Waleriana – uspokaja, ułatwia zasypianie

Słowo „waleriana” kojarzy się zapewne większości osób z „kropelkami” stosowanymi tradycyjnie w zaburzeniach snu. Większość osób, w tym również sporo lekarzy, rzekomo uspokajające i nasenne właściwości waleriany traktuje z dystansem zakładając, że przypisywane jej walory mają jedynie anegdotyczny charakter. Rzeczywistość jednak wygląda inaczej, a temat jest ciekawy i wart szerszego zgłębienia.

Przeczytaj koniecznie:

Ile dni odpoczynku muszę zapewnić mięśniom po treningu?

Zaburzenia snu – problem XXI wieku

Zaburzenia snu stanowią niezwykle powszechny problem w naszych czasach. Dotykają one ludzi w różnym wieku, różnej płci i o różnej aktywności. Przyczyn problemu może być wiele, m.in.:

  • nadmierny stres,
  • niektóre leki,     
  • używki,
  • praca zmianowa,
  • choroba
  • i wiele innych czynników.     

W wypadku osób sportowców i osób aktywnych fizycznie, problemy ze snem wynikać mogą także z okoliczności takich jak:

  • przetrenowanie,
  • umiejscawianie sesji wysiłkowych w godzinach wieczornych,
  • przyjmowanie stymulantów w drugiej połowie dnia,
  • stosowanie restrykcyjnych diet.

Oczywiście w przypadku zaburzeń snu najważniejsze jest rozpoznanie i wykluczenie przyczyny. Nie zawsze takie rozwiązanie okazuje się możliwe do wprowadzenia. Niekiedy nawet pomimo podjęcia odpowiednich działań problem nie mija zupełnie, a jedynie zmniejsza swoje nasilenie. W takich sytuacjach często poleca się suplementację magnezem, cynkiem, witaminą B6, melatoniną. Okazuje się, że istnieją także inne substancje mogące pomóc znieść napięcie psychiczne i wspomóc zasypianie. Zaliczyć do nich można m.in. tytułową walerianę.

Waleriana na sen i dla relaksu

Walerianą (Valeriana officinalis), czyli inaczej kozłek lekarski to w zasadzie kilkanaście (lub kilkadziesiąt wg niektórych autorów) gatunków roślin o podobnym działaniu leczniczym. Kozłek występuje pod różnymi postaciami w całej Eurazji z wyłączeniem obszarów arktycznych i pustynnych. Można go znaleźć również na terenach naszego kraju. Walerianą nazywa się też surowiec leczniczy otrzymany z kozłka lekarskiego, wykorzystywany do produkcji środków op działaniu uspokajającym i nasennym.

Mechanizm działania substancji zawartych w kozłku nie jest do końca poznany, wiele jednak wskazuje na to, że oddziałują one na te same receptory, co silne leki nasenne z grupy benzodiazepin nie wywołując jednocześnie charakterystycznych dla nich efektów ubocznych. Za ciekawostkę niech posłuży fakt, że składniki waleriany mogą znosić częściowo przynajmniej efekt pobudzenia następujący po spożyciu kofeiny. Ma to istotne znaczenie dla osób, które przyjmując preparaty stymulujące w drugiej połowy dnia chciałyby zmniejszyć ich działanie w okresie bezpośrednio poprzedzającym położenie się spać.

W medycynie preparaty oparte na kozłku stosowane są jako łagodne środki uspokajające i nasenne. W aptekach i niektórych sklepach z suplementami diety znaleźć można zarówno monopreparaty z walerianą jak i środki wieloskładnikowe zawierające także inne zioła, w tym również melisę, chmiel, rumianek różeniec górski, a niekiedy wzbogacone też w magnez i witaminy z grupy B.

Podsumowanie

Preparaty zawierające walerianę mogą stanowić ciekawe rozwiązanie w przypadku osób borykających się z łagodnymi problemami ze snem i skarżących się na nadmierne napięcie psychiczne. Środki tego typu są nie tylko skuteczne, ale też bezpieczne i stosunkowo tanie. Należy jednak pamiętać, iż dłuższe przyjmowanie takich produktów winno być skonsultowane z lekarzem lub farmaceutą.