały, że suplementacja zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów płuc. Związane jest to najprawdopodobniej z faktem, iż - jak wspomniałem - dla aktywności antyoksydacyjnej witaminy A i beta karotenu istotne jest ciśnienie cząsteczkowe tlenu. Wysokie parcjalne stężenie tlenu występuje w nabłonku dróg oddechowych i sprzyjać może prooksydacyjnej aktywności wyżej wymienionych związków. Przy wysokiej dostępności reaktywnych form tlenu zawartych np. w dymie papierosowym,  skutki wysokiej podaży beta karotenu mogą być wysoce niekorzystne.

Odpowiednie spożycie witaminy A jest niezbędne dla właściwego funkcjonowania organizmu i zachowania zdrowia. O ile jednak zwiększanie zalecanego dziennego spożycia witamin: C i E zazwyczaj nie niesie istotnych zagrożeń, a nieraz przynosi korzyści, to stosowanie wysokich dawek retinolu i beta karotenu jest nie tylko nieuzasadnione, ale może okazać się  niebezpieczne. Pewna rozbieżność w wynikach badań dotyczących wpływu suplementacji wyżej wymienionymi związkami i wysokim spożyciem produktów żywnościowych będących naturalnym ich źródłem, skłaniać powinna do bazowania na konwencjonalnej żywności  i takiej kompozycji diety by zapewnić należyte spożycie witaminy A, beta karotenu i innych karotenoidów.

Przeczytaj także:

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część I: witamina C

Przegląd informacji na temat antyoksydantów. Część II: witamina E

beta-carotene: friend or foe?Omaye ST, Krinsky NI, Kagan VE, Mayne ST, Liebler DC, Bidlack WR. Epidemiologic evidence for beta-carotene and cancer prevention.van Poppel G, Goldbohm RA. Carotenoids in cancer, mastalgia, and AIDS: prevention and treatment--an overview.Santamaria L, Bianchi-Santamaria A, dell'Orti M. Modulation of cell proliferation and cell cycle regulators by vitamin E in human prostate carcinoma cell lines.Venkateswaran V, Fleshner NE, Klotz LH. The beta-carotene and retinol efficacy trial (CARET) for chemoprevention of lung cancer in high risk populations: smokers and asbestos-exposed workers.Omenn GS, Goodman G, Thornquist M, Grizzle J, Rosenstock L, Barnhart S, Balmes J, Cherniack MG, Cullen MR, Glass A, et al. Carotenoids and genomic stability.Collins AR.