Na ratunek stawom - skuteczne suplementy?

Rynek prozdrowotnych suplementów obfituje w środki mające pomagać na problemy ze stawami. Osoby trenujące amatorsko cierpią z powodu szeregu schorzeń np. stawu kolanowego, skokowego czy barkowego. Niepoprawnie wykonywane ćwiczenia (np. zbyt duży zakres ruchu podciągania sztangi wzdłuż tułowia, przysiady ze skrętnymi ruchami kolan, niepełnozakresowe przysiady), brak rozgrzewki - to najczęstsze powody pojawiania się kontuzji. Z kolei zawodowcy odnoszą urazy z powodu gigantycznych przeciążeń nierozłącznie związanych ze sportem zawodowym. Często do uszczerbku na zdrowiu dochodzi wskutek stosowania środków dopingujących np. pochodnych DHT (winstrol, masteron, trenbolon) - brak estrogenów powoduje zwiększone ryzyko odniesienia kontuzji.

Przeczytaj koniecznie:

Wszystko, co powinieneś wiedzieć o pierwszej pomocy w sporcie - skręcenie stawu

Przyjrzyjmy się najpopularniejszym substancjom zawartym kompleksowych zestawach na stawy.

Glukozamina - bywa polecana nawet przez lekarzy, w aptekach i internecie dostępne są tysiące produktów z glukozaminą. Niestety, badania naukowe nie potwierdzają leczniczego wpływu glukozaminy na stawy.

Np. 39 kobiet cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego przydzielono do grup:

  • pierwsza grupa - ćwiczenia fizyczne (20 uczestniczek),
  • druga grupa ćwiczyła i dodatkowo otrzymywała siarczan glukozaminy - 1500 mg dziennie.

Eksperyment trwał 12 tygodni. Przed i po zbadano odczuwania bólu w stawie, mobilność i zakres ruchu, siłę mięśni oraz poprzez rezonans magnetyczny: objętość chrząstki stawowej, jej gęstość.

W obu grupach odczuwalny ból był mniejszy po 12 tygodniach, zanotowano poprawę mobilności. Niestety - podawanie siarczanu glukozaminy nie przyniosło żadnej różnicy, w porównaniu do grupy która jedynie prowadziła treningi.

W innych badaniach stwierdzono, że podawanie glukozaminy nie przynosi większych rezultatów - czy to w chorobie zwyrodnieniowej stawów czy też bólu np. w dolnym odcinku grzbietu.

Wniosek: szkoda pieniędzy na glukozaminę.

Imbir lekarski; Zingiber officinale (w preparatach umieszczony w składzie jako “Ekstrakt z korzenia imbiru”). W jednym z badań sprawdzono jak 2 gatunki imbiru (Zingiber officinale oraz Alpinia galanga) wpływają na leczenie dolegliwości w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Przez 6 tygodni 261 pacjentom podawano placebo albo imbir (dodatkowo stosowano paracetamol). Stwierdzono zmniejszenie bólu odczuwanego w trakcie stania oraz bólu kolana po przejściu 15 metrów w grupie której podawano imbir.

Wniosek: standaryzowany wyciąg imbiru może zmniejszać symptomy choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.

Kolagen-  występuje w postaci niezdenaturowanego kolagenu (UC), żelatyny oraz hydrolizatu kolagenu (CH). W jednej z meta-analiz zawarto 9 eksperymentów - 6 dotyczyło hydrolizatu kolagenu, dwa - żelatyny, a jeden niezdenaturowanego kolagenu.

Hydrolizat kolagenu - zmniejszał odczuwanie bólu, nieznacznie (wg indeksu WOMAC), co wykazano w 3 eksperymentach. Jednakże różnice były większe gdy zastosowano wizualizację odczuwanego bólu na skali (VAS), innych instrumentach lub gdy CH porównywano z glukozaminą. Dla ograniczonej ruchomości stawu nie stwierdzono różnic pomiędzy hydrolizatem kolagenu a placebo.

Żelatyna okazała się przynosić lepsze rezultaty niż placebo pod względem zmniejszania odczuwalnego przez pacjentów bólu.

Niezdenaturowany kolagen - porównywany z glukozaminą i chondroityną nie okazał się lepszy dla zmniejszania bólu stawu czy zakresu ruchu.

Wnioski: nie ma wystarczających dowodów na to, że preparaty zawierające hydrolizat kolagenu są skuteczne w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów.