Uwaga na zatrucia patuliną!

Chociaż o zatruciach patuliną mówi się niewiele, to zwłaszcza w okresie letnim jest o nie stosunkowo łatwo. Mając na uwadze, że przebieg takich zatruć może być ciężki, a jeśli nie – to z pewnością bywa uciążliwy, warto zastanowić się jak do nich dochodzi i jak się przed nimi chronić.

Przeczytaj koniecznie:

Żywność „po dacie” – zjeść czy wyrzucić?

Patulina – co to takiego?

Patulina jest toksyną, występującą w i na owocach zaatakowanych przez pleśń. Grzyby pleśniowe produkują wiele różnych substancji zwanych mykotoksynami, z których wybrane mogą stanowić dużo zagrożenie dla naszego zdrowia. Jedną z tych stosunkowo niebezpiecznych jest patulina powstająca z pleśni (Penicillium, Aspergillus, Byssochlamys), rozwijających się w i na stłuczonych i nadpsutych owocach. Charakterystycznym objawem obecności tej substancji jest specyficzna, brązowa plama na skórce, miąższ owocu pod jej wpływem natomiast zmienia konsystencję na wodnistą lub watowatą.

Czym grozi zjedzenie owoców skażonych patuliną?

Zjedzenie owoców skażonych pleśniami, mogących zawierać patulinę jest niebezpieczne dla naszego zdrowia. Skutki zatrucia tą aflatoksyną mogą być różne, wiele zależy tutaj od dawki. Minimalne jej ilości zazwyczaj nie powodują żadnych objawów, większe niestety powodują zazwyczaj ostre zatrucie, które w skrajnych wypadkach może nawet spowodować zgon. Patulina wywołuje zazwyczaj zatrucia, którym towarzyszyć mogą m.in.:

  • biegunki
  • bóle brzucha
  • krwawienia z przewodu pokarmowego
  • uszkodzenia śluzówki przewodu pokarmowego
  • zaburzenia czynności wątroby
  • zaburzenia pracy układu nerwowego
  • ma niekorzystny wpływ na płód  (działanie teratogenne)
  • działa mutagennie i kancerogennie  (sprzyja powstawaniu nowotworów)

Gdzie występuje?

Patulinę można znaleźć w i na owocach z brunatną zgnilizną, zwłaszcza takich jak: jabłka, gruszki, wiśnie, morele, nektarynki, brzoskwinie, porzeczki, pigwy, a także często – pomidory. Niekiedy może być niewidoczna z zewnątrz, a znajdować się jedynie wewnątrz owocu, w gniazdach nasiennych (jabłka) i pestkach (brzoskwinie i nektarynki). Należy mieć ten fakt na uwadze podczas czy to konsumpcji owoców czy też przeznaczania ich na przetwory takie jak konfitury, musy i kompoty.

Jak ustrzec się zatrucia?

Profilaktyka zatruć patuliną jest prosta – należy unikać spożywania nadgniłych i spleśniałych owoców. Ważne przy tym jest by owoce oglądać nie tylko na zewnątrz ale i w środku (jabłko korzystnie przed konsumpcją przedzielić na pół). Niezwykle ważne jest by nie odkrajać nadpsutych fragmentów owoców i nie zjadać pozostałej ich części, gdyż wspomniana toksyna obecna jest nie tylko w zmienionych elementach. Zła wiadomość jest też taka, że obróbka termiczna nie chroni przed zatruciem. Niestety patulina odporna jest na działanie wysokiej temperatury.