Indywidualizacja – kluczem do efektywnej suplementacji

Na naszym rynku istnieje niezliczona ilość suplementów diety i środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego dla sportowców i osób aktywnych oraz wszystkich chcących odżywić odpowiednio organizm czy też– poprawić kompozycję sylwetki. Niestety producenci środków tego typu, nierzadko przedstawiają ich walory w taki sposób, by zainteresować nimi jak najszersze grono potencjalnych odbiorców. Bazowanie na treściach marketingowych opisów może prowadzić do sytuacji, w której stosowane preparaty nie będą współgrać z aktualnymi priorytetami sportowymi i z potrzebami organizmu danego zawodnika. W praktyce kluczem do efektywnego wykorzystania potencjału suplementów jest indywidualizacja doboru tychże środków oraz planowania ich dawkowania.

Przeczytaj koniecznie:

Czy suplementy mogą zastąpić dietę?

Czym jest indywidualizacja?

Niby intuicyjnie definicję „indywidualizacji” każdy jest w stanie sobie jakąś stworzyć, przynajmniej w formie wyobrażenia, które można podsumować stwierdzeniem „wiem o co chodzi”. Jeśli jednak przyszło by ubrać w słowa ten termin i odnieść go do kwestii wspomagania sportowego, to mogą pojawić się pewne problemy. Otóż termin „indywidualizacja” w kontekście doboru suplementów, polega na kierunkowym i ściśle dopasowanym doborze preparatów do potrzeb i celów konkretnej osoby.  Indywidualizacja w suplementacji w praktyce może mieć różny charakter i trudno obiektywnie stwierdzić, jak daleko musi być ona posunięta, by była optymalna, podobnie też trudno jest wymienić wszystkie elementy, które winna obejmować. Z pewnością istotne znaczenie ma dopasowanie suplementacji pod względem:

  • celu – cel winien być sprecyzowany zarówno w ujęciu ogólnym jak i w aspektach jednostkowych, które dotyczą poszczególnych etapów przygotowań zawodnika. Przykładowo, w czasie rozwijania siły i wytrzymałości siłowej można stosować innego rodzaju preparaty, niż w okresie startowym czy w czasie BPS-ów, gdy celem jest np. „zrobienie wagi”,
  • dziennego spożycia makro- i mikroskładników. Niekiedy za pomocą konwencjonalnych produktów żywnościowych trudno jest dostarczyć wszystkich wymaganych składników w optymalnych ilościach. Za pomocą suplementów można owe braki niwelować, trzeba jednak mieć wiedzę jakich elementów w diecie brakuje,
  • stanu zdrowia – w dzisiejszych czasach niewiele jest osób „w pełni zdrowych”. Za pomocą odpowiednich zabiegów suplementacyjnych można m.in. wspomóc leczenie niektórych chorób i nieprawidłowości. Rozpoznawaniem chorób powinien zajmować się lekarz specjalista, a pewien wgląd w stan zdrowia zawodnika, którego manifestacją są m.in. wyniki badań krwi i moczu, może mieć wykwalifikowany dietetyk i odpowiednio przygotowany trener. Ci specjaliści co prawda nie mają wiedzy i uprawnień do formułowania zaleceń w kwestii doboru farmaceutyków, ale mogą pokusić się o sugestie dotyczące doboru preparatów niefarmakologicznych,
  • możliwości finansowych – nie każdy zawodnik dysponuje funduszem pozwalającym mu na zakup wszystkich środków mogących pomóc mu w rozwoju ogólnie pojętej formy sportowej. Trzeba mieć ten fakt na uwadze i dobór preparatów rozpatrywać w kontekście wyższych i niższych priorytetów.

Weryfikacja „działania” suplementów diety

Niestety problem z wieloma suplementami diety i środkami specjalnego przeznaczenia żywieniowego dla sportowców i osób aktywnych polega na tym, że znaczna część przypisywanych im walorów – ma słabe wsparcie w badaniach naukowych. Można wręcz powiedzieć, iż działających ponad wszelką wątpliwość środków jest stosunkowo niewiele, a zaliczyć do nich można:

  • żywność sportową (odżywki białkowe, węglowodanowe, węglowodanowo-białkowe, żele energetyczne, napoje i batony dla sportowców, zamienniki posiłków),
  • suplementy „medyczne” (preparaty witaminowe i mineralne, szczególnie: witamina D, żelazo, wapń, a także probiotyki),
  • ergogeniki (kreatyna, kofeina, dwuwęglan, beta-alanina, sok z buraków).