Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz II

W jednym z poprzednich artykułów podjąłem temat planowania diety dla sportowców i osób aktywnych fizycznie borykających się z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. W niniejszym opracowaniu chciałbym wrócić do tego zagadnienia uzupełniając podane wcześniej informacje (dotyczące głównie zakazów i środków ostrożności), o dane bardziej konstruktywne, pomagające w bilansowaniu codziennego menu.

Przeczytaj koniecznie:

Nieswoiste zapalne choroby jelit a dieta sportowa

 

Dodatkowe aspekty związane z aktywnością fizyczną

Sportowcy i osoby aktywne fizycznie powinny pamiętać o tym, że regularne treningi zwiększają zapotrzebowanie zarówno na:

  • składniki energetyczne (głównie węglowodany),
  • budulcowe (białko),
  • w pewnym stopniu także regulatorowe (witaminy),
  • niektóre  składniki mineralne.

Codzienna dieta winna być skomponowana w taki sposób, aby zapewniać odpowiednią podaż wyżej wymienionych związków. Ważne jest urozmaicenie jadłospisu i komponowanie posiłków w taki sposób by uwzględniać rożne grupy produktów żywnościowych.

Kwestia niedoborów żywieniowych

W przypadku IBD dość częstą sytuacja są niedobory żywieniowe. Powstają one głównie w okresie zaostrzenia choroby, ale nierzadko utrzymują się lub nawet pogłębiają w czasie remisji, o ile dieta nie jest odpowiednio zbilansowana. chociaż wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowania na wybrane składniki pokarmowe, to z drugiej strony daje też szanse na dostarczenie zwiększonych ich ilości. Regularna aktywność sprawia, że przyspieszeniu ulega przemiana materii i możliwe jest przyjmowanie większych dawek pożywienia. przy dobrym doborze produktów - jest to szansa na przyjęcie odpowiedniej ilości składników nieenergetycznych. Z drugiej strony, szybszy metabolizm może też sprawiać, że przy braku adekwatnej podaży makroskładników, lub przy mocno upośledzonym trawieniu i wchłanianiu wzrośnie ryzyko niedożywienia i niedowagi u zawodnika. ten aspekt także trzeba wziąć pod uwagę.

U osób borykających się z IBD najczęściej występują niedobory:

  • cynku,
  • żelaza,
  • kwasu foliowego,
  • witaminy B12,
  • wapnia,
  • magnezu,
  • NNKT.

Dobrze jest zapoznać się ze specyfiką poszczególnych produktów żywnościowych pod kątem zawartości wymienionych składników i w miarę możliwości uwzględnienie ich w diecie. Rozwiązaniem uzupełniającym może być suplementacja. Zagadnienie związane z doborem suplementów omówię w osobnym opracowaniu.

Podsumowanie

Planowanie diety dla sportowców i osób obciążonych dużym wysiłkiem fizycznym,  borykających się z IBD stanowi spore wyzwanie. Już samo zaspokojenie potrzeb energetycznych bywa kłopotliwe choćby ze względu na często pośledzone trawienie i wchłanianie oraz niezbyt dobrą tolerancję wielu właściwych pokarmów. Dodatkowo okresy remisji sprzyjają niedoborom żywieniowym, niedożywieniu i niedowadze. W planowaniu diety należy opierać się z jednej strony na aktualnych zaleceniach, a z drugiej - odnosić je do indywidualnej odpowiedzi na poszczególne pokarmy. Dobrze jest pamiętać, iż typowy model sportowej diety oparty na owsiance, kurczaku z brązowym ryżem, brokułami i oliwą oraz twarogu i maśle orzechowym może nie być najszczęśliwszym wyjściem. W praktyce dieta winna opierać się na produktach lekkostrawnych, a zarazem wartościowych, zasobnych w newralgiczne składniki pokarmowe takie jak kwasy omega 3, witaminę B12, kwas foliowy, wapń, magnez, cynk, żelazo.

Sportowiec z chorobą zapalną jelita - postępowanie żywieniowe. Cz I