Wielkość talerza a ryzyko rozwoju nadwagi

W artykułach dotyczących zdrowego odżywiania, a już zwłaszcza - odchudzania, spotkać się można z teorią głoszącą, iż wielkość talerza na jakim podawany jest posiłek wpływa na mechanizmy kontrolujące łaknienie i w efekcie – na spożycie energii. Założenie to wydaje się mocno kontrowersyjne, w związku z tym warto sie zastanowić, czy faktycznie posiada rzetelne uzasadnienie?

Przeczytaj koniecznie:

Skazani na rozmiar XXL przez własnych rodziców

Złudne wrażenie

Nie potrzeba doktoratu z dietetyki by zauważyć, iż ta sama porcja jedzenia może wydawać się mniej lub bardziej obfita zależnie od tego czy podana jest na dużym czy na małym talerzu. Zgodnie z rozgłaszanym ostatnio poglądem, wrażenie to odbierane jest przez mózg w taki sposób, iż sygnały o jego istnieniu przekazywane są do obszarów odpowiadających za kontrolę łaknienia. Podobno wykorzystując tę wiedzę, można manipulować uczuciami głodu i sytości poprzez samą zmianę wielkości naczyń w jakich serwowane jest pożywienie. Tak przynajmniej głoszą plotki, a co na to badania? Czy w ogóle takowe istnieją? Okazuje się, że tak, a co najważniejsze – dostarczają dość ciekawych wniosków.

Dane naukowe

Grupa ekspertów z Texas Christian University postanowiła sprawdzić czy faktycznie wielkość talerza, z którego konsumowany jest posiłek wpływa na ilościowe spożycie pokarmu. Dla poszerzenia spektrum badawczego, do wzięcia udziału w eksperymencie zaproszono zarówno osoby z prawidłową masą ciała jak i otyłe. Ochotnicy zostali przydzieleni do różnych grup, z których każda otrzymała przy jednym z podjeść posiłek w postaci spaghetti z sosem pomidorowym najpierw na talerzach małych (21cm), a a przy drugim secie – tą samą potrawę na talerzach większych (27cm). Poszczególne sety odbyły się w innych dniach. Podkreślić należy, iż każdy uczestnik w ramach projektu miał okazję skonsumować wspomniane danie zarówno w małym jak i w dużym naczyniu. Najważniejsze oczywiście jest to, że za każdym razem wielkość porcji była dobierana indywidualnie na życzenie ochotników.

Wyniki eksperymentu

Okazało się, iż osoby z prawidłową masą ciała, zarówno przy konsumpcji potrawy z większych jak i również z mniejszych naczyń, dostarczyli niemal identyczną ilość energii. W przypadku ochotników z nadmierną masą ciała zanotowano pewne różnice w poborze kalorii, ale co ciekawe -  przy konsumpcji na większych talerzach była ona odrobinę mniejsza, a nie większa jak sugerują obiegowe plotki. Badacze doszli zatem do wniosku, iż wielkość naczynia na jakim serwowany jest posiłek nie wpływa w  sposób istotny na ilość spożywanego pokarmu, a jeśli już wpływ jest notowany, to jedynie u osób z nadmierną masą ciała, a i tak okazuje się on być mało istotny (a swoją drogą także odmienny od tego o jakim mówi się w kolorowej prasie).

Podsumowanie

Komponując dietę i planując posiłki nie należy zbytnio przejmować się teoriami dotyczącymi rzekomego wpływu wielkości talerza na mechanizmy kontroli łaknienia. Tego typu założenia okazują się być w świetle danych naukowych po prostu bardzo wątpliwe.