Piwo dobre dla serca?

Alkohol jest kontrowersyjnym składnikiem diety sportowca. Oczywiście może wykazywać pewne pozytywne właściwości (pod względem niwelowania ryzyka sercowo-naczyniowego). Wydaje się, iż umiarkowana konsumpcja alkoholu ma pozytywny wpływ na człowieka, jednak ta granica jest bardzo cienka. Sztywność tętnic zmniejsza się wraz z wiekiem, jest to wysoce niekorzystne zjawisko. Jeśli elastyczność naczyń jest korzystna dla sportowca, a sztywność nie, to czy istnieją na ten temat jakieś badania?

Udowodniono iż sama sztywność tętnic powoduje: 

  • wzrost ciśnienia tętniczego skurczowego i spadek ciśnienia tętniczego rozkurczowego,
  • wzrost ciśnienia tętna,
  • przerost mięśnia lewej komory,
  • upośledzenie perfuzji w tętnicach wieńcowych.

Prędkość mierzy się najczęściej z użyciem dwóch mechanoprzetworników, między tętnicami szyjną i udową (ang. carotid-femoral PWV – cfPWV) lub między tętnicą ramienną i promieniową (ang. brachial-radial PWV – baPWV), czyli na tętnicach dobrze dostępnych, co dodatkowo ułatwia wykonanie pomiaru. [6] Wartość PWV zależy od sztywności, elastyczności i podatności układu tętniczego. U osób młodych, z elastycznymi naczyniami, fala tętna przemieszcza się powoli, w związku z czym do serca powraca późno, trafiając na okres rozkurczu. Jest to sytuacja korzystna, ponieważ ciśnienie rozkurczowe zwiększa się, a ciśnienie tętna (PP, pulse pressure) się obniża, więc ciśnienie skurczowe nie jest nadmiernie podwyższane. U takich pacjentów, zarówno PWV, jak i AI, są niskie (AI może mieć ujemną wartość). Odwrotna sytuacja ma miejsce u osób starszych, zwłaszcza obciążonych miażdżycą czy chorobami zwiększającymi sztywność naczyń. Fala tętna przemieszcza się szybko i dociera do serca jeszcze w czasie skurczu, zwiększając wartość ciśnienia. Jest to sytuacja niekorzystna, w której ciśnienie skurczowe często przyjmuje bardzo wysokie wartości, przy niskim ciśnieniu rozkurczowym. [7]

Udowodniono, iż stosowanie kokainy podwyższa ciśnienie krwi, powoduje przebudowę serca, zwiększa nawet o 18% masę lewej komory serca, zwiększa sztywność tętnic, prowadzi do zwiększenia prędkości fali tętna (ang. pulse wave velocity). [3] Dlatego kulturyści, którzy jednocześnie sięgają po narkotyki, z reguły nie żyją długo (nakładają się u nich negatywne oddziaływania SAA, diuretyków i narkotyków na ciśnienie krwi, nerki i serce).

Sztywność tętnic a trening siłowy i aerobowy

W cytowanym badaniu Collier SR [5] wykazano, iż trening siłowy (3 serie x 10 powtórzeń; góra i dół ciała 65% ciężaru maksymalnego) zwiększał prędkość fali tętna. Co to znaczy? Im jest większa PWV (PWV,  pulse wave velocity,) tym większa jest sztywność tętnicy. [2] Pamiętając, co napisałem wcześniej, sztywność tętnic jest wysoce niekorzystna dla sportowca! Może mieć przełożenie na skurczowe ciśnienie krwi (zależy to od wzrostu danej osoby i koarktacji aorty; koarktacja to inaczej zwężenie aorty w miejscu anatomicznej cieśni). [4] Co najgorsze okazało się, iż aeroby spowolniły prędkość fali tętna o 8%, a trening siłowy przyspieszył falę o 9.8% (od 40 do 60 minut od zakończenia ćwiczeń).

Sztywność tętnic a picie alkoholu

Badania epidemiologiczne ujawniają związek, między spożywaniem alkoholu a sztywnością tętnic w kształcie litery J, przy czym sztywność tętnic jest mniejsza wśród osób pijących łagodnie lub umiarkowanie, w porównaniu do osób pijących intensywnie lub nie pijących alkoholu. Badanie Masato Nishiwaki i wsp. [9] miało na celu zbadanie wpływu spożycia niewielkiej ilości piwa na sztywność tętnic. Jedenastu mężczyzn w wieku 20–22 lat uczestniczyło w losowej kolejności i w różnych dniach, w czterech oddzielnych próbach.

Każdy z uczestników wypił 200 lub 350 ml piwa bezalkoholowego (AFB200 i AFB350) lub zwykłego piwa z alkoholem (B200 i B350) i był monitorowany przez 90 minut po spożyciu napoju.

Wyniki:

  • nie było istotnych zmian w sztywności tętnic wśród mężczyzn, którzy wypili piwo bezalkoholowe,
  • jednak picie 200 lub 350 ml zwykłego piwa podwyższyło stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu i jednocześnie wskaźniki sztywności tętniczej zmniejszyły się znacznie przez około 60 minut,
  • odnotowano spadek prędkość fali tętna szyjnego i udowego (B200: -0,6 ± 0,2 m / s; B350: -0,6 ± 0,2 m / s); prędkości fali tętna kostka–ramię (B200: -53 ± 18 cm / s; B350: -57 ± 19 cm / s) i wskaźnika CAVI (ang. cardio-ankle vascular index),
  • picie piwa bezalkoholowego nie wykazywało żadnego wpływu na sztywność tętnic, niezależnie od tego, czy zawierało cukier czy nie,
  • nie stwierdzono znaczącej różnicy w zdolności antyoksydacyjnej, między piwem z alkoholem i bez.

Jest to pierwsze badanie wykazujące, że picie stosunkowo niewielkich ilości piwa zmniejsza sztywność tętnicy (przez około 60 minut). Dane sugerują również, że zmniejszenie sztywności tętnic wywołane spożyciem piwa, w dużej mierze można przypisać efektowi alkoholu.

Czy to znaczy, że picie piwa jest dobre?

Niekoniecznie. Z pewnością alkohol nie jest zalecany sportowcom, gdyż:

  • podnosi miostatynę (efekt hamujący dla budowy masy mięśniowej),
  • zmniejsza resyntezę glikogenu po wysiłku,
  • zmniejsza stan zapalny po wysiłku (podobnie, jak w przypadku długotrwałego NLPZ, stosowanie alkoholu oznacza problemy z budową masy mięśniowej!),
  • zmniejsza aktywację ścieżki mTOR (typową np. dla treningu siłowego),
  • może wpływać negatywnie na insulinę i IGF-1,
  • odwadnia.

Czy zysk wynikający z wpływu picia alkoholu na prędkość fali tętna, zrównoważy straty spowodowane jego konsumpcją? Niech każdy sam odpowie na to pytanie.

 

Źródła: Paweł Stróżecki, Jacek Manitius „Zwiększona sztywność tętnic u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek” Katedra i Klinika Nefrologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy https://journals.viamedica.pl/forum_nefrologiczne/article/download/10373/8843 Marek Rajzer, Kalina Kawecka-Jaszcz  „Podatność tętnic w nadciśnieniu tętniczym. Od patofizjologii do znaczenia klinicznego”  https://journals.viamedica.pl/arterial_hypertension/article/view/12850/10630 Rebecca Kozor, Stuart M. Grieve,1,3 Stefan Buchholz,2 Sharlene Kaye,4 Shane Darke,4 Ravinay Bhindi,1,2 and Gemma A. Figtree “Regular Cocaine Use Is Associated with Increased Systolic Blood Pressure, Aortic Stiffness and Left Ventricular Mass in Young Otherwise Healthy Individuals” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3981670/ https://podyplomie.pl/pediatria/12213,zwezenie-ciesni-aorty-u-noworodkow-niemowlat-i-starszych-dzieci Collier SR1, Diggle MD, Heffernan KS, Kelly EE, Tobin MM, Fernhall B “Changes in arterial distensibility and flow-mediated dilation after acute resistance vs. aerobic exercise” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20885204 Ewa Pędzich-Placha  “Prędkość fali tętna – nowy czynnik ryzyka powikłań nadciśnienia tętniczego”  https://www.termedia.pl/Predkosc-fali-tetna-8211-nowy-czynnik-ryzyka-powiklan-nadcisnienia-tetniczego,8,11909,1,0.html Andrzej Molisz1, Małgorzata Faściszewska2, Beata Wożakowska-Kapłon3, 4, Janusz Siebert “Prędkość fali tętna — wartości referencyjne i zastosowanie” https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/FC.2015.0048/30349 Dr. Jade Teta T-Nation “Alcohol and bodybuilding” http://anabolicminds.com/forum/content/alcohol-bodybuilding-5636/ Masato Nishiwaki, Naoki Kora, 1 and Naoyuki Matsumoto 2 “Ingesting a small amount of beer reduces arterial stiffness in healthy humans” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5555901/