Powięź - czym jest i jaką rolę odgrywa w treningu

Środowisko fizjoterapeutyczne doskonale zna pojęcie powięzi oraz to, jaką rolę odgrywa. Dla osób trenujących pojęcie powięzi staje się bliższe dopiero wtedy, gdy dochodzi do uszkodzenia tkanek lub ograniczenia ich ruchomości. Jednak czym jest faktycznie powięź? Na czym polega jej rola? Jakie znaczenie ma dla pracujących mięśni? Dlaczego jest ważna? Dowiecie się wszystkiego czytając dalszą część tekstu.

Czym jest powięź?

Powięź należy do rodzaju tkanki łącznej, która pokrywa takie struktury, jak mięśnie, ścięgna, kości i więzadła, a nawet narządy wewnętrzne. Jej specyficzną cechą jest to, że tworzy ona sieć, która oplata całe nasze ciało. Nie jest ona podzielona na fragmenty, a bardziej jest to “narząd”, który występuje w całości. Pełni więc ona funkcje ochronne, funkcje stabilizacyjne i jest, jak gdyby rodzajem nośnika informacji pomiędzy tkankami. Jest ona więc mocnym wsparciem, które pomaga nie tylko utrzymywać całość struktur naszego ciała, ale i wspomaga m.in. ruch poszczególnych jego członów. Tkanka łączna, z której zbudowana jest powięź, posiada różne stopnie sztywności, dlatego też w niektórych okolicach ciała jest ona grubsza i mniej plastyczna, a w innych posiada dużo bardziej rozciągliwą budowę. 

Jakie znaczenie posiada dla pracujących mięśni?

Powięź ma głównie na celu wspomagać pracę naszych mięśni. Dzięki temu, że tkanka mięśniowa objęta jest łącznotkankową torebką, jesteśmy w stanie wygenerować nieco silniejszy skurcz. Tkanka napina się mocniej dzięki jej ograniczonej ruchomości przez powięź. Co więcej, działanie tego typu również posiadać będzie znaczenie ochronne. Mięśnie zabezpieczone będą przed ich nadmierną ruchomością, co będzie między innymi chroniło je przed zerwaniem. 

Niestety jednak tak, jak mięśnie, ścięgna czy więzadła, tak i powięź również może ulec uszkodzeniu. Zazwyczaj dochodzi do jej ograniczonej ruchomości lub dolegliwości bólowych w miejscu, gdzie zostaje mocno ograniczony ruch ślizgowy pomiędzy tkanką mięśniową a powięzią. Również ciągłe, powtarzające się ruchy, mogą wpływać na uszkodzenia powięzi. Zazwyczaj ma to miejsce w sportach siłowych, gdzie mamy do czynienia właśnie z działaniami tego typu na układ mięśniowy, stawy i powięź. Jednak nie tylko trening będzie wpływał na to, jak funkcjonować będzie otaczająca nas powięź. Również złe nawyki ruchowe, wady postawy czy nieergonomiczna pozycja w pracy mocno zaburzać będą funkcjonalność naszego ciała. Przekładać się będzie to na funkcję całego układu ruchu, który poprzez napięcia powięziowe może być upośledzony. Oznacza to, że nieprawidłowa pozycja ciała, w jakiej przebywamy na co dzień, będzie upośledzała to, jak trenujemy.

Zgarbione plecy wpływać więc będą m.in. na wyciskanie sztangi leżąc, a np. problemy z odcinkiem lędźwiowym na to, jak jesteśmy w stanie wykonywać przysiady. Co więcej, nie tylko powięź może być problemem. Przez to, że spełnia ona funkcję przenoszącą informację, napięta struktura mięśniowa w odległej części naszego układu mięśniowego może o sobie dać znać w zupełnie innym oddalonym miejscu. Np. problemy z biodrem mogą skutkować bólem kolana. Dodatkowym problemem mogą okazać się również zrosty, co powiązane jest z elementem odnowy tkanek i syntezą kolagenu. Jest to zjawisko dość kłopotliwe, gdyż związane jest z ograniczeniem miejsca dla pracującego mięśnia znajdującego się przy powięzi i może dawać mocne dolegliwości bólowe. 

W jaki sposób poradzić sobie z problemami z powięzią?

Pomimo że dość modne obecnie jest wykonywanie automasażu za pomocą rolki piankowej, o tyle niestety nie każdy umie sobie poradzić z tego typu działaniami. Wszyscy na potęgę zaczynamy się rolować, jednak, aby masaż był efektywny, musi być wykonywany w sposób prawidłowy. Co więcej, zazwyczaj tylko fizjoterapeuta jest w stanie namierzyć problem powięziowy. Osoba trenująca amatorsko, niezwiązana blisko z budową fizjologiczną ciała ludzkiego, nie znająca anatomii na poziomie akademickim, nie będzie w stanie zdiagnozować problemu. Trener personalny też tutaj może okazać się bezradny. 

Dlatego też osobiście nie będę zachęcał do wykonywania automobilizacji, ze względu na to, że wykonana w sposób nieprawidłowy może nasilać napięcie mięśniowe i potęgować negatywne odczucia związane z dysfunkcją samej powięzi. Namawiam za to, aby skorzystać z porady specjalisty, który namierzy miejsce, które jest źródłem problemów ruchowych i da nam wskazówki odnośnie możliwości terapii w domu.