Trening jako lek przeciwzapalny

Niemal pięćset lat temu, Wojciech Oczko, jeden z twórców medycyny polskiej wygłosił znaną sentencję, mówiąca iż „ruch zastąpi prawie każdy lek, podczas gdy żaden lek nie zastąpi ruchu”. Znamienne jest, że w czasach współczesnych co rusz pojawiają się nowe dowody naukowe wskazujące, iż stwierdzenie to stanowi nie tylko zgrabną metaforę, ale może być także postrzegane dosłownie.

Przeczytaj koniecznie:

Zahamowany wzrostu, stagnacja? Tips and tricks!

Ciekawy wynik badań

Okazuje się, że regularna  aktywność fizyczna faktycznie daje efekty podobne jak niektóre, silne farmaceutyki, a co najważniejsze – nie niesie ona za sobą charakterystycznych dla ich używania skutków ubocznych. Opublikowane niedawno wyniki badań, przeprowadzonych przez zespól naukowców pod kierownictwem dr Nicholasa Younga z Uniwersytetu Stanowego Ohio wskazują, iż systematycznie powtarzany wysiłek fizyczny wykazuje silny efekt przeciwzapalny i doprowadza do zmniejszenia objawów chorobowych w przypadku wielu poważnych przypadłości, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Najważniejsze jednak jest to, że udało się poznać molekularne podłoże tej intrygującej zależności.

„Farmakokinetyka” wysiłku fizycznego

Przeciwzapalne działanie wysiłku fizycznego powiązane jest z jego wpływem na aktywność kompleksu białkowego NF-κB. NF-κB (z ang. nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells)obecny jest niemal we wszystkich komórkach naszego ciała i uczestniczy w ich odpowiedzi na bodźce, takie jak stres, wolne rodniki, cytokiny czy antygeny. NF-κB działa jako czynnik transkrypcyjny, wpływając na ekspresję genów odgrywając przy tym istotną rolę w modulowaniu odpowiedzi immunologicznej. Zmiany jego aktywności powiązane mogą być z autoimmunizacją i obserwuje się je właśnie w chorobach o podłożu zapalnym.

Okazuje się, że wysiłek fizyczny poprzez skomplikowany szlak biochemiczny może doprowadzać do zmniejszonej aktywności (reaktywności na bodźce) NF-κB. Wiąże się to z  obniżeniem produkcji cytokin prozapalnych i zmniejszeniem inflamacji. Efekt ten utrzymuje się przez około dwadzieścia cztery godziny, następnie szybko zanika, tak więc w celu przedłużenia tego działania, konieczna jest regularna, w zasadzie codzienna aktywność fizyczna.  Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie objawów chorób o podłożu zapalnym, takich jak wspomniane RZS.

Wnioski

Regularny wysiłek fizyczny to nie tylko sposób na zachowanie szczupłej sylwetki i dobrej kondycji fizycznej, ale także – jak pokazują badania – potencjalny środek profilaktyczny i leczniczy. Dzięki systematycznej aktywności ruchowej możliwe jest m.in. zmniejszenie nasilenia procesów zapalnych, a co za tym idzie – potencjalne zmniejszenie objawów wielu poważnych i uciążliwych chorób.

 

Źródła: lazek A, et al. Exercise suppresses systemic inflammation via inhibition of NF-KB activation in monocytes. EULAR 2014, Paris. OP0109