Nowa żywność – co to takiego?

Pojęcie „nowa żywność” używane jest coraz częściej nie tylko w fachowych opracowaniach branżowych rynku spożywczego, ale także pojawia się z rosnącą częstotliwością w artykułach publikowanych w kolorowej prasie. Warto więc wiedzieć, co kryje się pod tym pojęciem, gdyż okazuje się, że „nowa żywność” to specyficzna grupa produktów żywnościowych posiadających niekiedy niecodzienne właściwości i tym samym też – budzących wiele kontrowersji.

Przeczytaj koniecznie:

Light, Bio, Activ, Eco -uważnie czytaj etykiety!!!

Definicja “nowej żywności”

Termin „nowa żywność” (z angielskiego - „novel food”) definiuje status jaki może posiadać produkt spożywczy powszechnego  spożycia bądź środek spożywczy wzbogacany lub też środek specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pojęcie to dotyczyć może również pojedynczych składników żywności. Termin „nowa żywność” został jasno zdefiniowany przez odpowiednie organy Unii Europejskiej. I tak obejmuje całe grupy produktów spożywczych, które nie były w znacznym stopniu wykorzystywane do spożycia przez ludzi przed dniem 17.05.1997 r., jest to zarazem data wydania pierwszego rozporządzenia (nr 258/97), dotyczącego „nowej żywności”.

Jakie produkty należą do „nowej żywności”

Pojęcie „nowej żywności” obejmuje dość szeroką grupę produktów, do których zaliczyć można następujące kategorie żywności i jej składników:

• żywność i składniki żywności o nowej lub celowo zmodyfikowanej podstawowej strukturze molekularnej białek,

• żywność i składniki żywności składające się z drobnoustrojów, grzybów, a także z wodorostów, bądź też z nich wyekstrahowane,

• żywność i składniki żywności składające się z roślin lub z nich wyekstrahowane, a także składniki żywności pochodzące od zwierząt,

żywność i składniki żywności, których wartość odżywcza, metabolizm czy zawartość substancji niepożądanych zostały w znaczący sposób zmienione w efekcie zastosowania innowacyjnego procesu produkcyjnego.

Przykładem „nowej żywności” będą więc m.in. sucromalt, czyli mieszanina cukrów produkowana z sacharozy i hydrolizatu skrobi łączonych enzymem wytwarzanym przez Leuconostoc citreum, likopen z rośliny Blakeslea trispora; rafinowany olej ze żmijowca (Echium vulgare L.), modne ostatnio owoce noni, a także fitosterole, olej z kryla, olej arganowy, stewia; alfa-cyklodekstryna i wiele wiele innych. Za innowacyjne procesy technologiczne uważa się natomiast m.in. High Pressure Processing – (technologia wysokociśnieniowa), Pulsed Light - pulsującego światła, IR – technologia promieniowania podczerwonego;  Pulsed Magnetic Field – technologia pulsującego pola magnetycznego…

“Nowa żywność” a GMO

W niektórych opracowaniach, zwłaszcza tych mniej fachowych spotkać można się z informacjami mówiącymi, iż pojęcie „nowej żywności” odnosi się także do organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO). Od około czternastu lat dane te są już jednak nieaktualne i powtarzanie ich jest wprowadzaniem w błąd.  W pierwotnej wersji rozporządzenia dotyczącego „nowej żywności” (nr 258/97), pojęcie to odnosiło się również do żywności i jej składników zawierających  genetycznie zmodyfikowane organizmy (GMO) oraz takie, które zostały wytworzone przy ich zastosowaniu. W roku 2003 ta grupa produktów została wykluczona i nie zawiera się w definicji „nowej żywności”. Mówi o tym art. 38 Rozporządzenia nr 1829/2003.

Po co nam „nowa żywność”?

Nie ma jednej wspólnej idei przyświecającej wprowadzaniu „nowej żywności” na rynek. Poszczególne artykuły żywnościowe należące do tego rodzaju żywności mogą mieć różne, potencjalne walory. Niektóre z nich wyróżniają się wysoką wartością odżywczą i prozdrowotną, inne – specyficznymi, pożądanymi właściwościami fizycznymi lub chemicznymi.