Czy kawa jest zdrowa?

Kawa przez długi okres czasu cieszyła się złą sławą, obwiniano ją za nadciśnienie, udary, zawały, chorobę wrzodową, a nawet bezpłodność. W ostatnich czasach jednak napój ten wyraźnie wraca do łask, systematycznie pojawiają się coraz to nowe naukowe raporty podnoszące kwestię zdrowotnych korzyści wynikających z regularnego picia kawy. Jak więc jest z tą kawą?

Szkodzi? Pomaga? Kto może ją pić, a kto powinien unikać?

Jak się okazuje sprawa nie jest taka prosta jak byśmy chcieli. Kawa zawiera wiele rozmaitych substancji, które wykazują odmienny wpływ na nasz organizm. Zawarta w niej kofeina, spożywana w nadmiarze, faktycznie może niekorzystnie odbić się na zdrowiu. Zaburzenia snu, rozdrażnienie i obniżenie nastroju, a także wyraźne przyspieszenie tętna i zaburzenia rytmu serca  to tylko niektóre z odczuwalnych skutków nadużywania kofeiny. Dodatkowo pojawić się mogą zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, wzrost poziomu homocysteiny i kortyzolu we krwi oraz pogorszenie wrażliwości tkanek obwodowych na działanie insuliny już przy relatywnie niskich dawkach tego alkaloidu. Są to bez wątpienia argumenty świadczące na niekorzyść samej kofeiny.

Z drugiej strony kawa jest źródłem także innych bioaktywnych związków (polifenoli), które nie dość że same wykazują potencjał antyoksydacyjny i przeciwzapalny, to jeszcze po części znoszą niekorzystny wpływ kofeiny na nasz organizm, np. znosząc specyficzną insulinooporność wywołaną aktywnością tego alkaloidu. Na podstawie dostępnej literatury można stwierdzić, że regularne picie kawy zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II, choroby serca czy niektóre typy raka. Średnio optymistyczna wiadomość dla smakoszy konwencjonalnej kawy niestety jest taka, że najwięcej korzyści przynosi spożywanie bezkofeinowego naparu. Jednak i w klasycznej postaci kawa wydaje się być raczej napojem prozdrowotnym niż niezdrowym.

Dla osób aktywnych fizycznie szczególnie istotny jest pobudzający potencjał kawy, który wynika oczywiście z zawartości kofeiny. Filiżanka espresso wypita przed treningiem może okazać się znakomitym sposobem nie tylko na zwiększenie motywacji czy poprawę zdolności wysiłkowych, ale także na przyspieszenie tempa przemian metabolicznych i zwiększenie spalania tłuszczu zapasowego jako źródła energii. Kawa posiada bowiem właściwości termogenne, o czym powinny pamiętać osoby odchudzające się i pracujące nad estetyką sylwetki.

The Relationship of Coffee Consumption with Mortality.Esther Lopez-Garcia, PhD; Rob M. van Dam, PhD; Tricia Y. Li, MD; Fernando Rodriguez-Artalejo, MD, PhD; and Frank B. Hu, MD, PhD