Czystek pod lupą

O czystku i otrzymywanych z niego naparach, pisze i mówi się ostatnio wiele, przy czym roślina ta przedstawiana jest raczej w samych superlatywach. Przypisuje się jej szereg walorów, w tym również właściwości lecznicze, zarówno w przypadku błahych jak i poważnych dolegliwości. Problem polega na tym, że tak naprawdę istnieje niewiele badań nad tą rośliną, a mało tego – schody zaczynają się już w momencie, w którym chcemy zweryfikować czym tak naprawdę modny ostatnio czystek jest…

Przeczytaj koniecznie:

Plastry oczyszczające organizm z toksyn

 

Wsparcie w literaturze fachowej

Najpierw zła wiadomość. Badań potwierdzających pozytywne właściwości czystka jest niewiele, a te które są – dotyczą raczej czystka kreteńskiego, a nie siwego. Oba są u nas mylone i ten drugi sprzedawany jest jako ten pierwszy, co już w ogóle komplikuje sprawę. Jakkolwiek by nie było jednak, to fakt jest taki, iż większość przypisywanych czystkowi walorów, nie ma poparcia w wynikach badań z udziałem ludzi. Dane naukowe wskazują jedynie, iż substancje zawarte w czystku mają właściwości antybakteryjne. Takich badań jest kilka, a wnioski z nich płynące są zgodne, choć za obserwowane działanie odpowiadają w największym stopniu związki lipofilne (tak więc w naparze wodnym może być ich niewiele). Należy dodać, że badania nie były przeprowadzane z udziałem ludzi…

Więcej na temat badań pod poniższymi linkami:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9342956

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20432627

Są też dane, w których substancje zawarte w czystku wykazywały działanie cytotoksyczne. Prawdopodobnie stąd wzięły się plotki o przeciwnowotworowym działaniu tej rośliny. Znowuż jednak nie były to badania kliniczne, nie brali w nich udziału ludzie, a metodologia tych prób i poziom ich zaawansowania absolutnie nie uprawnia twierdzenia, zgodnie z którym czystek może wspomagać leczenie chorób nowotworowych czy im zapobiegać. Należy wiedzieć, że w badaniach in vitro wiele substancji zawartych w roślinach posiada właściwości cytotoksyczne. W praktyce jednak, bardzo nieliczna część z nich okazuje się mieć choćby potencjalne zastosowanie w profilaktyce i leczeniu nowotworów.

Przykładowe badanie dotyczące powyższego zagadnienia poniżej:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16253514

A co z innymi właściwościami czystka?

Czystek jest źródłem polifenoli posiadających właściwości antyoksydacyjne – to fakt nie budzący wątpliwości. Warto jednak wiedzieć, iż polifenole występują masowo w roślinach i ich źródłem jest nie tylko zielona herbata, kawa i kakao oraz winogrona, ale także śliwki, truskawki, jabłka, a nawet koniczyna, skrzyp, mniszek lekarski i inne raczej rzadko jadane przez nas rośliny.  Najważniejsze jest to, iż fakt, że jeśli jakieś polifenole zawarte w danej roślinie wykazują działanie antyoksdyacyjne „w probówce” nie oznacza, że będą się tak zachowywać w warunkach przeciwustrojowych…

Generalnie jednak antyoksydacyjne działanie czystka, ma potwierdzenie w literaturze fachowej, podobnie jak pewien potencjał przeciwzapalny. Świadczą o tym choćby dane zawarte w opracowaniu, do którego link znajduje się poniżej:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16814498

Jeśli chodzi o wpływ na układ odpornościowy, to trudno ocenić czy jest on faktycznie taki, jak opisują go obiegowe źródła. Czystek prawdopodobnie nie wzmacnia odporności, mało tego – zawarte w nim substancje mogą działać immunosupresyjnie. Brakuje co prawda badań potwierdzających ten fakt w przypadku czystka, ale są dane wskazujące na taką zależność w przypadku wybranych substancji obecnych w tej roślinie.

Stosować czy unikać?

Czystek i otrzymywane z niego napary, chociaż wykazują pewne właściwości biologiczne, to są raczej zdecydowanie przeceniane. Niestety picie herbat z tej rośliny, ani też stosowanie otrzymanych z niej suplementów, raczej nie będzie niosło za sobą korzyści, o których tyle pisze się w obiegowych źródłach. Istnieje wiele, naprawdę wiele roślin o lepiej potwierdzonych walorach. Choć oczywiście jeśli komuś smakuje herbata z czystka i „czuje” po niej poprawę zdrowia i samopoczucia, to jak najbardziej może kontynuować kurację.