Nadmierne spożycie białka - inne spojrzenie

Organizm sportowca potrzebuje więcej białka niż organizm osoby prowadzącej siedzący tryb życia – to fakt, który nie budzi wątpliwości. Co więcej, wyższe zapotrzebowanie na proteiny dotyczy również osób, które trenują rekreacyjnie, o ile jednak są to sesje wysiłkowe o wysokiej intensywności. O konieczności spożywania większych ilości białka w przypadku wzmożonej aktywności mówi i pisze się tyle, że stosunkowo często jego dzienna podaż jest wyższa niż to konieczne by zaspokoić potrzeby ustrojowe. Mając ten fakt na uwadze warto się zastanowić – co w takiej sytuacji się dzieje. Innymi słowy, należy odpowiedzieć na pytanie: czy nadmiar białka jest szkodliwy, a jeśli tak – to jakie są jego konsekwencje?

Przeczytaj koniecznie:

Czy białko roślinne należy wliczać do diety?

Białko – co to takiego?

Białko to jeden z wielu niezbędnych składników odżywczych, bez których ludzki organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Białka stanowią grupę wielkocząsteczkowych związków organicznych, zawierających azot, zbudowanych z aminokwasów połączonych ze sobą łańcuchami zwanymi – peptydowymi. Aminokwasy, czyli cząstki elementarne białek podzielić można m.in. na:

  • egzogenne, czyli takie które nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć,
  • endogenne czyli te, które mogą być syntetyzowane w ustroju przy odpowiedniej dostępności aminokwasów egzogennych.

W odniesieniu do roli w fizjologii żywienia, białko jest składnikiem budulcowym tkanek i czynników aktywnych biologicznie takich jak enzymy i niektóre hormony. Jego źródłem pokarmowym są zarówno pokarmy zwierzęce jak i roślinne, przy czym te pierwsze zawierają proteiny o lepszej strawności i wyższej wartości odżywczej, co nie znaczy,żę drugie z wymienionych są w tej materii bezwartościowe.

Zapotrzebowanie na białko

Dokładne oszacowanie zapotrzebowania na proteiny nie jest rzeczą prostą, w grę wchodzi bowiem wiele czynników, a dostępne wyniki badań uznać należy za dość skromne. Generalnie jednak istnieją pewne racjonalne przesłanki by wyznaczyć pewne zakresy optymalnej podaży tego makroskładnika. Zgodnie z obowiązującymi ustaleniami przyjmuje się, że dla osób o przeciętnej aktywności fizycznej, dawką w zupełności wystarczającą jest taka, która mieści się w przedziale od 0,8 do 1g na kg masy ciała. Biorąc pod uwagę przeciętne zapotrzebowanie energetyczne daje to około 12 - 15% udziału w dziennej podaży energii. W przypadku sportowców i osób aktywnych fizycznie sytuacja ulega pewnej zmianie.

Potrzeby ustrojowe w odniesieniu do konsumpcji protein ulegają zwiększeniu, efekt ten jest w szczególności wyraźny gdy w grę wchodzą treningi oporowe. I tak oto wg dostępnych danych optymalna podaż białka dla sportowców wynosi:

  • 1,2 – 1,4g na kg masy ciała w przypadku zawodników dyscyplin wytrzymałościowych,
  • 1,4 – 1,8g na kg masy ciała w przypadku zawodników dyscyplin siłowych, szybkościowo-siłowych i wytrzymałościowo-siłowych.