Kandydoza bez ściemy : Cz. II

W jednym z poprzednich artykułów podjąłem się omówienia kilku faktów związanych z kandydozą zwracając z jednej strony uwagę na nieporozumienia związane z tą przypadłością, a z drugiej – omawiając etiologię i epidemiologię tej choroby. W niniejszym opracowaniu przybliżę kwestię diagnostyki kandydozy, a także opiszę wybrane jej formy.

Przeczytaj koniecznie:

Dieta sportowa a wrzody żołądka

Kandydoza bez ściemy : Cz. I

Kandydoza błon śluzowych jamy ustnej i gardła

Grzyby Candida szczególnie upodobały sobie nasz przewód pokarmowy. W związku z tym atakują zarówno niższe jak i wyższe jego odcinki. Kandydoza najczęściej dotyczy błon śluzowych jamy ustnej i przełyku, zmiany zlokalizowane są w obrębie wierzchnich warstw nabłonka czemu towarzyszy stan zapalny. Zazwyczaj występujące w przebiegu choroby widoczne zmiany to zaczerwienienia z białawymi elementami na powierzchni błon śluzowych jamy ustnej, gardła, dziąseł.

Rozpoznanie

Chcąc rozpoznać kandydozę należy wykonać badanie endoskopowe z pobraniem wycinków z obszarów zmian chorobowych zmienionych chorobowo miejsc. Niekiedy wystarcza stwierdzić obecność strzępek i pseudostrzępek w badaniu wymazu pobranego ze zmienionych chorobowo miejsc. Wykonanie posiewu co prawda nie pozwala na jednoznacznie zdiagnozowanie choroby (może bowiem wskazywać jedynie na obecność niechorobową Candida), zaleca się jednak jego wykonanie w celu rozpoznania gatunku grzyba.

To warto wiedzieć

Kandydoza może mieć różny przebieg i różną postać. Najczęstszą stwierdza się ostrą kandydozę wysiękową. Przewlekłe zanikowe zapalenie jamy ustnej, przewlekła kandydoza rozrostowa, ostre zanikowe zapalenie jamy ustnej występują rzadziej, natomiast zapalenie kącików ust pojawia się również stosunkowo często. Na występowanie kandydozy jamy ustnej szczególnie mocno są narażone osoby stosujące w sposób przewlekły wziewne glukokortykosteroidy, a także chorzy na AIDS. Niekiedy czynnikiem sprzyjającym rozwojowi kandydozy jest zakażenie wirusem opryszczki pospolitej (HSV, herpes simplex virus).

Kandydoza żołądka i jelit

Niekiedy kandydoza może objąć również obszar przełyku, żołądka, jelit, a nawet okolice odbytu. Dotyczyć może też wierzchnich warstw skóry. Wszystkich z jej form opisywać tutaj nie będę, bo artykuł miałby pewnie jeszcze trzy lub cztery części. Skoncentruję się w zamian na kandydozach szczególnie często „rozpoznawanych” przez „specjalistów”, czyli zakażeniu obszarów żołądka i jelit. Na wstępie warto sobie zapamiętać, że grzyby Candida tak naprawdę rzadko atakują rejony przewodu pokarmowego inne niż obszar jamy ustnej i przełyku. Oczywiście obecne są one również w żołądku i w jelitach, ale najczęściej nie wiąże się to z występowaniem zmian chorobowych, gdyż inne drobnoustroje oraz układ immunologiczny są w stanie zapanować nad ich namnażaniem. Niemniej jednak taka możliwość istnieje.

Zakażenia grzybicze w obrębie żołądka niemal zawsze są konsekwencją wcześniej występujących zmian chorobowych, zwłaszcza takich jak nowotwory. Jeśli dojdzie do rozwoju grzybicy w tym obszarze, to towarzyszą jej owrzodzenia, niekiedy też powierzchowne nadżerki, białawe płytki lub błony rzekome. W okolicy jelit objawy są bardzo podobne przy czym może dochodzić również do wyraźnego pogrubienia fałdów błony śluzowej. Problem może dotyczyć zarówno dwunastnicy i jelita cienkiego, jak i jelita grubego. Trudno wyróżnić specyficzne symptomy kandydozy wspomnianych odcinków przewodu pokarmowego. W przebiegu choroby występują m.in.:

  •     wzdęcia,
  •     bóle brzucha
  •     nudności,          
  •     wymioty,          
  •     biegunka,
  •     krwawienia z przewodu pokarmowego.

Powyższe objawy mogą jednak wskazywać na wiele innych chorób i zaburzeń, tak więc na ich podstawie nie powinno się diagnozować choroby. Jest to wręcz niemożliwe!

Powyżej opisałem kandydozę błon śluzowych. Niekiedy jednak choroba ta może mieć inny przebieg i formę. Otóż komórki intruza jakim jest grzyb Candida mogą niekiedy wnikać do naczyń krwionośnych z i rozprzestrzeniać się po całym organizmie atakując różne narządy i układu. Mówimy wtedy o kandydozie inwazyjnej, którą można dodatkowo podzielić na cztery podtypy takie jak:

  •     kandydemia,
  •     kandydoza ostra rozsiana,     
  •     kandydoza rozsiana przewlekła (zwana wątrobowo-śledzionową),     
  •     kandydoza     narządowa [20].     

I tutaj przyznać trzeba rację wszystkim tym osobom, które straszą „zaburzoną przepuszczalnością jelitową”.

W praktyce bowiem faktycznie rozwój umożliwiają uszkodzenia w obrębie śluzówki przewodu pokarmowego. Tak więc o stan bariery jelitowej warto dbać ponad wszelką miarę, ale nie powinno się z tego faktu robić „magii” opartej na dziwnych niekiedy zabiegach żywieniowych. O barierze jelitowej więcej napiszę w osobnych artykułach, więc teraz nie będę poświęcać jej uwagi. W zamian pokrótce opiszę objawy kandydozy rozsianej.