Jedz buraki  – pobiegniesz szybciej

Słowo „burak” ze względu na obiegową definicję nie budzi pozytywnych skojarzeń. Być może dlatego właśnie pojawiające się gdzieniegdzie doniesienia na temat pozytywnego wpływu tego warzywa na zdolności wysiłkowe często nie są traktowane serio. Tymczasem jest to błąd, badania naukowe jasno wskazują, ze włączenie buraków do sportowej diety może nieść za sobą namacalne i bardzo pożądane korzyści.

Przeczytaj koniecznie:

Owoce i warzywa a zakwaszenie organizmu

Buraczany doping

Niezwykle interesujące okazują się wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez zespół naukowców z Zakładu Żywienia i Dietetyki Uniwersytetu w Saint Louis, którzy postanowili sprawdzić jakie efekty może przynieść spożycie pieczonych buraków przed wysiłkiem fizycznym. W tym celu zaserwowali jedenastu rekreacyjnie trenującym ochotnikom 75 minut przed sesją treningową na bieżni porcję pieczonych buraków (zawierających 500mg azotanów)  bądź też „żurawinowego placebo”. Okazało się, że lepsze wyniki w teście obejmującym pięciokilometrową przebieżkę uzyskali uczestnicy poczęstowani burakami. Mało tego, odczuwali oni mniejsze zmęczenie niż uczestnicy, którym podawano żurawinę.

Powyższe wyniki nie są odosobnione. We wcześniejszych próbach wykazano już podobne efekty przy zastosowaniu soku buraczanego. Dość interesujące okazały się wnioski wyciągnięte z badania z udziałem kolarzy, którym na 2,5h przed próbami na cykloergometrach podano dwie szklanki (500 ml) zasobnego w azotany soku z buraków lub taką samą ilość placebo. Również  w tym wypadku buraki pokazały swoje dopingujące właściwości, zawodnicy otrzymujący napój zasobny w azotany uzyskali wyniki o 2,7 – 2,8% lepsze niż zawodnicy, którzy pili placebo. To właśnie dzięki wynikom takich badań, a nie wymysłom zdziczałych znachorów (jak sądzą niektórzy) sok z buraków jak i same buraki cieszą się zainteresowaniem wśród niektórych sportowców.

Mechanizm działania

Bez wątpienia mechanizm, za pośrednictwem którego buraki zwiększają zdolności wysiłkowe jest sam w sobie intrygujący. Okazuje się, że warzywa te są obfitym źródłem azotanów, związków które generalnie uważa się z szkodliwe (choć nie wtedy gdy spożywane są w postaci warzyw) i które posiadają jedną, niezwykle cenną właściwość – są w stanie zwiększyć produkcję tlenku azotu (NO). Związek ten reguluje szereg reakcji fizjologicznych, które związane są z wydajnością wysiłku fizycznego, gdyż poprawia ona ukrwienie i dotlenienie pracujących mięśni. W suplementacji sportowej celowo stosuje się substancje mające na celu zwiększać produkcję tlenku azotu takie jak alfaketoglutaran argininy (AAKG), jabłczan cytruliny, GPLC czy siarczan agmatyny. Tymczasem badania wskazują, że zamiast łykać proszki i tabletki można po prostu zjeść porcję buraków lub napić się soku otrzymanego z tych warzyw.

Podsumowanie

Zarówno sok z buraków jak i inne produkty i dania otrzymane z tych warzyw mogą stanowić niezwykle cenne uzupełnienie diety osób aktywnych fizycznie, przyczyniając się do poprawy zdolności wysiłkowych. Aż trudno się nadziwić, że istnieją tak proste, naturalne, bezpieczne i tanie „środki dopingujące”.

Źródła: Murphy, M., Eliot, K., Heuertz, R., Weiss, E. (2012). Whole beetroot consumption acutely improves running performance. J Acad Nutr Diet, 112 (4), 548-52.