Reumatoidalne zapalenie stawów – wprowadzenie do tematu

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba tkanki łącznej mająca podłoże autoimmunologiczne. Przypadłość ta dotyka około 1% naszej populacji, a jej konsekwencje bywają niekiedy niezwykle uciążliwe i groźne zdrowia oraz życia. Propagowanie wiedzy pozwalającej zrozumieć istotę tej przypadłości oraz umożliwiającej jak najwcześniejsze rozpoznanie objawów, jest kwestią wysokiej wagi, zwłaszcza że - jak pokazują badania, modyfikacja stylu życia obejmująca zmianę sposobu odżywiania może być czynnikiem poprawiającym komfort życia osób nią dotkniętych.

Przeczytaj koniecznie:

Trening siłowy i skoki – zabójcze dla stawów?

 

Leczenie RZS

Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów obejmuje skojarzone działania farmakologiczne z rehabilitacją ruchową, a niekiedy także psychoterapią, terapią zajęciową oraz – co szczególnie istotne – edukacją chorego i jego bliskich. W praktyce klinicznej oczywiście największy nacisk kładziony jest na leczenie farmakologiczne, a podstawowymi środkami stosowanymi przy RZS są leki modyfikujące przebieg choroby takie jak metotreksat, leflunomid, sulfasalazyna, jak również niekiedy: cyklosporyna A i arechina. Substancje zawarte w tych farmaceutykach hamują produkcję komórek zapalnych. W okresach zaostrzenia choroby RZS lub przy niskiej efektywności terapii wspomnianymi przed chwilą środkami stosuje się glikokortykoidy, kuracje są jednak krótkie, gdyż leki te w dłuższej perspektywie mogą przynosić więcej szkody niż pożytku .

W leczeniu RZS niezwykle obiecujące okazały się leki biologiczne, ukierunkowane w swoim działaniu na modyfikację wydzielania wybranych cytokin prozapalnych – dokładnie tych, które zaangażowane są w rozwój choroby. Środki te istotnie zmniejszają nasilenie dolegliwości bólowych, hamują znacząco postęp choroby, a przy zastosowaniu w odpowiednio wczesnym stadium choroby pozwalają ustrzec się nieodwracalnych zmian degeneracyjnych w obrębie stawów. Leki te ciągle stosunkowo rzadko zapisywane są przez personel medyczny pomimo, iż są refundowane przez NFZ w ramach specjalnych programów terapeutycznych. Niestety by je otrzymać należy spełnić określone kryteria. Środki te zaleca się stosować wtedy, kiedy inne metody postępowania farmaceutycznego nie przynoszą zamierzonych rezultatów.

Poza granicami mainstreamu

Oprócz konwencjonalnych zabiegów leczniczych, obejmujących przede wszystkim mniej lub bardziej zaawansowaną farmakoterapię, pewne znaczenie dla przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów ma także tryb życia, obejmujący również zwyczaje żywieniowe, a nawet – dodatkową suplementację. Aspekt ten jest niezwykle ciekawy, choć póki co zbadany jedynie wstępnie, mimo wszystko jednak warto omówić go szerzej i spróbować odpowiedzieć na pytanie – jakie potencjalne korzyści i ewentualne zagrożenia za sobą niesie. Temu zagadnieniu poświęcony jednak zostanie osobny artykuł, który już niebawem pojawi się na łamach PoTreningu.pl.

Podsumowanie

Reumatoidalne zapalenie stawów to rodzaj przewlekłej, układowej choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym, która dotyka około 1% mieszkańców naszego kraju. Przypadłość ta bywa niezwykle uciążliwa i postępując może prowadzić do kalectwa, a nawet – do przedwczesnej śmierci. Dlatego też niezmiernie ważne jest by w porę dokonać rozpoznania i zastosować odpowiednie leczenie, a do tego potrzebna jest konsultacja z lekarzem. Warto zwracać uwagę na wszelkie niepokojące symptomy ze strony aparatu ruchu, zwłaszcza takie jak sztywność, bolesność i puchnięcie stawów, i w razie konieczności – skonsultować się ze specjalistą.

 

Źródła: 1. Alamanos Y, Drosos AA. Epidemiology of adult rheumatoid arthritis. Autoimmun Rev 2005; 4: 130-136. 2. Aletaha D, Neogi T, Silman AJ i wsp. 2010 rheumatoid arthritis classification criteria: an American College of Rheumatology / European League Against Rheumatism collaborative initiative. Ann Rheum Dis 2010; 69: 1580-1588. 3. Filipowicz-Sosnowska A, Przygodzka M. Diagnostyka wczesnego reumatoidalnego zapalenia stawów (rzs) w świetle współczesnychdanych. Przew Lek 2001; 4: 12-18. 4. Gajewski P, Augustynowicz-Kopeć E: Interna Szczeklika: podręcznik chorób wewnętrznych. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013. 5. Garnero P, Geusens P, Landewe R. Biochemical markers of joint tissue turnover in early rheumatoid arthritis. Clin Exp Rheumatol 2003; 21: S54-D58. 6. Hollar CB, Jorizzo JL. Rheumatoid arthritis. In: Cutaneous manifestations of rheumatic diseases. Sontheimer RD, Provost TT. Second edition, Lippincott Williams and Wilkins, 2004: 153-158. 7. Jura-Półtorak A, Olczyk K. Farmakoterapia reumatoidalnego zapalenia stawów. Farm Przegl Nauk 2010; 12: 60-66. 8. Marcelletti J, Nakamura R. Assessment of serological markers associated with rheumatoid arthritis. Diagnostic autoantibodies and conventional disease activity markers. Clin Appl Immun Rev 2003; 4, 109 -123. 9. Pincus T, Sokka T. Laboratory tests to assess patients with rheumatoid arthritis: advantages and limitations. Rheum Dis Clin North Am 2009; 35: 731-734. 10. Samborski W, Brzosko M: Reumatologia praktyczna. Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011 11. Wisłowska M, Kalińska I, Olczyk-Kwiecień B. Stare i nowe metody oceny aktywności choroby, stopnia uszkodzenia tkanek i utraty funkcji w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Prob Lek 2006: 45: 52-56. 12. Zimmermann-Górska I. Reumatologia kliniczna. Warszawa:Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2008.