Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Forum

Stworzymy dla Ciebie

Indywidualny plan Dietetyczny

Sprawdź ofertę

Poznaj nasz nowy

Kalkulator kalorii

Wypróbuj go
Artykuły
Sklep

Na ratunek stawom – skuteczne suplementy?

Na ratunek stawom – skuteczne suplementy?
Rynek prozdrowotnych suplementów obfituje w środki mające pomagać na problemy ze stawami. Osoby trenujące amatorsko cierpią z powodu szeregu schorzeń np. stawu kolanowego, skokowego czy barkowego. Niepoprawnie wykonywane ćwiczenia (np. zbyt duży zakres ruchu podciągania sztangi wzdłuż tułowia, przysiady ze skrętnymi ruchami kolan, niepełnozakresowe przysiady), brak rozgrzewki - to najczęstsze powody pojawiania się kontuzji. Z kolei zawodowcy odnoszą urazy z powodu gigantycznych przeciążeń nierozłącznie związanych ze sportem zawodowym. Często do uszczerbku na zdrowiu dochodzi wskutek stosowania środków dopingujących np. pochodnych DHT (winstrol, masteron, trenbolon) - brak estrogenów powoduje zwiększone ryzyko odniesienia kontuzji. Przyjrzyjmy się więc najpopularniejszym substancjom zawartym kompleksowych zestawach na stawy.

Glukozamina

Bywa polecana nawet przez lekarzy, w aptekach i internecie dostępne są tysiące produktów z glukozaminą. Niestety, badania naukowe nie potwierdzają leczniczego wpływu glukozaminy na stawy.

39 kobiet cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego przydzielono do grup:

  • pierwsza grupa - ćwiczenia fizyczne (20 uczestniczek),
  • druga grupa - ćwiczyła i dodatkowo otrzymywała siarczan glukozaminy - 1500 mg dziennie.

Eksperyment trwał 12 tygodni. Przed i po zbadano odczuwania bólu w stawie, mobilność i zakres ruchu, siłę mięśni oraz poprzez rezonans magnetyczny: objętość chrząstki stawowej, jej gęstość.

W obu grupach odczuwalny ból był mniejszy po 12 tygodniach, zanotowano poprawę mobilności. Niestety - podawanie siarczanu glukozaminy nie przyniosło żadnej różnicy, w porównaniu do grupy która jedynie prowadziła treningi.

W innych badaniach stwierdzono, że podawanie glukozaminy nie przynosi większych rezultatów - czy to w chorobie zwyrodnieniowej stawów czy też bólu np. w dolnym odcinku grzbietu.

Wniosek:

Szkoda pieniędzy na glukozaminę.

Imbir lekarski

Zingiber officinale (w preparatach umieszczony w składzie jako “Ekstrakt z korzenia imbiru”).

W jednym z badań sprawdzono jak 2 gatunki imbiru (Zingiber officinale oraz Alpinia galanga) wpływają na leczenie dolegliwości w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Przez 6 tygodni 261 pacjentom podawano placebo albo imbir (dodatkowo stosowano paracetamol). Stwierdzono zmniejszenie bólu odczuwanego w trakcie stania oraz bólu kolana po przejściu 15 metrów w grupie której podawano imbir.

Wniosek:

Standaryzowany wyciąg imbiru może zmniejszać symptomy choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.

Kolagen

Występuje w postaci niezdenaturowanego kolagenu (UC), żelatyny oraz hydrolizatu kolagenu (CH). W jednej z meta-analiz zawarto 9 eksperymentów - 6 dotyczyło hydrolizatu kolagenu, dwa - żelatyny, a jeden niezdenaturowanego kolagenu.

  • Hydrolizat kolagenu – zmniejszał odczuwanie bólu, nieznacznie (wg indeksu WOMAC), co wykazano w 3 eksperymentach. Jednakże różnice były większe gdy zastosowano wizualizację odczuwanego bólu na skali (VAS), innych instrumentach lub gdy CH porównywano z glukozaminą. Dla ograniczonej ruchomości stawu nie stwierdzono różnic pomiędzy hydrolizatem kolagenu a placebo.
  • Żelatyna – okazała się przynosić lepsze rezultaty niż placebo pod względem zmniejszania odczuwalnego przez pacjentów bólu.
  • Niezdenaturowany kolagen – porównywany z glukozaminą i chondroityną nie okazał się lepszy dla zmniejszania bólu stawu czy zakresu ruchu.

Wniosek:

Nie ma wystarczających dowodów na to, że preparaty zawierające hydrolizat kolagenu są skuteczne w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów.

MSM (methylsulfonylmethane)

Kontrowersyjna substancja. 49 pacjentów w wieku 45-90 lat przydzielono do dwóch grup: placebo lub MSM 1,125 grama - 3 x dziennie przez 12 tygodni. Stwierdzono tylko niewielkie oddziaływanie MSM, które nie ma znaczenie klinicznego. Większe dawki MSM - rzędu 6 g dziennie przyniosły niewielkie efekty (zmniejszenie bólu) w ciągu 12 tygodniowej kuracji. Nie uległa zmianie sztywność stawów.

Wniosek:

MSM może przynieść niewielką poprawę w chorobie zwyrodnieniowej stawu.

Chondroityna

Główny składnik wielu preparatów na stawy np. ANIMAL FLEX. Niestety nie stwierdzono, by w jakikolwiek sposób wpływała na poprawę stanu osób z chorobą zwyrodnieniową stawów kolana lub biodra. W meta-analizie 10 eksperymentów, obejmujących 3803 pacjentów porównano jak chondroityna i glukozamina wpływa na odczuwanie bólu przez pacjentów. Nie stwierdzono różnic pomiędzy grupami z placebo, chondroityną oraz glukozaminą.

Wniosek:

Chondroityna przynosi minimalne lub żadne efekty. Jej stosowanie nie ma żadnego sensu.

Dimetylosulfotlenek (DMSO)

Również, nie udało się potwierdzić jego działania w chorobie zwyrodnieniowej stawów.

Kwas hialuronowy

Podobnie jak glukozamina może być skuteczny w bezpośrednich iniekcjach do stawu. Podawanie w tabletkach jest kontrowersyjne. Przy 200 mg dziennie dopiero po 2 i 4 miesiącach odnotowano niewielkie efekty. Przy czym naukowcy zalecili dodatkowe ćwiczenia mięśnia czworogłowego - co mogło mieć wpływ na wynik eksperymentu.

Kurkumina

Wciąż potrzebne jest więcej badań. Jest to potencjalnie użyteczna substancja. W jednym z badań 44 pacjentów przydzielono do grup 75 mg diklofenaku dziennie z placebo, drugie 44 pacjentów brało 75 mg diklofenaku razem z kurkuminą (1 g dziennie) - przez 3 miesiące. Sprawdzono odczuwanie bólu stawu, radzenie sobie z codziennymi czynnościami, sportem i rekreacją. Niestety - pomiędzy grupami z diklofenakiem + placebo i diklofenakiem + kurkuminą nie stwierdzono istotnych różnic.

Cissus quadrangularis

Pomimo obiecujących sloganów marketingowych nie udało się jak dotąd potwierdzić leczniczego działania tej rośliny na stawy. Uwaga - wiele badań “sponsorowanych” lub prowadzonych przez “indyjskich naukowców” wykazuje cudowne działanie wielu terapii niekonwencjonalnych lub dziwnych roślin. Przy kontrolowanych eksperymentach zachodnich naukowców często nie udaje się wykazać podobnego działania. Do wszelkich nowinek polecam podchodzić z dużą dozą ostrożności.

Podsumowanie

Nie ma przekonujących badań naukowych mówiących o efektywności większości substancji obecnych w suplementach diety w leczeniu bólu, choroby zwyrodnieniowej stawów czy kontuzji. W niektórych przypadkach podawanie drogą iniekcyjną jest skuteczne (np. kwas hialuronowy, glukozamina), a oralną (tabletki, żele, roztwory) - nie. Często dana substancja okazuje się skuteczna w leczeniu zwierząt, przy podawaniu długotrwałym (np. przez 12 miesięcy) lub w sponsorowanych badaniach. Nie należy zapominać, że rynek suplementów diety jest wart miliony złotych. W każdym sklepie stacjonarnym, internetowym i aptece bez trudu znajdziemy kilkadziesiąt preparatów “na stawy”. Stąd nawet produkty renomowanych firm wcale nie muszą być skuteczne w leczeniu chorób stawów.

Źródła: “Assessment of the effect of glucosamine sulfate and exercise on knee cartilage using magnetic resonance imaging in patients with knee osteoarthritis: a randomized controlled clinical trial.” J Back Musculoskelet Rehabil. 2012 Jan 1;25(4):275-84. doi: 10.3233/BMR-2012-0336. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23220811 2. Meta-analysis: chondroitin for osteoarthritis of the knee or hip. Ann Intern Med. 2007 Apr 17;146(8):580-90. 3. Effects of glucosamine, chondroitin, or placebo in patients with osteoarthritis of hip or knee: network meta-analysis. BMJ. 2010 Sep 16;341:c4675. doi: 10.1136/bmj.c4675. 4. “Effects of a ginger extract on knee pain in patients with osteoarthritis.” Arthritis Rheum. 2001 Nov;44(11):2531-8. Altman RD, Marcussen KC. 5. “Symptomatic and chondroprotective treatment with collagen derivatives in osteoarthritis: a systematic review”. Osteoarthritis Cartilage. 2012 Aug;20(8):809-21. doi: 10.1016/j.joca.2012.04.008. Epub 2012 Apr 17. Van Vijven JP, Luijsterburg PA, Verhagen AP, van Osch GJ, Kloppenburg M, Bierma-Zeinstra SM. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22521757 6. “Efficacy of methylsulfonylmethane supplementation on osteoarthritis of the knee: a randomized controlled study.” BMC Complement Altern Med. 2011 Jun 27;11:50. doi: 10.1186/1472-6882-11-50. 7. “Efficacy of methylsulfonylmethane (MSM) in osteoarthritis pain of the knee: a pilot clinical trial.” Osteoarthritis Cartilage. 2006 Mar;14(3):286-94. Epub 2005 Nov 23. Kim LS, Axelrod LJ, Howard P, Buratovich N, Waters RF. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16309928 8. Osteoarthritis Cartilage. 2008 Nov;16(11):1277-88. doi: 10.1016/j.joca.2008.03.002. Epub 2008 Apr 15. 9. “Systematic review of the nutritional supplements dimethyl sulfoxide (DMSO) and methylsulfonylmethane (MSM) in the treatment of osteoarthritis.” Brien S, Prescott P, Bashir N, Lewith H, Lewith G. Department of Primary Care, University of Southampton, UK. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18417375 10. “US-Approved Intra-Articular Hyaluronic Acid Injections are Safe and Effective in Patients with Knee Osteoarthritis: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized, Saline-Controlled Trials.” Clin Med Insights Arthritis Musculoskelet Disord. 2013 Sep 1;6:57-63. doi: 10.4137/CMAMD.S12743. 11. “Oral administration of polymer hyaluronic acid alleviates symptoms of knee osteoarthritis: a double-blind, placebo-controlled study over a 12-month period.”ScientificWorldJournal. 2012;2012:167928. doi: 10.1100/2012/167928. Epub 2012 Nov 20. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23226979 12. “The efficacy of Curcuma Longa L. extract as an adjuvant therapy in primary knee osteoarthritis: a randomized control trial.” J Med Assoc Thai. 2012 Jan;95 Suppl 1:S51-8. Pinsornsak P, Niempoog S. Department of Orthopedics Surgery, Faculty of Medicine, Thammasat University, Klongluang, Pathumthani, Thailand. 13. "The use of glucosamine for chronic low back pain: a systematic review of randomised control trials." BMJ Open. 2013 Jun 20;3(6). pii: e001167. doi: 10.1136/bmjopen-2012-001167. Print 2013. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23794557

W artykule mówimy o: Zdrowie Suplementy i odżywki