Zdrowe serce, co warto kontrolować?

Serce to część Twojego ciała, która praktycznie nigdy nie odpoczywa! Przez całe życie pompuje miliony litrów krwi po całym ciele. O jego zdrowie powinniśmy więc zadbać w szczególności. Choroby sercowo-naczyniowe i niewydolność serca są częstymi przyczynami śmierci w krajach zachodnich i związane są z prowadzonym stylem życia.

Nawet, jeśli masz w rodzinie historię chorób sercowo-naczyniowych, wprowadzenie zdrowego stylu życia może znacznie obniżyć ryzyko chorób. 

Nawyki dobre dla dla Twojego serca

Nawyki, które warto włączy do swojej codziennej rutyny to :

  • regularna aktywność fizyczna,
  • dieta w stylu śródziemnomorskim,
  • rzucenie palenia
  • ograniczenie spożycia alkoholu,
  • dbanie o wystarczającą ilość snu
  • zarządzanie stresem.

Co warto kontrolować?

Obwód talii

Lekarze najczęściej monitorują wskaźnik masy ciała (BMI), jako wyznacznik ryzyka sercowo-naczyniowego. Jednak BMI może wprowadzać w błąd, bierze bowiem pod uwagę jedynie masę ciała i wzrost. W przypadku sportowców i osób o dużej masie mięśniowej, wskaźnik BMI może wskazywać na nadwagę, podczas gdy osoby takie mają w rzeczywistości niewielką ilość tkanki tłuszczowej. Bardziej istotny pod względem ryzyka sercowo-naczyniowego jest obwód talii lub stosunek obwodu talii do obwodu bioder (WHR).

Według badań opublikowanych przez Journal of American Heart Association stosunek talii do bioder jest lepszym prognostykiem przyszłego zawału serca, niż BMI. Duży obwód talii jest markerem wysokiej ilości tłuszczu trzewnego - tłuszczu odkładającego się wokół narządów wewnętrznych. Za normy przyjęto obwód pasa u mężczyzn do 94 cm i 80 cm u kobiet. Wykazano, że nadciśnienie tętnicze, zaburzenia oddychania, hipercholesterolemia i cukrzyca, występują częściej u mężczyzn z obwodem pasa powyżej 102 cm i u kobiet z obwodem pasa powyżej 88 cm.

Poziom cholesterolu

Badanie pod nazwą lipidogram obejmuje całkowity poziom cholesterolu, lipoproteinę LDL, HDL oraz trójglicerdy. Całkowity cholesterol to miara całkowitej liczby cząsteczek, znanych również, jako cząsteczki lipoprotein, które transportują cholesterol we krwi. Cholesterol LDL uważany jest za niezdrową formę cholesterolu, ponieważ badania korelują go z wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Z punktu widzenia ryzyka sercowo-naczyniowego istotny jest nie tyle sam poziom cholesterolu całkowitego, co wysokość LDL oraz stosunek całkowitego cholesterolu do frakcji HDL. Ryzyko rozwoju chorób sercowych jest najmniejsze, gdy poziom LDL nie przekracza 130 mg / dL, a poziom HDL jest nie mniejszy, niż 40 mg / dL.

Poziom trójglicerydów

Kolejną liczbą, którą powinieneś śledzić z profilu lipidowego, jest poziom trójglicerydów, czyli ilość tłuszczu krążącego we krwi. Prawidłowy poziom trójglicerydów wynosi mniej, niż 150 mg / dl.  Jeśli Twoje trójglicerydy są zbyt wysokie, wyeliminowanie cukru, rafinowanych węglowodanów i unikanie tłuszczów trans może obniżyć ich poziom. Pomocne mogą być również regularne ćwiczenia i spożywanie ryb bogatych w omega-3.

Cukier we krwi

Jedną z miar kontroli cukru we krwi jest hemoglobina glikowana (HbA1c) -  badanie krwi dostępne w większości laboratoriów. Jest to średnia miara odczytów poziomu cukru we krwi na czczo w ciągu ostatnich trzech miesięcy i dostarcza więcej informacji, niż pojedynczy poziom cukru we krwi na czczo. Wysoki poziom hemoglobiny glikowanej (powyżej 7%) jest związany z wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Prawidłowe stężenie hemoglobiny glikowanej to 4,6% lub mniej. 

Ciśnienie krwi

Niekontrolowane, wysokie ciśnienie krwi po cichu niszczy wewnętrzne ściany tętnic, naczynia krwionośne przenoszące krew i tlen do tkanek. Jak to możliwe? Kiedy nacisk na ściany Twoich tętnic jest zbyt wysoki, dochodzi do nadmiernego obciążenia. Co więcej, gdy tętnice są zbyt ciasne, serce musi ciężko pracować, aby pompować krew do tkanek, które jej potrzebują. Z czasem może to osłabić serce i zwiększyć ryzyko rozwoju niewydolności serca. Niekontrolowane skoki ciśnienia krwi mogą prowadzić do zawałów serca, udarów mózgu i uszkodzeń narządów w organizmie, takich jak nerki i oczy.

U dorosłych idealna wartość dla ciśnienia skurczowego to 120. Jeżeli regularnie przekracza 140, mówimy o nadciśnieniu. Jeżeli waha się między 120 a 140, znajdujemy się w grupie ryzyka. Prawidłowa wartość ciśnienia rozkurczowego to 80. Jeżeli zbyt często osiąga wartość 90 lub większą, możemy mówić o nadciśnieniu.

Wysokie ciśnienie krwi jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia i udaru mózgu. Dlatego ważne jest jego regularne monitorowanie! Coroczne badanie w gabinecie lekarskim nie wystarczy. Powinniśmy regularnie badać ciśnienie krwi w domu.

Podsumowując, upewnij się, że prowadzisz zdrowy tryb życia. Zdrowie Twojego serca jest związane z tym, jak jesz, ile się ruszasz i w jaki sposób żyjesz. Regularnie kontroluj wymienione pięć wskaźników.