Podstawowe informacje na temat celiakii

Z racji tego, iż ostatnio sporo mówi się wpływie spożywania glutenu na nasze zdrowie, warto poświęcić trochę uwagi chorobie, której objawy są bezpośrednio powiązane właśnie ze wspomnianym składnikiem pożywienia. Celiakia jest co prawda chorobą rzadką, ale może okazać się bardzo niebezpieczna w sytuacji w której bądź to nie zostaje w porę zdiagnozowana, bądź też jej istnienie jest bagatelizowane przez osobę nią dotkniętą.

Przeczytaj koniecznie:

Kto nie powinien jeść glutenu?

Definicja celiakii

Celiakia zwana też chorobą trzewną to przewlekła enteropatia (czyli stan patologiczny w obrębie jelit), która ma podłoże autoimmunologiczne. Przypadłość ta powiązana jest bezpośrednio z reakcją organizmu na gluten obecny w pożywieniu i ma podłoże dziedziczne. W wyniku ekspozycji na działanie tego składnika dochodzi do rozwoju stanu zapalnego w obrębie jelit co w dalszym następstwie prowadzi do zaburzenia procesów wchłaniania wielu ważnych składników pokarmowych takich jak witaminy i składniki mineralne.

Czym jest gluten?

Gluten to polipeptyd obecny w pokarmie. Jego naturalnym źródłem są zboża takie jak pszenica, jęczmień i żyto, ale należy wiedzieć, iż także inne zboża, jak również produkty niezbożowe mogą być nim zanieczyszczone co ma bardzo duże znaczenie w przypadku osób dotkniętych celiakią, gdyż nawet niewielkie ilości tego białka mogą wpływać negatywnie na stan zdrowia w przypadku istnienia wspomnianej choroby. Objawy mogą utrzymywać się jeszcze przez długi czas po nawet jednorazowej ekspozycji na działanie glutenu.

Celiakia a NCGS

Z celiakią niekiedy mylona bywa inna przypadłość zwana NCGS (Non-Celiac Gluten Sensitivity, czyli  nieceliakalna nadwrażliwość na gluten). W przypadku NCGS jednak nie odkryto póki co specyficznych mechanizmów immunologicznych, ani też zmian histologicznych czy markerów serologicznych. Tak więc jeśli występują objawy typowe dla celiakii (bóle brzucha, biegunki, wysypka skórna, depresja), bezpośrednio powiązane z glutenem, a nie badania diagnostyczne nie potwierdzają istnienia tejże choroby, ani też alergii na gluten, to najczęściej stwierdza się NCGS.

Celiakia a alergia na gluten

Oprócz NCGS celiakia niekiedy może zostać pomylona z alergią na gluten. Nie są to jednak tożsame ze sobą jednostki chorobowe. W przypadku alergii IgE zależnej, reakcja na gluten pojawia się bardzo szybko i ma zazwyczaj ostrzejszy przebieg. Co istotne objawy może sprowokować nie tylko kontakt z alergenem przez przewód pokarmowy, ale również – przez układ oddechowy. Wtedy pojawia się katar, zapalenie spojówek, kaszel. Alergia na gluten może powodować także zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, jak i również – wstrząs anafilaktyczny. Częściej dotyka dzieci niż osób dorosłych.

Jak często występuje?

Celiakia jest chorobą, która dotyka przeciętnie około 1% populacji. W różnych rejonach świata statystyki wyglądają inaczej, przykładowo w Niemczech dotyka ledwie 0,3% osób, a w Finlandii 2,3%! Charakterystyczne jest to, iż celiakia u wielu osób nie jest rozpoznawana odpowiednio wcześnie. Szacuje się, że częstość jej występowania może być wyższa niż wskazują oficjalne dane. Nierzadko przypadłość ta współistnieje z innymi schorzeniami o podłożu autoimmunologicznym, np. często stwierdza się ją u osób dotkniętych chorobą Hashimoto.