Testosteron w górę? ZMA, DAA, metanabol? Po prostu Schudnij!

Testosteron jest jednym z najważniejszych hormonów mających działanie anaboliczne i androgenne. Na rynku istnieją dziesiątki preparatów, mających podnosić poziom testosteronu. Mimo dziesiątek badań, nie udało się udowodnić działania większości reklamowanych środków (poza testami sponsorowanymi przez producenta). Niestety, żaden z preparatów obiecujących złote góry nie sprawdzi się dla większości mężczyzn. Cynk, magnez, witamina B6 (czyli popularne ZMA) – nie działa, DAA (kwas D-ASPARGINOWY) – efektywność zerowa. Podobnie porażka spotkała tribulus terrestris (buzdyganek ziemny).

Przeczytaj koniecznie:

Lukrecja obniża poziom testosteronu

Jeśli chodzi o wynalazki z USA to owszem działają one znakomicie – ale do czasu … W jednym przypadku okazało się, że w „ziołowym produkcie” jest metylowany testosteron – silnie toksyczny dla wątroby i nerek, „blokujący” produkcję endogennego testosteronu (ALRI JUNGLE WARFARE). Kolejny produkt (Complete Nutrition - DR 1) miał być niegroźnym boosterem testosteronu … w środku znaleziono połowę apteki: prohormony, pseudoefedrynę, efedrynę, metylowaną efedrynę, masteron (drostanolone), inhibitor aromatazy (formestane). Następny produkt WAR PHARMA (PRO DMZ) zawierał jeden z najbardziej toksycznych SAA oralnych znanych człowiekowi: anapolon (oxymetholone), dodatkowo równie szkodliwy superdrol (Methasterone; designer drug) oraz inne prohormony. Sam superdrol (niegdyś hit aukcji internetowych) wiąże się z dziesiątkami przypadków uszkodzeń wątroby, nadciśnieniem czy żółtaczką [1, 2]. Dodaj do tego znany ze swojej wyjątkowej szkodliwości anapolon – wynik będzie wiadomy. Co gorsza w przypadku superdrolu –nawet odstawienie preparatu niewiele pomagało, stan chorych systematycznie się pogarszał, nawet 2 tygodnie po ostatniej dawce środka! Podobna loteria ze swoim zdrowiem nie ma żadnego sensu. Dziesiątki innych przykładów skażonych dopingiem „suplementów” można znaleźć na liście antydopingowej (411 supplements)  - Amerykańskiej Agencji Antydopingowej (USADA) [3].

Ok, podsumowując: więc suplementy albo nie działają – albo jeśli zawierają nielegalne domieszki, są skuteczne - ale mogą uszkodzić organizm oraz „zablokować” produkcję testosteronu w jądrach przez supresję układu HPTA. Po braniu podobnych „suplementów” należałoby przeprowadzić wielotygodniowe „odblokowanie” przy użyciu leków! Najgorszy w tym wszystkim jest fakt, iż po superdrol i inny twardy doping w ładnym opakowaniu, sięgali nastolatkowie (częsty skutek uboczny to zahamowanie wzrostu, zamknięcie nasad kości). Prawie każdy środek oralny jest zabezpieczony przed efektem pierwszego przejścia - co sprawia, że jest wyjątkowo toksyczny dla wątroby (17-alfa alkilacja) np. metanabol, anapolon, winstrol, oxandrolone. Iniekcyjne SAA omijają pierwsze przejście, toksyczność pojawia się w kolejnych przejściach - jest uzależniona od właściwości farmakokinetycznych.

Co to jest supresja osi HPTA?

Oś HPTA to: podwzgórze - przysadka mózgowa – jądra; hypothalamus - pituary - testis - axis. Od sprawnej pracy podwzgórza i przysadki zależy produkcja testosteronu w jądrach. Każdy preparat podawany z zewnątrz (poprzez zastrzyki, plastry, żele, tabletki) - może wpływać na produkcję testosteronu, przez blokowanie osi - wpływ na LH. Po odstawieniu SAA poziom testosteronu jest znikomy (nawet przez wiele miesięcy, o ile nie zastosuje się PCT), co ma katastrofalne skutki dla mężczyzny.

Sterydy? Każdy, nawet najbardziej „delikatny” środek mocno „blokuje” produkcję endogennego (w jądrach) zaburzając pracę osi HPTA:

  • wg historycznego badania z 1976 roku [6] podawanie ledwie 15 mg metanabolu dziennie, przez 2 miesiące spowodowało spadek ilości testosteronu w plazmie o 69% (z 29.4 +/- 11.6 nmol/l do poziomu 9.1 +/- 7.5 nmol/l),

  • 2 tygodnie stosowania dawki 10 mg winstrolu powoduje spadek testosteronu w plaźmie o 55%,

  • 15 mg anavaru (oxandrolone) spowodowało spadek ilości testosteronu w serum w 5 dniu podawania aż o 38%! Wyjściowy poziom wynosił 449 ± 35 ng/dL, w piątym dniu 282 ± 45 ng/Dl [7]

  • 100 mg deca durabolinu powoduje spadek ilości testosteronu endogennego do poziomu bliskiego 0, już w ciągu kilku dni po iniekcji! I to tylko po mikro-dawce 100 mg (niejeden amatorski zawodnik używa 600-1000 mg nandrolonu tygodniowo!)

  • 5-15 lat stosowania dużych dawek dopingu spowodowało prawie całkowite zablokowanie osi HPTA - poziom LH i FSH oscylował w patologicznych wartościach, Temat był rozwijany tutaj: "sterydy brane przez 15 lat, a stan organizmu?"

Wniosek? Opowieści o "nie blokujących sterydach" – włóż między bajki. Każda, najmniejsza ilość, najbardziej łagodnego środka (Anavar podaje się kobietom i dzieciom, nandrolone i winstrol stosują kobiety) – powoduje supresję HPTA! Bez podawania testosteronu ezogennego poziom testosteronu wolnego oraz całkowitego gwałtownie spada! Sterydy anaboliczno-androgenne wpływają negatywnie na poziom testosteronu – ale mogą również skutecznie wyniszczać wątrobę, nerki, układ krążenia i doprowadzić do atrofii jąder. Czy ryzyko ma sens? Oceń sam. Bez wątpienia działa kuracja hCG – udowodniono zwiększenie ilości testosteronu o 88 ± 128% w różnych grupach wiekowych [4]. Ale … jest to silna ingerencja hormonalna wymagająca zastosowania leku,  więc tak naprawdę podawanie testosteronu leży w podobnej sferze.

Pozostaje jeden, niezawodny sposób na zwiększenie ilości testosteronu: pozbycie się tkanki tłuszczowej!

W wielkim przeglądzie badań z 2014 roku [5] udowodniono, iż:

  • im większa redukcja tkanki tłuszczowej, tym większa zwyżka testosteronu u mężczyzn w każdej grupie wiekowej,

  • interwencje chirurgiczne posiadają ogromną skuteczność, ale … wymagają długiego czasu,

  • zmiany w stylu życia (aktywność, trening) i diecie również przynoszą znakomite rezultaty,

Przykładowo eksperymenty:

  1. z 2010 roku (Reis) – 20 mężczyzn, w średnim wieku 37 lat. Wyjściowy poziom testosteronu 11.8 nmol l−1, po interwencji chirurgicznej i zmianie stylu życia, nastąpiła poprawa ilości testosteronu o 12,5 nmol l−1 (spadek wagi ciała o 44% w ciągu 2 lat i 2 miesięcy),

  2. z 2012 roku (Pellitero), 33 mężczyzn, w wieku 41 lat -  wyjściowy poziom testosteronu 8.6 nmol l−1 Po interwencji chirurgicznej waga spadła o 37%, a poziom testosteronu wzrósł o 10,3 nmol l−1 (w ciągu 52 tygodni),

  3. Pritchard (1999) – same ćwiczenia fizyczne,  14 mężczyzn w wieku 21 lat, czas trwania 13 tygodni - spadek wagi ciała o 6%, wzrost testosteronu o 5,1 nmol l−1

  4. Dieta (VLCD) – badanie Niskanen z 2004 roku: 58 mężczyzn, spadek wagi o 14% w ciągu 9 tygodni, wzrost testosteronu o 5,0 nmol l−1 (z poziomu wyjściowego 12 nmol l−1 wzrost do 17 nmol l−1)

Czy gra jest warta świeczki? Tak, ponieważ w badaniach średni poziom testosteronu w grupie 20-29 lat wynosił średnio 21,99 nmol/l. A więc możliwe jest uzyskanie poziomu testosteronu z niższej grupy wiekowej. Norma testosteronu całkowitego w surowicy wynosi 8-12 nmol/l (2.3 do 3.46 ng/ml) (do 45 roku życia), ale … wielu specjalistów klasyfikuje osoby mające podobne stężenie testosteronu do terapii zastępczej (zastrzyki, żele lub plastry z testosteronem).

„w przypadku stężenia w surowicy testosteronu całkowitego poniżej:

  • 8 nmol/l (2,31 ng/ml) lub wolnego testosteronu (FT, free testosterone) poniżej 180 pmol/l (52 pg/ml) pacjent wymaga leczenia zastępczego testosteronem;

  • w przypadku stężenia TT powyżej 12 nmol/l (3,46 ng/ml) lub FT powyżej 250 pmol/l (72 pg/ml) pacjent nie wymaga leczenia zastępczego testosteronem;” [4]

„Zgodnie z normą (T < 12 nmol/l) w grupie wiekowej:

  • 20–29 lat deficyt T stwierdza się u 11,5%,

  • w wiek 30–39 lat u 5,9%,

  • w wieku 40–49 lat u 21%,

  • w wieku 50––59 lat u 24%,

  • w wieku 60–69 lat u 27,8%,

  • w wieku 70–79 lat u 20,6%,

  • a w wieku 80–89 lat u 24% badanych” [4]

Podsumowanie i informacje dodatkowe:

  • spadek ilości testosteronu jest związany z wiekiem, pomóc może tylko hormonalna terapia zastępcza (testosteron w plastrach, zastrzykach, żelu, rzadziej w formie oralnej) lub podawanie hCG,

  • jeśli chcesz ustalić swoje położenie "hormonalne" - zbadaj: testosteron wolny, całkowity, poziom estrogenów, kortyzolu oraz prolaktyny. Ma to szczególne znaczenie jeśli masz więcej niż 40 lat oraz stosowałeś PH/SAA,

  • w wielu badaniach [8] okazało się, że podawanie u mężczyzn z hipogonadyzmem clomidu (clomiphen citrate) jest równie skuteczne jak żel z testosteronem (Androgel 1% lub Testim 1%). W grupie żelu poziom testosteronu osiągnął 553 ng/dL, w grupie clomidu 573 ng/dL (pomiarów dokonano 1-2 miesiące po rozpoczęciu terapii); Miesięczny koszt terapii testosteronem to 270 $, a clomidem (50 mg co drugi dzień) ledwie 83$. Wyjściowy poziom testosteronu kwalifikował do HTZ - < 3 ng/ml.

  • im bardziej intensywny trening – tym większy skok mleczanów oraz poziom testosteronu po treningu, ale … ma to nikłe znaczenie dla hipertrofii!

  • suplementy w większości nie wpływają na poziom testosteronu (np. DAA, tribulus, ZMA),

  • sterydy negatywnie wpływają na poziom testosteronu, supresję HPTA powodują nawet nikłe dawki testosteronu, metanabolu, winstrolu, deca durabolinu czy anavaru!

  • im gorszy (mniej zdrowy) tryb życia i dieta, tym niższy poziom testosteronu (np. brak snu, stres),

  • zbyt niska ilość tłuszczy w diecie to skuteczny sposób na niski poziom testosteronu (zalecana podaż dla sportowca od 15 do 30%), stosując nowoczesne "diety" np. pozbawione tłuszczu - odnosisz odwrotne rezultaty, zdrowe tłuszcze (oliwa, olej lniany, orzechy, olej rzepakowy, ryby) są równie ważne dla sportowca jak białko oraz węglowodany,

  • alkohol, nadmiar treningu aerobowego – istotnie obniżają poziom testosteronu (m.in. poprzez wpływ na mięśnie i układ hormonalny),

  • trening siłowy i interwałowy podwyższają poziom testosteronu, pozytywnie wpływają na kortyzol (obniżenie hormonu stresu w dłuższym horyzoncie czasowym),

  • alkohol może uszkadzać jądra oraz wątrobę – co wpływa na poziom testosteronu, niestety wg niektórych teorii alkohol oddziałuje również na poziomie receptorów androgenowych, jak kompetencyjny antagonista w stosunku do testosteronu,

  • alkohol przyczynia się do zwiększenia konwersji testosteronu do estrogenów, wniosek? Wybierz: trening – albo picie,

  • obniżenie ilości tkanki tłuszczowej w większości badań zaowocowało zwyżką poziomu testosteronu u mężczyzn,

Źródła: Clin Gastroenterol Hepatol. 2008 Feb;6(2):255-8. doi: 10.1016/j.cgh.2007.11.010. Epub 2008 Jan 9. Methasteron-associated cholestatic liver injury: clinicopathologic findings in 5 cases. 2. Am J Gastroenterol. 2006 Nov;101(11):2659-62. Epub 2006 Sep 4. Cholestatic jaundice and IgA nephropathy induced by OTC muscle building agent superdrol. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16952289 3. Lista antydopingowa USADA http://www.liftwhspa.org/uploads/2/5/7/9/2579534/prohibited_substancessupplements_list.pdf 4. „Zespół niedoboru testosteronu— rozpoznawanie i leczenie na podstawie norm stężenia testosteronu należnych dla wieku” http://czasopisma.viamedica.pl/sp/article/download/33565/24608 5. Asian J Androl. 2014 Mar-Apr; 16(2): 223–231. Published online Jan 20, 2014. doi: 10.4103/1008-682X.122365 PMCID: PMC3955331 Lowered testosterone in male obesity: mechanisms, morbidity and management http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3955331/ 6. Acta Endocrinol (Copenh). 1976 Dec;83(4):856-64. “Effect of an anabolic steroid (metandienon) on plasma LH-FSH, and testosterone and on the response to intravenous administration of LRH.” http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/793272 7. Short-Term Oxandrolone Administration Stimulates Net Muscle Protein Synthesis in Young Men Melinda Sheffield-Moore, Randall J. Urban, Steven E. Wolf, J. Jiang, Don H. Catlin, David N. Herndon, Robert R. Wolfe, and Arny A. Ferrando http://press.endocrine.org/doi/full/10.1210/jcem.84.8.5923, Clomiphene citrate and testosterone gel replacement therapy for male hypogonadism: efficacy and treatment cost.